کلیات
نود نام یک برنامه تلویزیونی زنده فوتبال است که هر هفته دوشنبه شب از شبکه ۳ سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش می‌شود. نود فقط به تشریح و توضیح مسابقات فوتبال محدود نیست بلکه در بخش‌های مختلف آن، به روابط میان فرهنگ جامعه، مردم، سیاست و حتی جغرافیای مناطق با نگاهی دگرگون و متمایز، به پدیده فوتبال پرداخته می‌شود. بنیان‌گذار، مجری و تهیه‌کننده این برنامه عادل فردوسی‌پور است.
تاریخچه
برنامه نود در سال ۱۳۷۸ توسط عادل فردوسی‌پور بنیان‌گذاری شد. اولین قسمت برنامه نود در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۷۸ پخش شد. برنامه نود هر هفته به مرور و تحلیل رویداد‌های مرتبط با فوتبال ایران می‌پردازد. به‌طور معمول، این برنامه صحنه‌هایی از بازی‌های لیگ برتر فوتبال ایران، جام حذفی، گزیده‌هایی از لیگ دسته اول فوتبال ایران، تحلیل مسائل مربوط به داوری بازی‌ها با حضور کارشناسان داوری و بررسی حواشی فوتبال ایران را پخش می کند.
نظرسنجی برنامه
در هر برنامه پرسشی به عنوان نظرسنجی یا مسابقه مطرح می‌شود و در آن از بینندگان خواسته می‌شود تا پاسخ را به شماره ۲۰۰۰۹۰ بفرستند. این بخش از مهم‌ترین بخش‌های برنامه‌است تاکنون چند بار باعث تغییر در برخی تصمیمات مسئولان و سرنوشت برخی مسائل فوتبال ایران شده‌است. با اینکه این برنامه معمولاً نزدیک نیمه شب پخش می‌شود؛ اما همواره تعداد پیامک‌های آن در مقایسه با برنامه‌های دیگر بیشتر است. این برنامه رکورد بیشترین پیام کوتاه را در بین همه برنامه‌های صدا و سیما با شش میلیون و ۴۰۰ هزار پیامک در اختیار دارد.
در آذر ۱۳۹۲ برنامه ۹۰ به مناسبت پخش مراسم قرعه‌کشی جام جهانی برنامه ویژه داشت. در این برنامه که با حضور مهدی مهدوی‌کیا و جواد نکونام قرعه‌های بیرون آمده در جام جهانی مورد بررسی قرار گرفته بود، بیش از شش میلیون و ۴۰۰ هزار پیامک از سوی مخاطبان دریافت شد تا رکوردی جالب توجه برای برنامه ۹۰ و عادل فردوسی‌پور به ثبت رسیده باشد.
نقد و بررسی فوتبال
برنامه نود به دلیل بررسی و نقد اتفاقات فوتبال ایران همواره یک برنامه جنجالی بوده‌است. فردوسی‌پور تاکنون چند بار به خاطر موشکافی و پرداختن زیاد به برخی مسائل توسط مدیریت شبکه ۳ وصدا و سیما نکوهش و توبیخ شده‌است.
پس از انتقال تیم پاس تهران به شهر همدان، فردوسی‌پور از پرداختن به این موضوع منع شد. تاکنون نیز با انتقال تیم‌های تهرانی دیگری به شهرستان‌ها، هنوز به‌طور جدی به این موضوع پرداخته نشده‌است. برخی از بخش‌های برنامه نیز سفارشی هستند.
حواشی
رسانه‌های مجازی خبر از عدم پخش برنامه نود در تاریخ ۲۳ مهرماه ۱۳۹۷ به دلیل پخش مستقیم بازی ملی اسپانیا و انگلیس دادند. اما برخی از رسانه‌ها نسبت به اختلاف عادل فردوسی پور و مدیریت شبکه سوم سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران علی فروغی گمانه زنی‌هایی را پیش بردند. شواهد و قراین حاکی از پخش شدن این برنامه در تاریخ ۳۰ مهرماه ۱۳۹۷ بود و همگان انتظار داشتند که این برنامه در ساعت مناسب خود پخش شود، اما صدور اطلاعیه‌ای از سوی سرپرست روابط عمومی شبکه سوم سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با این شرح "با عنایت به رفتار غیر حرفه‌ای تهیه کننده و مجری برنامه نود در عدم پخش این برنامه بعد از بازی انگلیس-اسپانیا در دوشنبه گذشته و همچنین استمرار رفتار خارج از عرف ایشان در مصاحبه خلاف ابلاغ گروه ورزش، برنامه مذکور این هفته پخش نخواهد شد. " دلالت بر این موضوع داشت که این برنامه در تاریخ ۳۰ مهرماه ۱۳۹۷ نیز پخش نخواهد شد.
