كدخبر: ۱۸۹۷۷
تاريخ انتشار: ۰۱ مهر ۱۳۸۷ - ۱۱:۲۷
تعداد بازديد: ۲۱۶۴۸
print نسخه چاپي
send ارسال به دوستان
وصيتنامه اميرمؤمنان(ع) و آخرين سفارش‌ها به شيعيانش
طبيب مزبور همين كه زخم سر آن حضرت را مشاهده كرد، رو بدان حضرت كرده، گفت: «اى امير مؤمنان، هر وصيتى دارى، بكن كه ضربت شمشير اين دشمن خدا به مغز سررسيده و معالجه سودى ندارد.» در اين وقت بود كه امير المؤمنين كاغذ و قلم و دواتى طلبيد و شروع به وصيت كرد.

ابوالفرج در «مقاتل‌الطالبيين» روايت كرده كه پس از ضربت خوردن امير مؤمنان، اطباى كوفه را به بالين آن حضرت آوردند و در ميان آنها، هيچ يك در معالجه زخم و جراحى استادتر از اثير بن عمرو نبود و او متخصص در معالجه زخم‌ها و جراحات بود و از جمله چهل نفر جوانى بود كه در زمان ابوبكر در عين التمر به دست خالد بن وليد اسير و در كوفه ساكن شده بود.

اين طبيب همين كه زخم سر آن حضرت را ديد، دستور داد شُش گوسفندى را بياورند و از ميان آن رگى را بيرون آورد و آن رگ را در زخم مزبور نهاد و پس از اندكى بيرون آورد و آن را مشاهده كرد. سپس رو بدان حضرت كرده، گفت: «اى امير مؤمنان، هر وصيتى دارى، بكن كه ضربت شمشير اين دشمن خدا به مغز سر رسيده و معالجه سودى ندارد.» در اين وقت بود كه امير المؤمنين كاغذ و قلم و دواتى طلبيد و شروع به وصيت كرد.

وصيتنامه حضرت على (ع) را در كتاب‌هاى حديث به اجمال و تفصيل و به طور گوناگون نقل كرده‏اند كه يكى را ابوالفرج نقل كرده و در كافى مرحوم كلينى هم نظير همين وصيت را كه ابوالفرج روايت كرده، نقل مى‏كند و در نهج البلاغه نيز (در زير نامه شماره 47) اجمالى از اين وصيت آمده و خلاصه‏اى از آن در كشف‌الغمه و روايات ديگر آمده كه همه آنها را مجلسى(ره) در بحارالانوار نقل كرده و ما همان روايت ابوالفرج را كه نسبتاً جامعتر از ديگران است، نقل مى‌كنيم.

بسم‏الله الرحمن الرحيم
اين وصيتنامه‏اى است كه اميرالمؤمنين، على بن ابيطالب بدان وصيت مى‏كند: گواهى مى‏دهد كه معبودى جز خدا نيست كه يگانه است و شريك ندارد و نيز گواهى دهد كه محمد(ص) بنده و رسول اوست، كه خداوند او را به راهنمايى و دين حق فرستاد تا بر همه اديان پيروزش كند، هرچند مشركان آن را ناخوش دارند. درود و بركات خدا بر او باد! «همانا نماز و پرستش و زندگى و مرگ من از آن خداوندى است كه پروردگار جهان است و شريكى براى او نيست و بدان مأمور گشته‏ام و منم از نخستين مسلمانان».1

اى حسن! من تو را و تمام فرزندان و خاندانم و هر كسى‏ كه اين وصيتنامه به او برسد، به تقوا و ترس از خداوندى كه پروردگار شماست، سفارش مى‏كنم و بايد نميريد جز اينكه مسلمان باشيد و همگى به ريسمان خدا چنگ زنيد و پراكنده نشويد، زيرا به راستى من از رسول خدا(ص) شنيدم كه مى‏فرمود: اصلاح دادن ميان مردمان از همه نماز و روزه بهتر است و آنچه دين را تباه ساخته و از بين مى‏برد، افساد ميان مردمان است، ولا قوه الا بالله العلى العظيم [نيرويى جز به وسيله خداى بزرگ نيست]. به خويشان و ارحام خويش توجه داشته باشيد و به آنان پيوند كنيد، صله رحم كنيد تا خداوند در روز قيامت حساب را بر شما آسان گرداند.

