عضو شورای روابط خارجی آمریکا: روابط تهران-واشنگتن پیچیده تر شده است/ نگاه ترامپ به خلیج فارس در دوره جدید

بین الملل تابناک: نخستین مناظره انتخاباتی جو بایدن رئیس جمهور کنونی آمریکا و دونالد ترامپ رئیس جمهور پیشین این کشور بامداد جمعه به میزبانی شبکه سی‌ان‌ان در آتلانتا برگزار شد.

ایران یکی از موضوعات داغ این مناظره بود و بایدن در این مناظره خطاب به ترامپ گفت: ایران به پایگاه ما حمله کرد و او هیچ کاری نکرد.

آنچه در پایان این مناظره به ثبت رسید عملکرد ضعیف بایدن بود. نظرسنجی «سی‌ان‌ان» که بلافاصله پس از نخستین مناظره انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا برگزار شد، نشان می‌دهد «دونالد ترامپ» نامزد جمهوری‌خواه در این مناظره نسبت به «جو بایدن» نامزد دموکرات عملکرد بهتری داشته است.

بر اساس این نظرسنجی، ۶۷ درصد از شرکت‌کنندگان می‌گویند ترامپ عملکرد بهتری نسبت به بایدن داشت و در مقابل، تنها ۳۳ درصد از آن‌ها باور دارند که عملکرد بایدن بهتر از رقیب جمهوری‌خواه او بوده است.

این در حالی است که پیش از آغاز مناظره، ۵۵ درصد از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی سی‌ان‌ان باور داشتند ترامپ عملکرد بهتری خواهد داشت و ۴۵ درصد گفته بودند که بایدن در مناظره بهتر ظاهر می‌شود.

با این حال، این نظرسنجی نشان داد که ۸۱ درصد از شرکت‌کنندگان می‌گویند این مناظره هیچ تأثیری در نامزد مورد حمایت آن‌ها نداشته و آنان همچنان به نامزد موردنظر خود رای خواهند داد. در مقابل، ۱۴ درصد گفتند که مناظره باعث شده در تصمیم خود بازنگری کنند، اما هنوز تصمیم قطعی نگرفته‌اند. ۵ درصد نیز اعلام کردند که مناظره اخیر این دو نامزد به‌کلی نظر آن‌ها را درباره نامزد مورد حمایت خود تغییر داده است.

روی‌هم‌رفته، نظرسنجی سی‌ان‌ان نشان می‌دهد که میزان محبوبیت جو بایدن پس از مناظره امروز ۶ درصد کاهش یافته و از ۳۷ درصد به ۳۱ درصد رسیده است. در مقابل، ترامپ با عملکرد خود در مناظره توانسته محبوبیت خود را افزایش داده و آن را از ۴۰ درصد به ۴۳ درصد برساند.

در خصوص این موضوع خبرنگار تابناک گفتگویی با پروفسور شیرین هانتر عضو شورای روابط خارجی آمریکا انجام داده که در ادامه می آید.

هانتر متخصص مسائل سیاسی ایران، خاورمیانه و اسلام سیاسی است. تا پیش از انقلاب ۵۷ ایران، هانتر عضو وزارت امور خارجه ایران بوده‌است و پس از آن به ایالات متحده مهاجرت نمود. وی به زبان‌های فارسی، انگلیسی، فرانسه و ترکی مسلط است. وی همچنین عضو شورای روابط خارجی امریکاست. کتاب «روابط ایرانی-عربی، فرایندهای تنش و سازگاری» از جمله کتابهای متأخر هانتر است. این کتاب تلاشی برای فهم و درک بهتر تاثیرات رقابت‌های فرهنگی، مدرنیزاسیون (نوگرایی)، اختلافات قومی و مذهبی، دولت‌سازی، نقش قدرت‌های بزرگ و سیستم سیاسی بین‌المللی بر روابط ایرانیان و اعراب طی هفت دهۀ گذشته است.

اولین ‌مناطره بایدن و ترامپ برای انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۴ آمریکا برگزار شد. مطابق برای نظرسنجی ها عملکرد بایدن خیلی ضعیف بوده است. ارزیابی شما چیست؟

بایدن در اولین مناظره خود با دونالد ترامپ باید نشان می داد که علیرغم سن بالایش، از نظر ذهنی تیزبین است و بر تمام امکانات حیاتی خود مسلط است. بایدن در این آزمون شکست خورد. گیج و ضعیف دیده شد. حتی برخی از دموکرات‌های سرسخت خواستار کناره‌گیری او از رقابت‌ها و اجازه دادن به دموکرات‌های قوی‌تر دیگر برای کاندیداتوری ریاست‌جمهوری شده‌اند و در نتیجه شانس دموکرات‌ها برای شکست ترامپ را افزایش می‌دهند. با این حال، این یک گزینه خطرناک است. اکثر نامزدهای احتمالی برای جایگزینی بایدن بیش از حد لیبرال هستند. این می تواند برخی از رأی دهندگان بلاتکلیف را به سمت ترامپ سوق دهد. در ایالت‌های نوسانی(پاندولی)، عملکرد ضعیف بایدن می‌تواند به این معنی باشد که برخی از دموکرات‌ها رای نمی‌دهند و این به ترامپ کمک می‌کند.

