در مورد انتخابات الکترونیکی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
کلیات
انتخابات الکترونیکی (electronic voting یا e-voting) شامل ابزارهای الکترونیکی است که هم برای اخذ رأی وهم شمارش آراء به کار میروند. فناوریهای رأیگیری الکترونیکی میتواند شامل موارد ذیل باشد:
کارت پانچ
سامانههای رأیگیری اسکن نوری
باجههای رأیگیری ویژه:
- سامانههای رأیگیری الکترونیکی خوداتکا با قابلیت ذخیرهٔ مستقیم
- سامانههای DRE
کارت پانچ
سامانههای رأیگیری اسکن نوری
باجههای رأیگیری ویژه:
- سامانههای رأیگیری الکترونیکی خوداتکا با قابلیت ذخیرهٔ مستقیم
- سامانههای DRE
انتخابات الکترونیکی (E-voting) یکی از خدمات دولت الکترونیکی است که به رای دهنده این امکان را می دهد تا با بالاترین ضریب امنیتی و حفاظتی، رای خود را به صورت الکترونیکی ارایه کند.
در سال ۲۰۰۴ و در جریان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برآورد شد که حدود ۳۰ درصد از جمعیت رای دهنده این کشور از فرم های ویژه فناوری انتخابات الکترونیکی استفاده کردند که شامل ثبت مستقیم از طریق تماس دست با صفحه نمایشگر یا اسکنرهای نوری بوده است. رای های الکترونیکی به صورت دیجیتالی بر روی نوار، دیسکت یا کارت های هوشمند ذخیره شده و سپس به مرکز ویژه ای ارسال می شود که در آنجا فرآیند شمارش دقیق آنها آغاز می شود.
حامیان انتخابات الکترونیکی به این نکته اشاره دارند که چنین انتخاباتی می تواند هزینه های برگزاری انتخابات را کاهش داده و در عین حال مشارکت عمومی را افزایش دهد. با این حال این سیستم منتقدانی نیز دارد. به باور آن ها بدون استفاده از کاغذ، باز شمارش آرای اخذ شده فرآیندی مشکل بوده و در عین حال دستکاری و تقلب در شمارش می تواند نتایج واقعی را به هم بریزد.
در سال ۲۰۰۴ و در جریان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برآورد شد که حدود ۳۰ درصد از جمعیت رای دهنده این کشور از فرم های ویژه فناوری انتخابات الکترونیکی استفاده کردند که شامل ثبت مستقیم از طریق تماس دست با صفحه نمایشگر یا اسکنرهای نوری بوده است. رای های الکترونیکی به صورت دیجیتالی بر روی نوار، دیسکت یا کارت های هوشمند ذخیره شده و سپس به مرکز ویژه ای ارسال می شود که در آنجا فرآیند شمارش دقیق آنها آغاز می شود.
حامیان انتخابات الکترونیکی به این نکته اشاره دارند که چنین انتخاباتی می تواند هزینه های برگزاری انتخابات را کاهش داده و در عین حال مشارکت عمومی را افزایش دهد. با این حال این سیستم منتقدانی نیز دارد. به باور آن ها بدون استفاده از کاغذ، باز شمارش آرای اخذ شده فرآیندی مشکل بوده و در عین حال دستکاری و تقلب در شمارش می تواند نتایج واقعی را به هم بریزد.
فناوری های دیگر
از دیگر فناوریهایی که در رأیگیری الکترونیکی به کار گرفته میشوند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
مخابره تعرفهٔ اخذ رأی
رأی از طریق تلفن، شبکه رایانهای خصوصی یا اینترنت
مخابره تعرفهٔ اخذ رأی
رأی از طریق تلفن، شبکه رایانهای خصوصی یا اینترنت
انواع رأی گیری الکترونیکی
بهطور کلی، انتخابات الکترونیکی را میتوان به دو نوع اصلی تقسیمبندی کرد:
رأیگیری الکترونیکی که به صورت فیزیکی توسط نمایندگان دولتی یا مقامات مستقل انتخاباتی نظارت میشوند. (به عنوان مثال دستگاههای رأیگیری الکترونیکی در ایستگاههای رأیگیری).
