رئیسجمهور محترم در جلسه با اقتصادخوانان ۴ پرسش مهم را مطرح کرد:
1- چرا شاخصهای کلان اقتصاد کشور مطلوب نیست؟
2- چرا تورمی که قرار بود تک رقمی شود اتفاق نیفتاده است؟
3- چرا دهها میلیارد دلار یارانه پنهانی که دولت پرداخت میکند، مردم آثار مطلوب آن را در زندگی خود نمیبینند؟
4- چرا با وجود هزاران هزار میلیارد تومان مصارف دولت در ۸ سال گذشته، رشد اقتصادی کمتر از یک درصد داشتهایم؟
نظر خسرو سلجوقی کارآفرین اجتماعی:
فکر کنم رئیسجمهور محترم نباید به دنبال چرایی باشند بلکه باید به دنبال کسب راهکارهای سؤالات زیر باشند:
1- چگونه و چطور شاخصهای کلان اقتصاد کشور را مطلوب کنیم؟
2- چگونه و چطور تورم را تک رقمی کنیم؟
3- چگونه و چطور یارانه پرداخت کنیم، مردم آثار مطلوب آن را در زندگی خود بینند؟
4- چگونه و چطور مصارف دولت را کاهش دهیم، رشد اقتصادی افزایش پیدا کند؟
نمونه راهکارهای پیشنهادی:
1- چگونه و چطور شاخصهای کلان اقتصاد کشور را مطلوب کنیم؟
اقتصاد کشور وابسته به سایر بخشهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور است و ضروری است هر نوع تصمیمگیری برای اقتصاد، یکپارچگی در آن مدنظر قرار گیرد و شناسایی میزان اثربخشی هر یک از این بخشها و ایجاد یکپارچگی بین این بخشها در دستور کار رئیسجمهور قرار گیرد و با توجه به ساختار سیاسی، اجتماعی، اقتصادی دولت و حاکمیت، چگونه و چطور میتوانند این یکپارچگی را بین زیرمجموعه حاکمیت، دولت و ملت فراهم کنند را بررسی کنند و مشکل شترسواری دولادولا را برطرف کنند.
با توجه به تفاوت دولت و اندازه و وظایف آن در ایران با دولت در غرب چگونه و چطور صدای واحد حکومت را رئیسجمهور میتواند به گوش مردم و جهانیان برساند؟
2- چگونه و چطور تورم را تک رقمی کنیم؟
تورم ناشی از چاپ اسکناس و یا ایجاد انواع پول بدون وابسته به تولید است و این پول هم برای تأمین پرداخت هزینه دولت و یا حکومت است و بهترین راهکار کاهش هزینه مصرفی همزمان با ایجاد فضای مناسب برای تولید است. جرأت کوچکسازی دولت و حکومت نیاز است و نظام پرداخت حقوق و دستمزد باید بر مبنای عملکرد تنظیم گردد تا نیاز به چاپ اسکناس و تولید انواع پول کاهش یابد.
اقتصاد رقابتی باید جایگزین اقتصاد پوپولیستی شود و این هم جراحی فرهنگی میخواهد تا شعارهای بعد از انقلاب را اصلاح کنیم.
فضای تولید کشور بدون اصلاح چند قانون ضد تولید همچون قانون کار، قانون بیمه، قانون مالیات و امثالهم امری رؤیایی است و پیدا کردن کسی که قدرت این تغییرات را داشته باشد آرزو است!
موضوع بهرهوری منابع در اختیار کشور امری فراموش شده است و متأسفانه اعضای کابینه در هیئت دولت وقت مبارک خود را برای بررسی کارپوشههای بیخاصیت خود میکنند در حالی که همه اعضای کابینه برای رفع تعارض، تضاد و همافزایی بین مصوبات مسئول هستند و این یکپارچگی در چهل سال گذشته به کرار مشاهده شده نادیده گرفته شده است و از هیئت دولت برای قانونی کردن مصوبات دستگاههای اجرایی و بقولی حلال کردن درخواستهای درست و نادرست دستگاههای اجرایی استفاده شده است.
3- چگونه و چطور یارانه پرداخت کنیم، مردم آثار مطلوب آن را در زندگی خود بینند؟
یارانه برای گروه اقشار نیازمند باید پرداخت شود و نه یارانه برای کل کشور، در نتیجه پرداخت یارانه در قالب انواع بیمه از درمانی، بهداشتی، عمر، سرمایهگذاری و در نهایت امکان خرید کالاهایی اساسی با کارت اعتباری فراهم شود تا عزت افراد حفظ و برای تلاش جامعه در انجام فعالیت اقتصادی فراهم گردد؛ و بالعکس برای تولیدکنندگان پرداخت یارانه قدرت رقابت را از بین برده و رانت فراوانی را ایجاد میکند؛ و فضای لازم برای انواع قاچاق مهیا میشود.
4- چگونه و چطور مصارف دولت را کاهش دهیم، رشد اقتصادی افزایش پیدا کند؟
اولین کار تغییر نظام پرداخت حقوق و دستمزد بر مبنای عملکرد است و در نتیجه نیروی انسانی فاقد عملکرد و یا بدون نیاز بهسرعت از سامانه خارج گردد؛ و دستگاههای اجرایی فاقد نیاز تعطیل گردد.
