حمله مستقیم به یکی از منابع آلودگی هوا

به گزارش تابناک به نقل از فارس؛ بر اساس آمار‌های رسمی، خودرو‌های فرسوده سهم بالایی در تشدید آلودگی هوای کشور به ویژه تهران دارد. همین سهم بالای آلایندگی سبب شده است که موضوع نوسازی و اسقاط این خودرو‌ها به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی سیاست‌گذاری محیط‌زیستی مطرح شود.

عقب‌ماندگی چندساله در نوسازی ناوگان

علیرضا طاهری، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست، به فارس می‌گوید که در سال‌های ۱۳۹۸، ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ تعداد خودرو‌های اسقاط‌شده در کشور تنها بین ۱۰ تا ۱۵ هزار دستگاه در سال بوده است؛ آماری که در مقایسه با اضافه شدن بیش از یک‌میلیون و ۵۰۰ هزار وسیله نقلیه جدید به ناوگان حمل‌ونقل کشور در همان سال‌ها، شکاف عمیق میان تولید و خروج خودرو‌های فرسوده را نشان می‌دهد.

این روند موجب شد سهم خودرو‌های فرسوده در آلودگی هوا به شکل چشمگیری افزایش یابد؛ به‌طوری که طبق اعلام سازمان محیط زیست، هر خودروی فرسوده حدود ۹ برابر یک خودروی نوشماره آلایندگی تولید می‌کند و نزدیک به دو برابر مصرف سوخت دارد.

شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست می‌گوید که یکی از محور‌های قانون هوای پاک، بحث اسقاط خودرو‌های فرسوده است که اسقاط خودرو خیلی کم صورت گرفته است. طبق آمار ارائه شده، ۲۴ میلیون خودرو فرسوده در کشور داریم که موضوع آلودگی هوا و ناترازی انرژی را تشدید می‌کند.

انصاری تصریح کرد: لازم است برای کنترل آلودگی هوا در بخش منابع متحرک به ویژه در کلان‌شهر‌های تهران و مشهد، موضوع اسقاط خودرو را پیگیری کنیم. دستگاه‌های اجرایی از جمله وزارت صمت، نیرو، نفت، سازمان استاندارد و سازمان حفاظت محیط زیست وظیفه دارند در این زمینه تکالیف خود را انجام دهند.

افزایش مصرف بنزین، فشار بر شبکه توزیع سوخت، افزایش واردات و در نهایت تشدید آلودگی کلان‌شهرها، از جمله پیامد‌های تداوم تردد خودرو‌های فرسوده به شمار می‌رود؛ خودرو‌هایی که اغلب فاقد استاندارد‌های زیست‌محیطی بوده و در برخی موارد عمر آنها از ۳۰ سال نیز فراتر رفته است.

رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست تأکید می‌کند که دولت با درک ارتباط مستقیم اسقاط خودرو‌های فرسوده با دو چالش اساسی کشور یعنی «آلودگی هوا» و «ناترازی انرژی»، این موضوع را در اولویت جدی پیگیری قرار داده است.

بر اساس آمار‌های ارائه‌شده، از ابتدای تصویب و اجرای قانون هوای پاک در آغاز سال ۱۴۰۳، حدود ۲۰۰ هزار دستگاه خودروی فرسوده در کشور اسقاط شد. اما با پیگیری‌های کارگروه ملی و تصویب مشوق‌های جدید، این روند شتاب گرفت.

همچنین در ادامه سال ۱۴۰۳، تعداد خودرو‌های اسقاط‌شده به ۳۵۰ هزار دستگاه رسید که رکورد سالانه اسقاط در کشور را شکست. همچنین از ابتدای سال ۱۴۰۳ تاکنون، مجموع خودرو‌های فرسوده اسقاط‌شده از ۵۳۰ هزار دستگاه عبور کرده است؛ آماری که در مقایسه با عملکرد سال‌های گذشته، افزایش کاملاً قابل‌ملاحظه‌ای را نشان می‌دهد.

کارشناسان معتقدند یکی از عوامل اصلی افزایش اسقاط، فعال شدن مراکز اسقاط، ایجاد مشوق‌های اقتصادی، تسهیل فرآیند اداری و الزام خودروسازان به ایفای تعهدات زیست‌محیطی بوده است.

محمدرضا نادری، کارشناس محیط زیست، می‌گوید: «اگر بخواهیم در کوتاه‌مدت اثر واقعی بر کاهش آلودگی هوا بگذاریم، هیچ اقدامی به اندازه اسقاط خودرو‌های فرسوده مؤثر نیست. توسعه حمل‌ونقل عمومی مهم است، اما زمان‌بر است؛ درحالی‌که خروج یک خودروی فرسوده می‌تواند بلافاصله میزان آلایندگی را کاهش دهد.»