آخرین خبربقائی: نشست سه‌جانبه‌ای در چین برگزار نشده است

کد خبر: 1347645 بازدید: 18 ۱۴۰۴/۱۰/۰۳ ۰۸:۰۰

عکس: زیباترین تصاویر فضایی سال ۲۰۲۵

تصاویر کهکشان‌های دوردست، سحابی‌ها، بقایای ابرنواخترها و سیاه‌چاله‌ها - چشمگیرترین تصاویر فضایی منتشر شده در سال2025.

تصویری از تلسکوپ جیمز وب، نمای جدیدی در ناحیه فروسرخ میانی از سحابی سیاره‌ای ان‌جی‌سی ۱۵۱۴ (NGC 1514) را نشان می‌دهد. در مرکز آن، یک جفت ستاره قرار دارد که یکی از آن‌ها در پایان چرخه حیات خود، لایه‌های غبار و گاز خود را به بیرون پرتاب کرده است. این سحابی حداقل از اواخر دهه ۱۸۰۰ میلادی رصد شده است. (منبع: ناسا، اسا، سی‌اس‌ای، اس‌تی‌اس‌سی‌آی، ناسا-جی‌پی‌ال، کلتک، یو‌سی‌ال‌ای)

تلسکوپ فضایی جیمز وب این منظره درخشان از تولد ستارگان را به تصویر کشید که شامل Pismis 24، یک خوشه ستاره‌ای جوان در هسته سحابی خرچنگ (Lobster Nebula) نزدیک است که تقریباً ۵,۵۰۰ سال نوری از زمین در صورت فلکی کژدم (Scorpius) قرار دارد. Pismis 24 که خانه یک زایشگاه ستاره‌ای پرجنب‌وجوش و یکی از نزدیک‌ترین مکان‌ها برای تولد ستارگان عظیم است، بینشی نادر درباره ستارگان بزرگ و پرجرم ارائه می‌دهد. نزدیکی آن باعث می‌شود این منطقه یکی از بهترین مکان‌ها برای کاوش ویژگی‌های ستارگان داغ جوان و نحوه تکامل آن‌ها باشد. (منبع: ناسا/تلسکوپ جیمز وب)

تصویری که توسط تلسکوپ جیمز وب ثبت شده، سحابی شعله در مجموعه‌ی ابر مولکولی شکارچی (Orion Molecular Cloud Complex) را نشان می‌دهد، که زیستگاه اجرام کیهانی است که کاملاً سیاره نیستند، اما هسته‌های آن‌ها نیز آنقدر کوچک است که نمی‌توانند مانند ستارگان کامل، هیدروژن را همجوشی (فِیوژن) کنند؛ این اجرام کوتوله‌های قهوه‌ای (Brown Dwarfs) هستند. توانایی وب در دیدن اجرام گرم از میان غبار متراکم به وب اجازه می‌دهد تا نه تنها نامزدهای کوتوله‌های قهوه‌ای را پیدا کند، بلکه حدود پایین جرم آن‌ها را نیز بررسی کند. کوتوله‌های قهوه‌ای بسیار کم‌نور و بسیار سردتر از ستارگان هستند و این امر شناسایی آن‌ها را دشوار می‌سازد. (منبع: ناسا، ESA، CSA، STScI)

تصویری که داده‌های تلسکوپ‌های چاندرا، وب، هابل و اسپیتزر را ترکیب می‌کند، باقی‌مانده‌ی ابرنواختری درخشان کاسیپیا اِی (Cas A) را نشان می‌دهد. Cas A جوان‌ترین باقی‌مانده‌ی ابرنواختری شناخته شده در کهکشان راه شیری ما است و در فاصله‌ی ۱۰۰۰۰ سال نوری در صورت فلکی کاسیپیا (ذات‌الکرسی) قرار دارد. (منبع: ناسا/CXC/SAO/ESA/STScI/JPL/CalTech)

این تصویر که به تازگی بازپردازش شده است، منظره‌ای نو از یک ستون عظیم گازی سرد و غبار به ارتفاع ۹.۵ سال نوری را ارائه می‌دهد که بخشی از سحابی بزرگ عقاب (Eagle Nebula)، که با نام مسیه ۱۶ (Messier 16) نیز شناخته می‌شود، است. سحابی عقاب یکی از سحابی‌های فراوان در کهکشان راه شیری است که به خاطر ابرهای غبارآلود و شکل‌یافته‌اش شهرت دارد. سحابی‌ها زمانی این اشکال خارق‌العاده را به خود می‌گیرند که در معرض تابش و بادهای قدرتمند ستارگان نوزاد قرار گیرند. (منبع: سازمان فضایی اروپا/هابل - ESA/Hubble)

این تصویر از رصدخانه پرتو ایکس چاندرا، قدرتمندترین تلسکوپ اشعه ایکس جهان، حلقه سیگنوس (Cygnus Loop) را که با نام سحابی پرده (Veil Nebula) نیز شناخته می‌شود، نشان می‌دهد. این سحابی باقی‌مانده یک ابرنواختر (سوپرنوا) ناشی از مرگ انفجاری یک ستاره عظیم است. این مدل سه‌بعدی، نتیجه شبیه‌سازی‌ای است که برهم‌کنش موج انفجاری حاصل از آن انفجار را با یک ابر مجزا از محیط میان‌ستاره‌ای، یعنی غبار و گاز میان ستارگان، نمایش می‌دهد.