رأیگیری الکترونیکی از راه دور که در آن رأیگیری تنها با حضور رأی دهنده انجام میپذیرد، و به صورت فیزیکی توسط نمایندگان دستگاههای دولتی نظارت نمیشود (به عنوان مثال رأی دهی شخص از طریق کامپیوتر شخصی، تلفن همراه یا ارتباط تصویری از طریق اینترنت).
فناوری رأیگیری الکترونیک میتواند شمارش آراء مأخوذه را تسریع بخشد و قابلیت دسترسی رأی دهندگان معلول، به انتخابات را بهینه کند. با این وجود، همچنان بحث و جدلهایی بر سر آن وجود دارد که رأیگیری الکترونیکی و مخصوصاً روش رأیگیری DRE میتواند تقلب در انتخابات را تسهیل نماید.
تلاش برای الکترونیکی کردن انتخابات در ایران
در ایران و در سال های گذشته تلاش های فراوانی برای الکترونیکی کردن انتخابات انجام شده است. این تلاس ها تا کنون با نتیجه قابل تأملی همراه نبوده اما گمانه ها مبنی بر احتمال الکترونیکی برگزار شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی دوره یازدهم وجود دارد.
شرط برگزاری تمام الکترونیک انتخابات مجلس
سیدسلمان سامانی سخنگوی وزارت کشور ۱۵ تير ۱۳۹۸ در مورد شرایط الکترونیکی برگزار شدن انتخابات به رسانه ها گفت: پیش بینی کردهایم که در صورت تأمین اعتبارات، انتخابات مجلس به صورت تمام الکترونیک برگزار شود.
سخنگوی وزارت کشور، در گفتگو با فارس با اشاره به فرآیند الکترونیکی شدن انتخابات گفت: مهمترین فرآیندی که در بحث الکترونیکی شدن برای مان اهمیت دارد، احراز هویت رأی دهندگان است.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین راهبردهای ما صحت و سلامت انتخابات است؛ رأی دادن تکراری، رأی دادن با شناسنامه افراد فوت شده، رأی دادن با شناسنامههایی که به صورت المثنی صادر شده است؛ از جمله مواردی بوده که در قانون به عنوان جرم تلقی شده است. همه این موارد با احراز هویت به صورت الکترونیکی قابل پیشگیری است.
سخنگوی وزارت کشور تصریح کرد: برای ارتقای صحت انتخابات تأکید داریم تا احراز هویت حتما به صورت الکترونیکی انجام شود.
وی با اشاره به الکترونیکی شدن دو مرحله اخذ و شمارش رأی گفت: بر اساس آخرین اصلاحیه لازم الاجرا (سوم خرداد ماه سال ۱۳۹۵) پیش بینی شده است که در صورت موافقت شورای نگهبان و تأمین اعتبارات، انتخابات باید به صورت تمام الکترونیک برگزار شود.
سامانی اظهار کرد: هم اکنون مشغول رایزنی هستیم تا درصورت تأمین اعتبارات مورد نیاز و اخذ موافقت شورای نگهبان به سمت تمام الکترونیکی شدن انتخابات پیش برویم.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین راهبردهای ما صحت و سلامت انتخابات است؛ رأی دادن تکراری، رأی دادن با شناسنامه افراد فوت شده، رأی دادن با شناسنامههایی که به صورت المثنی صادر شده است؛ از جمله مواردی بوده که در قانون به عنوان جرم تلقی شده است. همه این موارد با احراز هویت به صورت الکترونیکی قابل پیشگیری است.
سخنگوی وزارت کشور تصریح کرد: برای ارتقای صحت انتخابات تأکید داریم تا احراز هویت حتما به صورت الکترونیکی انجام شود.
وی با اشاره به الکترونیکی شدن دو مرحله اخذ و شمارش رأی گفت: بر اساس آخرین اصلاحیه لازم الاجرا (سوم خرداد ماه سال ۱۳۹۵) پیش بینی شده است که در صورت موافقت شورای نگهبان و تأمین اعتبارات، انتخابات باید به صورت تمام الکترونیک برگزار شود.
سامانی اظهار کرد: هم اکنون مشغول رایزنی هستیم تا درصورت تأمین اعتبارات مورد نیاز و اخذ موافقت شورای نگهبان به سمت تمام الکترونیکی شدن انتخابات پیش برویم.
آخرین اخبار مرتبط با انتخابات الکترونیکی