برخی نظرسنجی ها معتقد هستند این مناظره بر پایگاه رای بایدن تاثیر منفی ندارد. نظر شما چیست؟ آیا این مناظره بر آرای مردد در ایالتهای چرخشی تاثیر نخواهد داشت؟

هر یک از دو حزب بزرگ سیاسی دارای حامیانی متعهد هستند که از نامزد حزب حمایت خواهند کرد. این توضیح می دهد که چرا بخشی از حزب دموکرات همچنان از بایدن حمایت می کند. با این حال، همه همچنین می خواهند در مسابقه برنده شوند. بنابراین، مشخص نیست این گروه از دموکرات‌ها تا چه زمانی به بایدن وفادار خواهند ماند. در چند هفته آینده آنها نیز ممکن است از بایدن بخواهند که از رقابت خارج شود.

ترامپ اخیرا اعلام کرده با رهبری کنونی نظام سیاسی ایران حاضر به گفتگو و حل مسائل است. ارزیابی شما از این سخنان چیست؟

برای آغاز گفت‌وگو بین ایران و آمریکا، طرف ایرانی نیز باید مایل باشد که مستقیماً با واشنگتن گفتگو کند. با این حال، هیچ مدرکی مبنی بر تمایل تهران به انجام این کار وجود ندارد. در واقع، شرایط برای آغاز گفت‌وگو بین تهران و آمریکا در سال‌های اخیر بدتر شده است. برای مثال، ایران روابط نزدیک‌تر با روسیه را که همواره مخالف آشتی ایران و آمریکا بوده است، دنبال کرده است.

با توجه به بدتر شدن روابط آمریکا و روسیه و جنگ در اوکراین، مسکو هر کاری را انجام خواهد داد تا از گفتگوی ایران با واشنگتن جلوگیری کند. چین نیز از آشتی ایران و آمریکا راضی نخواهد بود.

علاوه بر این، آمریکا از ایران امتیاز می‌خواهد، به‌ویژه در مورد اسرائیل، مشکل فلسطین و سیاست‌های منطقه‌ای‌اش که ایران نمی‌پذیرد. در واقع موضوع روابط ایران و آمریکا بیش از گذشته پیچیده شده است. هر دو طرف فرصت های زیادی را برای پایان دادن به خصومت های خود از دست داده اند. این موضوع برای هر دو، به ویژه برای ایران زیان آور بوده است. پیشرفت اقتصادی آن را متوقف کرده و آن را در برابر دستکاری کشورهایی مانند روسیه و چین و حتی کشورهای کوچک منطقه ای آسیب پذیر کرده است.

در ایران سعید جلیلی و مسعود پزشکیان به دور دوم انتخابات ریاست جمهوری راه یافته اند. جلیلی از مخالفان برجام است و دیدگاههای ضد غربی شدیدی دارد. پیروزی احتمالی جلیلی و ترامپ در صورت پیروزی در انتخابات چه تاثیری بر سیاست خارجی دو کشور دارد؟

با توجه به اینکه تصمیمات مهم و راهبردی در ایران توسط مقام معظم رهبری اتخاذ می شود، ترجیحات رئیس جمهور اهمیت چندانی ندارد. تجربیات سه رئیس جمهور اصلاح طلب گواه این واقعیت است. بنابراین، اگر رهبر تصمیم بگیرد که می خواهد مناقشه با آمریکا را حل کند، می تواند این کار را انجام دهد. با این حال، حتی او می تواند با مشکلات و چالش هایی روبرو شود. به عنوان مثال، قطعاً گروه‌هایی در خاورمیانه که از حمایت مالی و غیره ایران برخوردار می‌شوند، با هرگونه تغییر در سیاست‌های منطقه‌ای آن مخالفت خواهند کرد. آنها ممکن است علیه تهران روی آورند و آن را با چالش های امنیتی مواجه کنند. واقعیت این است که شبکه ای از مسائل وجود دارد.

آیا ترامپ می تواند مانند دور اول ریاست جمهوری خود تنشهای منطقه ای را افزایش دهد؟ در حالی که اعراب خلیج فارس و ایران در حال بهبود روابط هستند. آیا کشورهای منطقه با سیاستهای او همراه خواهند بود؟

پیش بینی اینکه ترامپ چه کاری ممکن است انجام دهد بسیار دشوار است. با این حال، با توجه به مشکلاتی که واشنگتن در سایر بخش‌های خاورمیانه با آن مواجه است، من شک دارم که در غیاب تحولات پیش‌بینی نشده، او به دنبال تشدید تنش در خلیج فارس باشد.

علاوه بر این، بهبود فضای روابط ایران و اعراب اساساً دیدگاه آنها را نسبت به ایران و چالش‌های ناشی از آن تغییر نداده است. آنها هنوز هم متحدان آمریکا هستند و به تهران مشکوک هستند.