تصویری که توسط تلسکوپ جیمز وب گرفته شده است، یک دیسک پیش‌سیاره‌ایِ لبه‌برش‌خورده (edge-on) اطراف یک ستاره تازه شکل‌گرفته را نشان می‌دهد که توسط جت‌ها و یک باد دیسکی احاطه شده است و این جزئیات بی‌سابقه‌ای دارند. این تصویر که شامل طول موج‌های نوری بسیار متفاوتی است که با رنگ‌های گوناگون نمایش داده می‌شوند، نشان می‌دهد که HH 30 مکانی پویا است، جایی که دانه‌های گرد و غبار ریز و جت‌های عظیم به طور یکسان در شکل‌گیری سیارات جدید نقش دارند. (منبع: ای‌اس‌ای/وب، ناسا و سی‌اس‌ای)
( پرتاب‌های پرسرعت در دو جهت مخالف (به سمت بالا و پایین) همان جت‌ها (Jets) هستند.) — تصویری که توسط تلسکوپ جیمز وب گرفته شده است، یک دیسک پیش‌سیاره‌ایِ لبه‌برش‌خورده (edge-on) اطراف یک ستاره تازه شکل‌گرفته را نشان می‌دهد که توسط جت‌ها و یک باد دیسکی احاطه شده است و این جزئیات بی‌سابقه‌ای دارند. این تصویر که شامل طول موج‌های نوری بسیار متفاوتی است که با رنگ‌های گوناگون نمایش داده می‌شوند، نشان می‌دهد که HH 30 مکانی پویا است، جایی که دانه‌های گرد و غبار ریز و جت‌های عظیم به طور یکسان در شکل‌گیری سیارات جدید نقش دارند. (منبع: ای‌اس‌ای/وب، ناسا و سی‌اس‌ای) ( پرتاب‌های پرسرعت در دو جهت مخالف (به سمت بالا و پایین) همان جت‌ها (Jets) هستند.)

تصویری از اعماق فضا که ترکیبی از داده‌ها و مشاهدات وب، هابل، چاندرا و XMM-Newton است، یک گروه کهکشانی را در زمانی که جهان ۶.۵ میلیارد سال سن داشت (کمی کمتر از نیمی از سن فعلی آن) نشان می‌دهد. بیش از نیمی از کهکشان‌های جهان ما به گروه‌های کهکشانی مانند تصویر شده در اینجا تعلق دارند. مطالعه‌ی گروه‌های کهکشانی برای درک اینکه چگونه کهکشان‌های منفرد به هم پیوسته و خوشه‌های کهکشانی (بزرگ‌ترین ساختارهای پیوسته‌ی گرانشی در جهان) را تشکیل می‌دهند، حیاتی است. (منبع: ESA/Webb, NASA & CSA)

تصویری از تلسکوپ وب، خروجی یک ستاره تازه شکل‌گرفته را نشان می‌دهد و به این شیء هربیگ-هارو (HH 49/50) لقب «گردباد کیهانی» داده شده است. این ستون گاز و غبار به نظر می‌رسد که توسط یک کهکشان پوشیده شده، اما در واقعیت، کهکشان سال‌ها نوری دورتر است. اشیاء هربیگ-هارو، خروجی‌هایی هستند پرتاب‌های پرسرعت در دو جهت مخالف از یک ستاره در حال شکل‌گیری در نزدیکی (در این مورد، خارج از قاب در سمت راست پایین) تولید می‌شوند. این خروجی‌ها به یک منطقه متراکم‌تر از مواد برخورد کرده و امواج شوک ایجاد می‌کنند. ساختارهای موج‌دار نارنجی و قرمز در این تصویر، با سرد شدن مواد ناشی از امواج شوک و انتشار نور در طول موج‌های مرئی و فروسرخ، برای تلسکوپ وب قابل مشاهده می‌شوند. این تصویر از طریق تلسکوپ جیمز وب گرفته شده است.