الله الله فى الايتام، فلا تغبوا افواههم، ولا تضيعوا بحضرتكم: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد، درباره يتيمان، پس براى دهن‌هاشان به سبب سنگدلى‏تان نوبت قرار ندهيد (كه گاهى سير و گاهى گرسنه نگاهشان داريد).

الله الله فى جيرانكم، فانهم وصيه نبيكم...: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره همسايگانتان كه رسول خدا(ص) درباره آنان سفارش كرده و پيوسته درباره آنان توصيه مى‏فرمود، به اندازه‏اى كه ما گمان كرديم براى همسايگان از همسايه خود ارث قرار مى‏دهد و حرمت آنان به اندازه‌اى است كه سهمى در مالشان براى همسايه تعيين كرده!

الله الله فى القرآن، فلايسبقكم الى العمل به احد غيركم: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره قرآن مبادا كسى به عمل‏كردن بدان بر شما سبقت جويد.

الله الله فى الصلاه فانه خير العمل وانها عمود دينكم: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره نماز، زيرا كه نماز ستون دين شماست.

الله الله فى بيت ربكم لاتخلوه ما بقيتم...: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره خانه پروردگارتان (خانه كعبه)، مبادا تا زنده هستيد، آن خانه از شما خالى‏ بماند، كه اگر رها شد، مهلت داده نمى‌شويد و به عذاب دچار مى‏‌شويد و اگر از شما خالى ماند، كيفر خداوند فرصت زندگى به شما نمى‏دهد.

الله الله فى الزكاه فانها تطفى غضب ربكم: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد در دادن زكات اموال خود كه زكات خشم پروردگار را فرو نشاند.

الله الله فى شهر رمضان فان صيامه جُنه من النار: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره روزه ماه رمضان، زيرا كه آن براى شما چون سپرى است از آتش دوزخ.

الله الله فى الفقراء والمساكين فشاركوهم فى معاشكم...: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره بينوايان و مسكينان و آنها را در زندگى خود شريك سازيد و از خوراك و لباس خود به آنها نيز بدهيد.

الله الله فى الجهاد باموالكم وانفسكم والسنتكم: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره پيكار كردن در راه خدا به مالها و جان‌ها و زبان‌هاى خويش.

الله الله فى ذريه نبيكم...: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره امت پيغمبرتان، مبادا در ميان شما ظلم و ستمى واقع شود.

الله الله فى اصحاب نبيكم...: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره اصحاب پيغمبرتان؛ زيرا كه رسول خدا(ص) درباره آنان سفارش فرموده.

الله الله فى النساء و فيما ملكت ايمانكم...: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره زيردستانتان، غلامان و كنيزان، زيرا كه آخرين سفارش و وصيت رسول خدا(ص) اين بود كه فرمود: «من شما را درباره دو دسته ناتوان كه زيردست شما هستند، سفارش مى‏كنم».2

آنگاه فرمود:
الصلاه الصلاه، لا تخافوا فى الله لومه لائم...: نماز! نماز! درباره خداوند از سرزنش مردمان نهراسيد؛ چه، هر كس به شما ستم كند يا انديشه بد داشته باشد، خداوند شر او را كفايت فرمايد. با مردم به نيكى سخن بگوييد، همان گونه كه خدا فرمود. امر به معروف و نهى از منكر را ترك مكنيد كه رشته كار از دست شما بيرون شود، آنگاه هر چه دعا كنيد و از خداوند دفع شر خواهيد، پذيرفته نشود و به اجابت نرسد.

بر شما باد هنگام معاشرت، به فروتنى و بخشش و نيكويى درباره يكديگر و زنهار از جدايى و تفرقه و پراكندگى و روى‏ گردانيدن از هم و در نيكوكارى، يار و مددكار يكديگر باشيد و بر گناه و ستمكارى كمك مباشيد كه شكنجه و عذاب خدا بسيار سخت است.

خداوند نگهدار شما خاندان باشد و حقوق پيغمبرش را در حق شما حفظ فرمايد، اكنون با شما وداع مى‏كنم و شما را به خدا مى‏سپارم و سلام و رحمتش را بر شما مى‏خوانم.

