در مورد چک برگشتی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
تعریف
چک بلامحل یا چک برگشتی به چکی گفته میشود که دارنده آن پس از ارائه چک به بانک برای دریافت پول با حساب خالی صادر کننده چک مواجه میشود و یا به دلیل دیگری نمی‌تواند وجه چک را دریافت کند. با این حال و مطابق قانون مواد ۳ و ۱۰ قانون صدور چک برای چک برگشتی و یا بلا محل شرایط مشخصی در نظر گرفته شده است.
چک صادر شده توسط صادر کننده در حالی برگشتی تلقی خواهد شد که در تاریخ مندرج بر روی چک، صادرکننده در حساب خود موجودی نداشته یا موجودی آن کمتر از مبلغ چک باشد، یا صادرکننده¬ی چک پس از صدور چک، تمام یا قسمتی از وجهی را که با توجه به آن چک صادر کردهاست، از بانک خارج کند، یا در صورتی که همه شرایط برای پرداخت مبلغ چک فراهم باشد، اما صادرکنندهی چک بدون وجود علت قانونی به بانک دستور دهد که مبلغ چک را نپردازد؛ یعنی دستور عدم پرداخت صادر کن و نیز در شرایطی که چک به صورت نادرست و اشتباه صادر شده باشد. برای مثال اگر بانک به عللی همچون عدم مطابقت امضا یا قلم خوردگی در متن چک و مانند آن وجه چک را نپردازد. به این موارد باید شرایطی که فرد با علم به اینکه حساب وی بسته و مسدود است، اقدام به صدور چک کند را نیز اضافه کرد.
اگر یکی از شرایط ۵ گانهی بالا وجود داشته باشد، بانک گواهی عدم پرداخت صادر خواهد کرد و در این حالت گفته می¬شود که این چک برگشت خوردهاست. بانک باید در این گواهی ذکر کند که به چه علت مبلغ چک را نپرداختهاست.
روش های پیگیری
پس از محرز شدن شرایط چک برگشتی، دارنده چک می‌تواند از دو روش حقوقی و کیفری وضعیت چک را تا به سرانجام رسیدن دنبال کند.
از آنجا که فرآیند رسیدگی و پیچ و خم های استفاده از روش حقوقی بسیار زیاد است، به همین دلیل روش کیفری بیشتر از شیوه‌های دیگر مورد استفاده قرار میگیرد.
این توضیح ضروری است که صدور چک بلامحل جرم است و اگر دارندهی چک از روش کیفری استفاده نکرده و شکایت کند، صادرکننده هم موظف به پرداخت مبلغ چک خواهد بود، هم باید مجازات قانونی آن یعنی حبس برای حداکثر دو سال را تحمل کند و هم طبق ماده ۲۱ قانون صدور چک، اگر بیش از یک بار چک بی¬محل صادر کند، تمامی حساب¬های جاری او توسط بانک ها بسته خواهد شد و هیچ بانکی نمی¬تواند تا سه سال به نام وی حساب جاری دیگری باز کند.
به این موارد باید اضافه کرد که طبق قانون دارنده¬ی چک می¬تواند از دادگاه تقاضا کند که صادرکننده را به پرداخت همه ی خسارات و هزینه¬هایی که برای وصول طلب خود متحمل شدهاست، محکوم کند.
شرایط پیگیری قانونی
البته پیگیری فرایند کیفری داردرسی مراحلی دارد که برای محقق شدن آن و برای اینکه دارنده ی چک بلامحل بتواند از روش کیفری استفاده کند، مطابق ماده ۱۱ قانون صدور چک باید شرایط زیر را رعایت کند:
الف- باید ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ صدور چک برای وصول آن به بانک مراجعه کند.
ب- اگر بانک به هر علت گواهی عدم پرداخت صادر کند، دارنده باید ظرف مدت ۶ ماه از صدور این گواهی شکایت خود را در مرجع صالح مطرح کند.
ج- صدور چک بلامحل یک جرم است و برای اینکه دادگاه بتواند به آن رسیدگی کند، نیاز به شکایت دارنده ی چک دارد.
د-شکایت کیفری رایگان نیست و دارنده ی چک باید هزینهی شکایت خود را بپردازد.
بنابر آئین نامه تعرفه خدمات قضایی مبلغ پنج هزار تومان هنگام مطرح نمودن شکایت دریافت میشود. علاوه بر این مبلغ، باید در مورد چک‌های تا مبلغ ۱۰۰ هزار تومان معادل ۱۵۰۰ تومان، چک‌های ۱۰۰ هزار تومان تا یک میلیون تومان معادل ۴۰۰۰ تومان و بیش از یک میلیون تومان معادل ۱۵۰۰۰ تومان، پرداخت شود. برای نمونه در چک به مبلغ ۱۰۰ هزار تومان، باید ۶ هزار و پانصد تومان هزینه دادرسی پرداخت شود. البته هزینه اوراق و تصدیق مستندات به طور جداگانه محاسبه و وصول میشود.
باید توجه کرد که منظور از روش کیفری طرح کردن شکایت در دادسرا، منظور از روش حقوقی ارائه¬ی دادخواست به دادگاه حقوقی و منظور از روش ثبتی مراجعه به اجرائیه ی ثبت است. در روش کیفری فرد باید ابتدا شکایت نامه (شکوائیه) تنظیم کند و سپس شکایت خود را در دادسرای محلی که بانک صادرکننده¬ی گواهی عدم پرداخت در آن قرار دارد، طرح کند. علاوه بر دادسرا، دفاتر ارائه ی خدمات الکترونیکی قضایی راهاندازی شدهاست که دارنده ی چک بلامحل می¬تواند جهت پیگیری الکترونیکی شکایت مربوط به صدور چک بلامحل و کسب اطلاع از وضعیت پرونده، به این دفاتر مراجعه و با ارائه ی مدارک لازم یعنی کپی گواهی شده برابر اصل چک و کپی گواهی شده برابر اصل گواهی عدم پرداخت، شکایت خود را طرح کند.
آخرین اخبار مرتبط با چک برگشتی
هنوز خبری برای این برچسب منتشر نشده است.