تصویری که توسط تلسکوپ جیمز وب گرفته شده، سحابی پنجه گربه (Cat’s Paw nebula) را نشان می‌دهد، یک منطقه‌ی تشکیل ستاره‌ای محلی که از گاز، غبار و ستارگان جوان تشکیل شده است. به سمت مرکز تصویر (و همچنین در شکل بیضی در بالا سمت راست)، توده‌های آتشین در میان غبار قهوه‌ای دیده می‌شوند، جایی که هنوز تشکیل ستاره‌های عظیم در جریان است. (منبع: ناسا، ESA، CSA، STScI)

تصویری که توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب گرفته شده، نمای فوق‌العاده جدیدی از IRAS 04302+2247 ارائه می‌دهد، یک دیسک تشکیل سیاره که در فاصله‌ی حدود ۵۲۵ سال نوری در یک ابر تاریک در منطقه‌ی تشکیل ستاره‌ای گاو نر (Taurus) قرار دارد. IRAS 04302+2247 یک نمونه خیره‌کننده از یک پیش‌ستاره (protostar) است - یک ستاره‌ی جوان که هنوز در حال جمع‌آوری جرم از محیط اطراف خود است و می‌تواند به محققان کمک کند تا بفهمند تقریباً ۴.۵ میلیارد سال پیش در منظومه شمسی خودمان چه اتفاقی افتاده است.

منظومه‌ی ستاره‌ای Lynds 483 که در تصویر جدیدی از تلسکوپ جیمز وب ثبت شده، دو ستاره‌ی در حال شکل‌گیری فعال را نشان می‌دهد که مسئول پرتاب‌های گاز و غبار به شکل ساعت شنی درخشان هستند. این دو پیش‌ستاره (protostars) در مرکز شکل ساعت شنی، درون یک دیسک مات از گاز و غبار سرد قرار دارند. (منبع: ناسا، ESA، CSA، STScI)

کهکشان کوتوله‌ی Leo P، که توسط تلسکوپ جیمز وب ثبت شده است، الگوهای شکل‌گیری ستاره‌ای خود را نشان می‌دهد که از تأثیر کهکشان‌های بزرگ‌تر مانند راه شیری و آندرومدا ایزوله مانده است. لئو پی در ابتدا ستارگان تشکیل داد، سپس اندکی پس از دوره‌ای معروف به عصر بازیونیزاسیون (Epoch of Reionization) که به «عصر تاریکی» کیهان پایان داد، متوقف شد. بیشتر کهکشان‌های کوتوله‌ای که شکل‌گیری ستاره‌ای در آن‌ها متوقف شده، دیگر آن را از سر نمی‌گیرند، اما لئو پی به طور غیرمعمولی دوباره شروع به تشکیل ستارگان جدید کرد. (منبع: ناسا، ESA، CSA، STScI)

تصویری که توسط تلسکوپ اشعه ایکس چاندرا ثبت شده، کهکشان مارپیچی نسبتاً نزدیک NGC 1068 را نشان می‌دهد که حاوی یک سیاه‌چاله در مرکز خود است که جرمی دو برابر سیاه‌چاله‌ی راه شیری دارد. یک باد با سرعت یک میلیون مایل در ساعت از سیاه‌چاله‌ی NGC 1068 به بیرون رانده می‌شود و مرکز کهکشان را در اشعه ایکس روشن می‌کند.

نگاهی جدید به NGC 6072 از تلسکوپ جیمز وب، منظره‌ای غیرمعمول و نامتقارن را آشکار می‌کند که به طور بالقوه ناشی از یک سیستم ستاره‌ای دوتایی - دو ستاره که به دور یکدیگر می‌چرخند - می‌باشد. به طور خاص، یک ستاره‌ی همراه در حال تعامل با یک ستاره‌ی سالخورده است که قبلاً شروع به دفع برخی از لایه‌های بیرونی گاز و غبار خود کرده است. یک سحابی سیاره‌نما از گاز و غباری تشکیل شده که یک ستاره، مانند خورشید ما، در اواخر عمر خود به بیرون پرتاب کرده است. اگرچه آن‌ها معمولاً دایره‌ای، بیضوی یا دو قطبی هستند، برخی از آن‌ها از این قاعده مستثنی هستند. (منبع: ناسا، ESA، CSA، STScI)

تصویری که توسط تلسکوپ جیمز وب گرفته شده، سحابی عنکبوت سرخ (NGC 6537) را با جزئیاتی که هرگز دیده نشده بود، در پس‌زمینه‌ای زیبا از هزاران ستاره، به نمایش می‌گذارد. سحابی‌های سیاره‌نمایی مانند سحابی عنکبوت سرخ زمانی شکل می‌گیرند که ستارگان معمولی مانند خورشید به پایان عمر خود می‌رسند. این مرحله از زندگی یک ستاره، به همان اندازه که زیباست، زودگذر است و تنها چند ده‌ها هزار سال به طول می‌انجامد. (منبع: ناسا/ای‌اس‌ای/سی‌اس‌ای)