***  ***   ***

در كافى آمده است كه پس از پايان وصيت پيوسته مى‏گفت: «لااله‏الاالله» تا وقتى كه روح مقدس آن حضرت به ملكوت اعلى پيوست. در نهج البلاغه است كه در پايان وصيت، امام(ع) فرزندان خود را مخاطب ساخته بدانها فرمود:

اى فرزندان عبدالمطلب، نيابم (و نبينم) شما را كه در خون مسلمانان فرو رويد (و دست به كشتار مردم زنيد) به بهانه اين كه بگوييد: «اميرالمؤمنين كشته شده» (و هر كارى بخواهيد، به اين بهانه انجام دهيد) و بدانيد كه در برابر من، جز كشنده من كسى نبايد كشته شود. بنگريد چون من از ضربت او از دنيا رفتم، يك ضربت به او بزنيد و او را مثله مكنيد كه من از رسول خدا(ص) شنيدم كه مى‏فرمود: «از مثله كردن بپرهيزيد، هرچند به سگ گزنده و هار باشد!»

-----------------------------------------
پي‌نويس:
1. اين بخش از آيه‏هاى 163 ج 162، سوره انعام اقتباس شده است.
2. ابن ابى الحديد در شرح نهج‏البلاغه گويد: مقصود از دو دسته ناتوان حيوان ناطق (يعنى انسان) و حيوان صامت، (يعنى بهايم) است.