دومین کار نظام بهرهوری در بخشها و بین بخشی و در دستگاههای اجرایی و بین دستگاهی و غیره فعال شود برای نمونه هماکنون از اطلاعات ایجاد شده بین دستگاههای اجرایی به همدیگر خدمات نمیدهند و هر دستگاهی موظف است چرخ را از نو اختراع کند. یا شرکتهای حکولتی، دولتی، خصولتی زیان ده چرا باید ادامه فعالیت دهند!
اقتصاد پوپولیستی به اقتصاد رقابتی تغییر کند.
میزان حضور سازمانهای حکولتی، دولتی، خصولتی در اقتصاد کشور شفاف و امکان رقابت بخش غیردولتی و حضور در بازار تبیین شود.
جناب آقاي دكتر رضايي
دبير محترم مجمع تشخيص مصلحت نظام
پس از سلام،
با توجه به عزم جناب آقاي دكتر احمدینژاد رياست محترم جمهوري در پرداخت يارانه بهصورت نقدي موارد زير براي استحضار و طرح در مجمع تقديم میگردد:
1- پرداخت نقدي به دلايل زير آثار تورمي بر اقتصاد كشور خواهد داشت:
1-1- ورود حجم زيادي منابع پولي، موجب تقاضاي كالا و خدمات مصرفي خواهد شد.
1-2- تقاضاي كالا و خدمات غير برنامهریزیشده، با عدم پاسخگويي بازار مواجهه، موجب افزايش قيمت و تورم خواهد شد.
1-3- بهمنظور تقابل با افزايش قيمت، تصميم به ورود كالا و در نتيجه به ضربهپذیری توليد منجر خواهد شد.
1-4- كاهش توليد، چرخه معيوب افزايش واردات و تورم را دامن خواهد زد.
2- روش پرداخت نقدي با تأخیر زماني با استفاده از ابزار بيمه با شرايط زير آثار توسعهای بر اقتصاد خواهد داشت:
2-1- با پرداخت يارانه از طريق بيمه، انتقال تدريجي اصل و منافع آن موجب پاسخگويي بازار به نياز خواهد شد.
2-2- سرمايه مورد نياز تولیدکنندگان و ارائهکنندگان خدمات سريع تأمین خواهد شد.
2-3- امنيت خاطر دریافتکنندگان يارانه براي دسترسي به پول خود فراهم خواهد شد.
2-4- انتخاب نوع بيمه (سلامت در اولويت، پسانداز، عمر و ...) توسط مردم موجب عزت و احترام خواهد شد؛ و صنعت بيمه رونق و ترويج پيدا خواهد كرد.
2-5- انتخاب بیمهگر (در اولويت بیمههای خصوصي) توسط مردم موجب عزت و احترام خواهد شد؛ و رقابت سالم و سازنده در بين بیمهگران را ترويج خواهد كرد.
2-6- بيمه سلامت و خصوصيات:
2-6-1- بيمه پايه بايد بهصورت دقيق و جامع تعريف شود و مفهوم پوشش کامل «سلامت» از ابعاد مختلف را به خود بگيرد، بيمه پايه میتواند بر اساس سن تغيير نمايد، يعني براي کودکان و پيران صددرصد توسط دولت تأمین شود و در سنين مياني سهمي از خود فرد دريافت شود و در اين مسير میتوان براي زنان نيز اولويتي قائل شد. در دوران کودکي و پيري حق بيمه شامل تغذيه سالم نيز بشود.
2-6-2- پرداخت يارانه بر اساس نمودار فوق براي سنين زير 5 سال و بالاي 75 سال موجب خواهد شد افراد سالم به جامعه وارد شوند و هزينه درمان توسط بیمهگران و كشور را كاهش داد.
2-6-3- با شکلگیری سامانه رایانهای سابقه پزشکي و وجود جزئيات از سابقه پزشکي اين افراد میتواند به غناي علمي و آموزش پزشکي براي دانشجويان و محققان بيفزايد.
2-6-4- در صورت در نظر گرفتن تدابيري در اين کارتها میتوان سهم بيمه شده را طي فرآيندي
(کسر از حقوق / پرداخت نقدي) بر روي کارت شارژ کرد و پزشکان و مراکز درماني را بهصورت مطلق از دريافت وجه نقد از بيماران منع کرد و فقط از روي کارت بيمار اجازه برداشت بيابند.
2-6-5- بايد تدبيري انديشيد که در صورت عدم معاينات دورهای (CHEK UP)، هزينه بيمه شده بهصورت خودکار افزايش يابد يعني اگر فردي به سلامت خود اهتمام نورزد سازمان بيمه میتواند وي را جريمه کند اين موضوع میتواند به اعتياد به مواد زیانآور (سيگار و مواد مخدر) نيز تعميم يابد و شايد بتواند در مراحل بعد به عدم تحرک (ورزش نکردن) و تغذيه نامناسب تسري يابد.
2-7- در صورت افزايش پرداخت بيمه به گروه زنان در حد نقطهچین نمودار فوق، با كاهش حضور گروه زنان براي تأمین شغل مواجه خواهيم شد و در رقابت براي مردان امكان انتخاب بيشتري را فراهم میکند و پس از به تعادل رسيدن میتوان با كاهش و افزايش سهم دولت سیاستگذاری مناسبي را اتخاذ كرد.
2-8- يارانه پرداختي در قالب سرمایهگذاری بيمه، بنا بر قوانين جاري بيمه پسانداز اگر زودتر از 5 سال برداشت شود بیمهگزار متضرر میشود لذا ناخواسته همه اين مدت را تحمل خواهند كرد.
خسرو سلجوقي
عضو هیئتعلمی بازنشسته
معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردي رياست جمهوري