در مورد شماره شبا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
شماره شبا
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۱۲ خرداد ماه ۱۳۸۸ و به منظور تسریع در واریز وجه حساب مقصد، ساختار یک شناسه منحصر به فرد برای هر حساب بانکی اعلام کرد که به آن شناسه حساب بانکی ایرانی یا شبا گفته میشود.
توضیح در مورد شماره شبا اینکه انتقال پول از هر حساب در هر بانک به حساب دیگر در بانک دیگر به صورت الکترونیکی، با پیاده سازی سامانه تسویه ناخالص آنی ساتنا و سامانه پایاپای الکترونیک پایا در بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران امکان پذیر شده است. به این ترتیب انتقال پول به حسابی در بانک دیگر، به سادگی دریافت نقدی و واریز به یک حساب در همان بانک قابل انجام است.
شناسه حساب بانکی ایران که به اختصار شبا نامیده میشود، شمار‌های است ۲۴ رقمی که یک حساب بانکی را به صورت منحصر به فرد در تمام نظام بانکی ایران مشخص میکند.
مزیت‌های شماره شبا
واقعیت این است که شبا جایگزینی برای شماره حساب‌های فعلی نیست و تنها به عنوان یک شمارهی استاندارد در کنار آن‌ها تعریف میشود.
هر ایرانی برای هر حساب بانکی خود میتواند یک شماره شبای مخصوص به آن حساب دریافت کند. شبا برای انواع حساب‌ها مانند جاری، سپرده، تسهیلات، و نظایر آن میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
شماره شبا مزایای فراوانی را در اختیار مشتریان بانکی قرار میدهد که از جمله آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
الف- شبا تمام اطلاعات یک شماره حساب معمولی را دارد. با دانستن شبا میتوان وجه را به آن منتقل کرده یا از طریق آن پول دریافت کرد بدون این که نگران سایر جزئیات حساب شد.
ب- برای حواله‌هایی که از شبا در آن‌ها استفاده میشود، نیاز به دانستن، ذکر و کنترل هیچگونه اطلاعاتی نظیر نام بانک، نام یا کد شعبه، شماره حساب، نوع حساب و درگیری با کد‌های مختلف و گوناگون وجود ندارد.
ج- اگر اشتباه یا سهوی در ورود شبا پیش آید، سامانه‌های بانکی از اشتباه مشتری (در اعلام شبا) یا متصدی بانک (در ورود اطلاعات شبا) آگاه شده و آن را گزارش میکنند. به این معنی که اگر مشتری یا متصدی بانک یک یا چند رقم از شبا را به اشتباه وارد کند، سیستم با کنترل محتوای شبا به او اعلام میکند که اشتباهی رخ داده است و باید شبای وارد شده مجددا کنترل شود.
این ساز و کار شبا امکان خطای مشتری و متصدی بانک در ورود اطلاعات حساب و ارسال وجه به حساب‌های دیگر را تا حد بسیار زیادی کاهش میدهد.
د- سامانه‌های حواله الکترونیکی کشور ساتنا و پایا بر اساس شبا فعالیت میکنند؛ بنابراین دانستن شبای حساب برای انجام حواله بین بانک‌ها برای همه مشتریان بانک‌ها ضرورت دارد.
محتوای شکلی شبا
یک شماره شبا به صورت زیر دیده میشود:
۲۷، ۰۱۷۰، ۰۰۰۰، ۰۰۱۰، ۰۳۲۴، ۲۰۰۰، ۰۱
همانگونه که مشاهده میشود، شبا از دو قسمت دو رقمی و پنج قسمت چهار رقمی تشکیل میشود که این قسمت‌ها با یک فاصله از هم جدا شده اند.
نوزده رقم سمت راست شبا شباهت زیادی به شماره حساب داخلی بانک‌ها داشته و در واقع از آن ساخته میشود.
سایر ارقام شامل انواع حساب، کد بانک و ارقام کنترل کنندهی صحت (Chek Digit) شبا هستند.
مطابق با دستور العمل بانک مرکزی بانک‌ها مکلف هستند شبای تمامی حساب‌های مشریان خود را محاسبه و در اختیار آن‌ها قرار دهند.
هر ایرانی میتواند با مراجعه به شعبه، وب سایت اینترنتی یا خود پرداز‌های بانک خود، شبای حساب یا حساب‌های خود را دریافت کند.
شبای بین المللی
شبا در مبادلات بین المللی نیز کار برد مهمی دارد. شبا بر اساس استاندارد IBAN ایجاد شده است که در حال حاضر در بسیاری از کشور‌های جهان - شامل تمام کشور‌های اروپایی - به عنوان استاندارد شمارهی حساب بانکی مورد استفاده قرار میگیرد.
برای ساختن شبای بین المللی کافی است دو حرف لاتین IR به شبای داخلی افزوده شود.
در سال های اخیر شماره شبا به واسطه نیاز برای اعلام از سوی شهروندان ایرانی برای دریافت سهام عدالت مورد توجه عموم قرار گرفت.
آخرین اخبار مرتبط با شماره شبا