این تصویر فروسرخ میانی از تلسکوپ جیمز وب، غبار کیهانی درخشان را که توسط ستارگان پرجرم بسیار جوان گرم شده است، با جزئیاتی بی‌سابقه در منطقه کمان بی۲ (Sagittarius B2) ثبت کرده است. کمان بی۲ پرجرم‌ترین و فعال‌ترین منطقه شکل‌گیری ستاره در کهکشان ما است که تنها چند صد سال نوری از سیاهچاله ابرجرم مرکزی ما فاصله دارد. در حالی که کمان بی۲ تنها ۱۰ درصد از گاز مرکز کهکشانی را دارد، اما ۵۰ درصد ستارگان آن را تولید می‌کند. ستاره‌شناسان می‌خواهند دریابند که چرا این منطقه بسیار فعال‌تر از باقی مرکز کهکشانی است. (منبع: ناسا، ای‌اس‌ای، سی‌اس‌ای، اس‌تی‌اس‌سی‌آی، آدام گینزبورگ (دانشگاه فلوریدا)، نازار بودایف (دانشگاه فلوریدا)، تهوا یو (دانشگاه فلوریدا)؛ پردازش تصویر: آلیسا پیگن (اس‌تی‌اس‌سی‌آی))

تصویری که توسط رصدخانه پرتو ایکس چاندرا گرفته شده، N79 را نشان می‌دهد، یک منطقه عظیم تشکیل ستاره در ابر ماژلانی بزرگ، یک کهکشان ماهواره‌ای کوچک همسایه راه شیری. چاندرا گاز داغ ایجاد شده توسط ستارگان جوان را می‌بیند، که به اخترشناسان کمک می‌کند تا بهتر بفهمند چگونه ستارگانی مانند خورشید ما میلیاردها سال پیش شکل گرفتند. (منبع: ناسا/رصدخانه پرتو ایکس چاندرا. پرتوهای ایکس از چاندرا (بنفش) و داده‌های فروسرخ از وب (آبی، خاکستری و طلایی))

نمای دقیقی از قطب جنوب مشتری که توسط فضاپیمای جونو ناسا از ارتفاع ۳۲,۰۰۰ مایلی گرفته شده است. ویژگی‌های بیضی‌شکل، سیکلون‌ها (گردبادها) هستند که قطری تا ۶۰۰ مایل دارند. چندین تصویر که با ابزار JunoCam در سه مدار مجزا گرفته شده‌اند، ترکیب شده‌اند تا تمام مناطق در نور روز، با رنگ‌های بهبود یافته و با استفاده از تصویرسازی استریوگرافیک (stereographic projection) نمایش داده شوند. (منبع: ناسا/جی‌پی‌ال-کالتک/اس‌دبلیو‌آر‌آی/ام‌اس‌اس‌اس/بتسی اشر هال/خروآسیو روبلز)

در این تصویر از تلسکوپ جیمز وب، آنچه به نظر یک کهکشان واحد می‌آید، در واقع دو کهکشان است که بسیار از هم فاصله دارند. کهکشان نزدیک‌تر در مرکز تصویر قرار دارد، در حالی که کهکشان دورتر به نظر می‌رسد که در اطراف آن پیچیده شده است، پدیده‌ای که ما آن را «حلقه اینشتین» می‌نامیم. حلقه‌های اینشتین زمانی رخ می‌دهند که نور یک کهکشان دوردست توسط گرانش یک جسم عظیم نزدیک‌تر (در این مورد کهکشان دیگر) خمیده شود. نور کهکشان دوردست که در غیر این صورت در یک خط مستقیم حرکت می‌کرد، مسیر خمیده فضا-زمانِ دچار اعوجاج گرانشی را دنبال می‌کند، نور پشت کهکشان را روشن‌تر می‌سازد و مانند یک نوع ذره‌بین طبیعی عمل می‌کند. اینشتین این اثر را در نظریه نسبیت خود پیش‌بینی کرد.

این تصویر که در اصل از تلسکوپ فضایی هابل گرفته شده است، با استفاده از فیلترهای جدید و تکنیک‌های پردازش، کهکشان مارپیچی Messier 77، که با نام کهکشان مرکب (Squid Galaxy) نیز شناخته می‌شود، را نمایش می‌دهد. این کهکشان در فاصله ۴۵ میلیون سال نوری در صورت فلکی نهنگ (Cetus) قرار دارد. نام کهکشان مرکب جدید است و از ساختار رشته‌ای و طویلی گرفته شده که مانند شاخک‌ها به دور قرص کهکشان پیچیده شده است. (منبع: ناسا/ESA)

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

برای ارسال نظر و فرم‌ها بدون جاوااسکریپت، این نسخه را باز کنید.