ترفند جدید و عجیب وانت‌های میوه‌فروش!
رهگذری که با دیدن این قیمت توقف می‌کند، پس از خرید متوجه می‌شود فروشنده مدعی است این مبلغ برای نیم‌کیلو بوده و قیمت واقعی هر کیلو دو برابر رقم اعلام شده‌است.
در مورد کم فروشی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
کلیات
کم فروشی یا تَطفیفْ یک نوع خیانت به خریدار است که از طریق کم گذاشتن در پیمانه یا وزن است که حرام و از گناهان کبیره محسوب می شود. همچنین کم فروشی به معنای عرضه یا فروش کالاها و خدمات، کمتر از میزان یا معیار مقرر شده، تعریف شده است.
مصادیق کم‌فروشی
- بنا به گفته شیخ انصاری، حکم کم‌فروشی به کالاها و اجناسی که با پیمانه و وزن معامله می‌شوند، اختصاص ندارد؛ بلکه شامل کالاهای قابل شمارش (معدود) و متری (مذروع) نیز می‌شود. آیت الله خویی معتقد است که «تطفیف» (کم‌فروشی) بر هر نوع کاستن و کم‌گذاشتن حقوق و اموال دیگران از روی خیانت و ظلم اطلاق می‌شود و این که در آیات و روایات «پیمانه» و «میزان» بکار رفته است از باب غلبه است و به این معنا نیست که فقط به کالاهایی که با پیمانه و وزن معامله می‌شوند، اختصاص دارد.
- برخی از فقها و محققین، با استفاده از الغای خصوصیت، حکم حرمت را به تمام موارد و مصادیقی که شخص، کار یا جنس یا وقت را ناتمام کند و از آن بکاهد، تعمیم داده‌اند. طبق دیدگاه آیت‌الله مکارم شیرازی هرچند آیات مورد بحث در مورد کم‌فروشی در تجارت و مسائل مالی سخن می‌گوید؛ ولی این گناه بزرگ، اختصاص به مسائل اقتصادی ندارد؛ بلکه هرکس مسئولیتی داشته باشد و در حوزه مسئولیت خود کم کاری کند، شامل او نیز می‌شود و براین اساس موارد زیر به عنوان نمونه، مشمول حکم کم‌فروشان است:
-اگر معلّمی به‌اندازه کافی مطالعه نکند، یا دیر سر کلاس حاضر شود و زودتر از موعدِ مقرّر کلاس را ترک کند.
-اگر کارمندی به جای پرداختن به کارهای اداری به کارهای شخصی خود بپردازد یا اوقات خود را به پر کردن جدول و سایر کارهای تفریحی بگذراند، یا برخورد مناسبی با ارباب رجوع نداشته باشد و بی‌جهت انجام کار آنها را به تأخیر بیندازد.
-اگر قاضی، پرونده متهم را به مقدار کافی مطالعه نکند و حکم دهد.
-برخی از محققان بر این نظرند که احکام کم‌فروشی در کالاها و خدمات مجازی و الکترونیکی نیز جریان دارد مانند سرعت یا مقدار حجم اینترنتی که از سوی برخی شرکت‌ها ارائه می‌گردد و به جای اینترنت پرسرعت، اینترنت کم‌سرعت یا کم‌حجم، تحویل مشتری داده می‌شود؛ بدون این که تفاوت قیمت در نظر گرفته و مابقی پول اخذشده به مشتری بازگردانده شود.
-عرضه و فروش کالاهای بسته‌بندی شده که مقدار محتوای مظروف، کمتر از مقدار متعارف یا کمتر از مقداری است که روی ظرف و جلد نوشته شده است، از مصادیق کم‌فروشی در نظر گرفته شده است.
آیات قرآنی درباره ی کم فروشی
هفت آیه در قرآن با عناوین مختلف «تطفیف»، «بخس»، «نقص» و «اخسار» بر حرمت کم‌فروشی دلالت کرده و از انجام آن نهی کرده‌اند. برخی از این آیات عبارتند از:
- «وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفِینَ *الَّذِینَ إِذَا اکْتالُوا عَلَى النَّاسِ یَسْتَوْفُونَ * وَ إِذا کالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ یُخْسِرُونَ »؛ واى بر کم فروشان. آنها که وقتى براى خود کیل مى کنند حق خود را به طور کامل مى گیرند. اما هنگامى که مى خواهند براى دیگران کیل یا وزن کنند کم مى گذارند! [سوره المطففین، آیات ۱-۳]
- «أَلَا يَظُنُّ أُولَئِكَ أَنَّهُمْ مَّبْعُوثُونَ» بنابراين، كسانى كه قيامت را باور كرده اند، كم فروشى نمى كنند و آنها كه كم فروشى مى كنند ايمان ندارند و قيامت را باور نكرده اند.[سوره مطفّفین، آیه 4]
- «أَوْفُواْ الْمِکیالَ وَالْمِیزَانَ بِالْقِسْطِ وَلاَ تَبْخَسُواْ النَّاسَ أَشْیاءهُمْ..؛ پیمانه و ترازو را تمام و کامل بدهید و از اجناس و اموال و حقوق مردم مکاهید.»[سوره الاعراف، آیه 85؛ سوره هود، آیه 85]
- «وَلاَ تَنقُصُواْ الْمِکیالَ وَالْمِیزَانَ..؛ از پیمانه و ترازو مکاهید.»[سوره هود، آیه 84]
- «أَوْفُوا الْکَیْلَ وَ لا تَکُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِینَ وَ زِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِیمِ وَ لا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْیاءَهُمْ وَ لا تَعْثَوْا فِی الْأَرْضِ مُفْسِدِینَ؛ حق پیمانه را ادا کنید، و دیگرانرا به خسارت میفکنید، با ترازوى صحیح وزن کنید، و حق مردم را کم نگذارید، و در زمین فساد نکنید» [سوره شعراء 181- 183]