منبع: روزنامه اطلاعات
نگارنده: آيت‏الله سيدهاشم رسولى محلاتى

نظرات بینندگان:
روحی لک الفداء یا اول مظلوم
واقعا قلبم باره باره ميكردد وقتي مصيبتها و مشكلات امير مؤمنان حضرت علي رض ميشنوم جانم فداي قدم ان بزركوار و گله ايي دارم اميدوارم كه بخش نمائيد من بعنوان يك سني به والله قسم با تمام وجود محبين ان بزرگوار داماد رسول (ص) آن ستاره تابناك در ميان اصحاب(رض) آن شير خدا در ميدانهاي نبرد ان امير مشارق و مغارب هستيم و خدا لعنت كند كسي را كه ذره ايي كينه ان بزرگوار به دل داشته باشد و اما گله ام در بعضي برنامه ها اهل سنت را دشمنان ان حضرت مي‌دانند اين كذب محض است قاتل ان بزرگوار يك خوارجي است كه فرقه ايي خارج از ملت است و ربطي به اهل سنت و جماعت ندارد
با کمال تشکر. این اولین باری بود که این وصیت نامه را از ان حضرت مشاهده کردم.
با تشكر فراوان خيلي خوب است كه به اين مسايل هم توجه داريد
واقعاً انسان با مطالعه این جملات پی به کمال معرفت و یقین و شناخت مولا از خداوند متعال می برد. بواقع مسلمانی چون علی نمیتوان یافت که سراسر وجودش خدا باشد. خدایا بحق علی ما را به طریق معرفت وشناخت نسبت به خودت و علی که آینه تمام نمای صفات توست رهنمون باش
یاعلی
التماس دعا
چه زیبا میشد اگر شیعه و سنی این وصیتنامه را هزار بار بخوانند و تا جایی که در توانشان است بدان عمل کنند تا همان مدینه فاضله را احیا کرده باشیم.
به ابی انت و امی یا علی (ع)، افتخار می کنم که شیعه تو هستم یا علی و امیدوارم لیاقت و فرصت حضور در رکاب فرزند صالحت مهدی (ع) را داشته باشیم.
ضمن سپاس فراوان از نقل این وصیت نامه بسیار درس آموز و ارزنده .خداوند را به حق این مظلوم ترین انسان قسم میدهم که توفیق عمل به این وصیتنامه را به همه مسلمانان عنایت کند و مارا جزو پیروان راستینش قرار دهد .
با تشکر از این گزارش ارزشمند و عرض ارادت به این برادر مسلمان درود بر شما
با تشكر از شما
وصيت امير مؤمنان روح انسان و انسانيت را زنده مي كند. و تعالي انسان به سوي الله جل و جلاله را سبب مي شود . درود خدا بر او و خاندان پاكش باد.
درود خداوند عالم بر امیرالمومنین علی (ع) که لحظه لحظه زندگیش درسی است از انسانیت برای ما انسانها ، دریغ که ما چه کور و چه کر هستیم در مقابل آن.
جزاک ا...خیرا.احسنت. واقعا خدا خیرتان بدهد به حق آل محمد
من هر وقت این وصیت نامه را می خوانم مو به تنم سیخ میشه
مخصوصا سفارش به ایتام
با سلام
ممنون از اين كه وصييت نامه حضرت علي (ع) را تو سايت گذاشتيد . واقعا اموزنده و قشنگ بود .
اين وصييت نامه نه فقط براي شيعيان بلكه براي همه انسانها آموزنده و قابل تامل است .
ممنونم از انتخاب شایسته و به جایتان. من خودم هر موقع که در مناقشات فکری در مورد دین کم بیاورم با یادآوری شخصیت حضرت علی در مقام حجت الهی به طمانینه می رسم. همون که استاد فرمود: به علی شناختم من به خدا قسم خدا را.
م.شاهمرادی
واقعا سنگ آب میشود در برابر عظمت آن حضرت .با گذر زمان حقانیت و ومظلومیت آن حضرت بر مسلمانان بیشتر آشکار میشود.به تفسیر آقای فاطمی نیا:آنها خواستند شیشه عطر را بشکنند ولی بوی عطر همه جا را فراگیر کرد.انشالله سایه فرزند ایشان حضرت حجت امام عصر(ع) بر سر ایران و تمام مسلمانان مستدام باشد انشالله
جانم به به قربان اولین مظلوم عالم که تا 140 سال بعد شهادت، قبر شان مخفی بود! فراموش نکنیم او خلیفه مملکت بزرگ اسلامی بود که این چنین مظلومانه به شهادت رسید، مظلومانه پیکر پاکش تشیع و مخفیانه به خاک سپرده شد.
امیدوارم همه شیعیان علی(ع)به این وصیتنامه عمل نمایند
بسيار عالي بود . واقعاً جاي اين دستورات اخلاقي در سايتها خالي است . دچار دنيا زدگي و مال اندوزي شده ايم و مرگ خود را از ياد برده ايم
علی شمعی که عمری بی صداسوخت/چراغ عدل را درعالم افروخت...علی حبه جنه،قسیم الناروالجنه،وصی المصطفی حقا، امام الانس والجنه....یا علی
السلام عليك يا اميرالمؤمنين حضرت علي (ع)
خدايا تو چقدر مهرباني كه تاج افتخار پيروي از چنين انسان والا و بزرگي را برسر ما نهادي.
پروردگارا به حق خون به ناحق ريخته علي (ع) و اولاد معصومش به ما توفيق اطاعت از فرامين والايش را مرحمت فرمت. آمين يا ربالعالمين
اولین بار بود به این واضحی وصیت نامه را خواندم .از شما کمال تشکر را دارم امیدوارم که موفق باشید
ازاينكه به مناسبتها سخنان امامان همام و ديگر بزرگان رادرج مي فرماييد متشكرم
سلام و عرض تسلیت به مناسبت اولین مظلوم عالم
علی مرد عمل بود و اجرایی و آنچه می گفت و درباره اش صحبت می کرد شرح کرده هایش بود . مظلوم بود به خاطر آنچه اسلام نابی که در ذهنش بود و می خواست عملی کند جامعه کشش آنرا نداشت .
وجود چنین روایات عبرت آموزی در ساینهای خبری مانند تابناک نباید منحصر به ایام خاصی باشد.مگر انسان فقط برخی اوقات به این تذکرات نیاز دارد؟ اگر خداوند به شما امکان راه اندازی سایت خبری داده زکات آنرا درج چنین تذکرات پندآموزی مثلا بصورت هفتگی پرداخت نمایید.
به نام خدا
خداوند بر نويسنده ،آيت‏الله سيدهاشم رسولى محلاتى ، رحمت كند كه مطلب را به زبان شيوا تهيه كزده است .
چه مهم و موثر است وظيفه عالمان دين!
انشاالله كلام علي دلهاي فراواني را در اين شبها هدايت كند.
سلام بر علي (ع)
رحمت ازلی به روح آن بزرگوارکه تاثیرکلام ایشان پس ازاین مدت لرزه به اندام هرکسی می اندازد.
علی بر عالم و آدم امیر است
علی در عرش اعلی بی نظیر است