تعطیلی برنامه نود
همزمان با آغاز سال شمسی 98 دیگر برنامه نود به روی آنتن شبکه سوم سیما نرفت و بدین ترتیب عادل فردوسی پور و برنامه نود از پخش شبکه سه سیما حذف شد. با وقوع این اتفاق برنامه فوتبال برتر با اجرای محمد حسین میثاقی جای برنامه نود را در پخش شبکه سه سیما گرفت و عادل فردوسی پور به تهیه کنندگی برنامه فوتبال 120 شبکه ورزش ادامه می دهد.
در شرایطی که نتایج تازه‌ترین نظرسنجی ملی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران نشان می‌دهد، ۵۱ درصد مردم ایران در چند سال گذشته، برنامه نود را دنبال کرده‌اند، لجبازی و اصرار مدیران شبکه سه برای تعطیلی برنامه‌ای با بیش از چهل میلیون مخاطب ـ که نشانگر این است چه برند …
میدان کشمکش عادل با مدیران بالادستی از ساختمان شبکه و حتی حصارهای طویل محوطه پهناور سازمان و تپه های اطرافش فراتر رفته و کم کم زندگی خصوصی فردوسی پور را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. گویا همه این اتفاق ها در جهت فشار مستقیم به خود اوست تا دست از سکوت بردارد و با…
رنجبران به این پرسش پاسخ نداده چرا برنامه ای که مجری و تهیه‌کننده‌اش، در حکم محبوب‌ترین در نظرسنجی سالیانه صداوسیما انتخاب شده‌اند، دستخوش تغییر می‌شود؛ اما نشان داده تعابیر علی عسکری نیز به منزله حرف آخر نیست... در عین حال مشخص نشده در حالی که نود و فردوسی‌پ…
طبق ادعای مدیر گروه ورزش شبکه سه ؛ برنامه نود در سال 98 با ترکیب و ساختار جدیدی روی آنتن شبکه 3 خواهد رفت و به نظر می رسد متفقین علیه مجری محبوب نمی خواهند تا پایان فصل فوتبال هم دندان روی جگر بگذارند. این مدیر میانی مدعی شده که ارتقا و تلاش برای بهبود برنامه…
عادل فردوسی‌پور، محبوب‌ترین چهره تلویزیون در نزد افکارعمومی محسوب می‌شود و مدیران رسانه ملی نمی خواهند این سرمایه‌شان را به سادگی از دست بدهند. در زمان دولت احمدی‌نژاد نیز با وجود فشارهای بسیار گسترده دولتی، مدیران وقت زیر بار تغییر فردوسی‌پور نرفتند؛ چه رسد …
اینکه فردی هک کند و دقیقا کد را بداند و مطلع باشد که با چه مکانیسمی باید دستور بزند و دستور هم در سیستم بنشیند، احتمال چنین فرضیه‌ای را بسیار سخت می‌کند. ما در بررسی USSD می‌دیدیم. ماجرا این است که دیتابیسِ شماره تلفن مردم را وارد سیستم کرده‌اند. تراکنش از سوی…
آذری جهرمی با انتشار نمودار تازه‌ای درباره ابعاد این تقلب با هشتگ #حق‌الناس، نوشته است: «بررسی‌های بیشتر نشان می‌دهد، دستکاری در نظر مردم برای انتخاب محبوب‌ترین برنامه سال صداوسیما صرفا برای یک روز نبوده و در سه روز متوالی صورت پذیرفته است»؛ جزئیاتی که تلاش د…
ظاهراً در شرایطی که ستاره و مربع‌ها اغلب برنامه‌های پرمخاطب تلویزیون را تسخیر کرده‌اند، آنچه کمترین اهمیت را دارد، امنیت اطلاعات مردم است؛ اطلاعاتی که می‌تواند حاصلش جابجایی رده بندی پرمخاطب ترین برنامه تلویزیون در نظرسنجی نباشد و منجر به رقم خوردن یک فاجعه ما…
آیا این رسوایی به برکناری عوامل دخیل از جمله آمران و عاملان منجر خواهد شد یا همه چیز همچون همان پاسخ دبیر جشنواره جام جم صداوسیما، پیش می‌رود؟! اکنون وقت برخورد شفاف و برکناری عوامل دخیل در این پروژه، بالا کشیدن یک برنامه و پایین کشیدنِ یک برنامه دیگر در شبکه …
مسئله اما فراتر از یک نظرسنجی صداوسیما و اکنون ابهام درباره سوءاستفاده از شماره گروهی از شهروندان برای رای گیری به نفع یا دستکاری در آرای مردمی صداوسیما است؛ مسئله‌ای که به لحاظ قانونی جرم محسوب می‌شود و باید عوامل دخیل در آن تحت تعقیب قرار گیرند.
پخش آخرین مصاحبه با کارلوس کی‌روش قبل از ترک ایران در برنامه دیشب نود، بازتاب گسترده ای داشت. خیلی ها معتقد بودند عادل می توانست این مربی پرتغالی را به چالش بکشد اما با او مهربان بود. کی روش در این بخش از مصاحبه به ماجرای اختلافات طولانی اش با برانکو پرداخت ک…
