کلیات
امیر آقایی متولد ۱۳۴۹ در شهر ارومیه، بازیگر اهل ایران است. او سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را برای فیلم شنای پروانه از سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرد.
بازیگری
نخستین نقش وی در سینما در فیلم ارتفاع پست به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا بود. او با بازی در فیلم زن دوم شاید به تعبیری متفاوت‌ترین حضورش در سینما را تجربه کرد. آقایی در سریال اولین شب آرامش نیز حضور داشت و ارتباط خوبش با احمد امینی کارگردان این سریال، باعث شد دوباره در ساخته دیگر احمد امینی یعنی بی‌گناهان ایفای نقش کند.
آقایی همچنین قرار بود در فیلم پایان‌نامه بازی کند به دلیل تغییر نسخه اولیه فیلم‌نامه از بازی در این فیلم انصراف داد. وی در برنامه هفت گفت: بابت انصراف از حضور در فیلم پایان‌نامه مبلغ ۱۷۰ میلیون تومان جریمه شده‌است.
او با بازی در فیلم‌های «چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت» به کارگردانی وحید جلیلوند، و «کوچهٔ بی‌نام» به کارگردانی هاتف علیمردانی، حضور موفقی در سی و سومین دوره جشنوارهٔ فیلم فجر داشت. سال بعد در همکاری مجدد با وحید جلیلوند با فیلم «بدون تاریخ، بدون امضا» در جشنواره فجر حضور پیدا کرد. وی همچنین نویسندگی فیلم‌نامه فیلم «آرمان شهر» را در کارنامه خود دارد. این فیلم به کارگردانی حسن ناظر در سال ۱۳۹۳ جلوی دوربین رفت.
وی برای بازی در فیلم «بدون تاریخ، بدون امضا» نامزد بهترین بازیگر نقش اول مرد از بیستمین دوره جشن بزرگ سینمای ایران شد. همچنین ایشان کاندید دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد در سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم بدون تاریخ بدون امضا شد.
نویسندگی و عکاسی
امیر آقایی مجموعه هایکو با نام «بید‌ها در باد» سروده‌است که در سال ۱۳۸۹ توسط «انتشارات حوض نقره» منتشر شده‌است. وی علاوه بر بازیگری و نویسندگی، نقاشی و عکاسی هم انجام می‌دهد.
آثار
از جمله آثار سینمایی که امیر آقایی در آنها به ایفای نقش پرداخته است، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
شنای پروانه (فیلم) (۱۳۹۸)
دیدن این فیلم جرم است! (۱۳۹۷)
روسی (۱۳۹۶)
مردی بدون سایه (۱۳۹۶)
بدون تاریخ بدون امضا (۱۳۹۵)
حریم شخصی (۱۳۹۵)
لینا (۱۳۹۵)
فصل نرگس (۱۳۹۴)
بادیگارد (۱۳۹۴)
پری دریایی (۱۳۹۴)
شیفت شب (۱۳۹۳)
چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت (۱۳۹۳)
۳۶۰ درجه (۱۳۹۳)
کوچه بی‌نام (۱۳۹۳)
هیس! دختر‌ها فریاد نمی‌زنند (۱۳۹۲)
زندگی خصوصی (۱۳۹۰)
سعادت‌آباد (۱۳۸۹)
مرگ کسب و کار من است (۱۳۸۹)
ما همه گناهکاریم (۱۳۸۹)
دوزخ، برزخ، بهشت (۱۳۸۷)
کیمیا و خاک (۱۳۸۷)
نیلوفر (۱۳۸۷)
آخرین نقش (۱۳۸۶)
زن دوم (۱۳۸۶)
روز برمی آید (۱۳۸۵)
راه طی شده (۱۳۸۴)
ارتفاع پست (۱۳۸۰)
جوایز
از جمله جوایزی که او در دوران فعالیت هنری کسب کرده است، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد سی و هشتمین دوره جشنواره فیلم فجر/شنای پروانه (فیلم)
کاندید سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد سی و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر / بدون تاریخ، بدون امضاء
کاندید تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد بیستمین جشن سینمای ایران / بدون تاریخ، بدون امضاء
برنده دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد دورهٔ پنجم انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران / سعادت‌آباد
کاندید دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر / مرگ کسب‌وکار من است
کاندید تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد دوازدهمین جشن سینمای ایران / زن دوم
این شبکه سریال‌های پرطرفدار و جنجالی ساخته که در ایران نیز محل مناقشه بوده و «حریم سلطان»، یکی از این سریال‌‌هاست که زندگی یکی از سلاطین عثمانی را غیرواقعی به تصویر می‌کشد و تولیدش در راستای تلاش برای گسترش نگاه نوعثمانی‌گری تحلیل شده بود.