نه فقط بنده به ذات ازلی می نازد
ناشر حکم ولایت به ولی می نازد
گر بنازد به علی شیعه ندارد عجبی
عجب اینجاست خداهم به علی می نازد
خدایا تو را قسمت می دهیم به مظلومیت و دست عدالت علی ،ما را از عمل کنندگان به فرامین و وضیت نامه آن حضرت قرار ده.زمانی می توانیم این را درک نماییم که عمل به آن را رداشته باشیم.
والسلم علیکم و رحمه الله و برکاته
با عرض سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات در ليالي شريف قدر ، درجايي اين مطلب را خواندم و حيفم آمد كه ديگران استفاده نبرند هر چند بعيد ميدانم كسي اين مطلب را نشنيده باشد يا نخوانده باشد لكن خواندن دوباره آن خالي از لطف نيست .
اگر صلاح مي دانيد آن را انعكاس دهيد شايد تغييري در رفتار همه ما و خصوصا مسؤولين نسبت به اهميت بيت المال حاصل شود .
از ((على بن ابى رافع )) روايت شده است كه گفت : من خزانه دار بيت المال على بن ابى طالب و نويسنده او بودم . و در بيت المال او، گردن بندى بود، كه در جنگ بصره به دست آمده بود. و دختر على (ع ) به نزد من فرستاد و گفت : شنيده ام كه در بيت المال اميرمؤمنان ، گردن بند مرواريدى ست ، كه در اختيار تست و من ، دوست دارم كه آن را به عاريه بستانم ، تا در روز عيد قربان ، خود را بدان بيارايم . و من ، او را پيام دادم كه عاريه اى ضمانت شده كه پس از سه روز، عين آن را باز پس فرستد و او پذيرفت . و من ، آن را به او دادم . اميرالمؤمنين ، آن را به گردن وى ديد و شناخت و گفت : اين گردن بند، از كجا به تو رسيده است ؟ و او گفت : از على بن ابى رافع - گنجينه دار بيت المال اميرالمؤمنين به عاريه گرفته ام ، تا خويش را به روز عيد بدان بيارايم و به وى باز پس دهم .
على بن رافع گفت : اميرالمؤمنين به دنبال من فرستاد و چون به نزد وى رفتم ، گفت : اى پسر ابى رافع ! تو در اموال مسلمانان خيانت مى كنى ؟ گفتم پناه بر خدا! كه من ، مسلمانان را خيانت كنم . و او گفت : چگونه گردن بندى را كه در بيت المال بوده است ، بدون اجازه من و رضايت آنان ، به دخترم به عاريه داده اى ؟ گفتم : اى امير مؤمنان ! او دختر تست و از من خواست تا او را به عاريه دهم و دادم عاريه اى تضمين شده كه آن را باز پس دهد، تا به جايش بگذارم . و على گفت : آن را همين امروز باز پس گير! و بپرهيز از اين كه بار ديگر چنان كنى ! كه مجازات من به تو خواهد رسيد.
آنگاه گفت : واى بر دخترم ! اگر گردن بند را به عاريه تضمين شده اى كه باز گردانده شود نگرفته بود، در آن صورت ، او، نخستين زن هاشمى بود كه دستش به جرم سرقت بريده مى شد. من ، گفتار او را به دخترش رساندم و او گفت : يا اميرالمؤمنين ! من ، دختر تو و پاره تن توام . و چه كسى شايسته تر از منست به استفاده از آن ؟ و على (ع ) او را گفت : اى دختر ابوطالب ! از حق فراتر مرو! آيا هر زن انصار و مهاجر، در اين عيد، با چنين گردن بندى خويش را زينت مى دهد؟ و من ، گردن بند را گرفتم و به جايش ‍ باز نهادم .
درود و سلام و صلوات خدا بر حضرت امیرالمومنین علی بن ابیطالب (ع) که سخنانش هیچگاه رنگ و بوی کهنگی نمی گیرد و تازه هرگاه به گوش می رسد زنگار از دل کهنه می زداید.
سلام به دوست و برادر مسلمان اهل سنت عزیزم. من به عنوان شیعۀ علی (ع) به داشتن برادرانی چون شما افتخار می کنم و همچنانکه وظیفۀ خود می دانم این اشتباه تفرقه ساز را از ذهن برادران شیعه دور نمایم، از شما هم می خواهم در میان برادران اهل سنت روشنگری نمایید و با ذهنیت های غلطی که دشمنانمان به شیعیان نسبت داده اند مبارزه نمایید. امیدوارم حضرت رسول اعظم (ص) از هر دوی ما راضی باشند. ان شاءالله
الله الله فى القرآن، فلايسبقكم الى العمل به احد غيركم: از خدا بترسيد، از خدا بترسيد درباره قرآن مبادا كسى-غير از شما- به عمل‏كردن بدان بر شما سبقت جويد.
بسياري از اهل نظر عبارت " غير از شما" را غير مسلمان تعبير مي كنند.
پيشي گرفتن غير مسلمانان از مسلمانان در عمل به قران در زندگي روزمره براحتي قابل مشاهد است. خودتان مقايسه كنيد. در امانت داري در نظم در نظافت و درعلم و ...
نظرات کاربران:
نام:
ايميل:
* نظر: