دیوید بن‌گوریون

دیوید بن‌گوریون در سال ۱۸۸۶ در پوونْسک، واقع در لهستان امروزی و بخشی از امپراتوری روسیه در آن زمان، متولد شد. او در جوانی به فعالیت‌های سیاسی روی آورد و در سال ۱۹۰۶ به فلسطین مهاجرت کرد؛ سرزمینی که بعد‌ها محور اصلی فعالیت‌های سیاسی و نظامی او شد. بن‌گوریون با گسترش نفوذ جنبش صهیونیستی، به یکی از رهبران اصلی آن تبدیل شد و در سازمان‌دهی نهاد‌های سیاسی و نیرو‌های نظامی این جنبش نقش داشت. او در سال ۱۹۴۸ تأسیس اسرائیل را اعلام کرد و به‌عنوان نخستین نخست‌وزیر و وزیر دفاع، هدایت دولت تازه‌تأسیس را در جریان جنگ با اعراب و فلسطینیان بر عهده گرفت. دوره شکل‌گیری اسرائیل با آوارگی گسترده فلسطینیان، تخریب و خالی‌شدن بسیاری از روستا‌ها و شهر‌ها و محروم‌شدن شمار زیادی از مردم فلسطین از بازگشت به خانه‌هایشان همراه بود؛ رخداد‌هایی که فلسطینیان از آن با عنوان «نکبت» یاد می‌کنند. نقش بن‌گوریون در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و نظامی آن دوران و سیاست دولت او در قبال آوارگان، از موضوعات مهم تاریخ مناقشه فلسطین و اسرائیل است. بن‌گوریون در سال ۱۹۵۳ از نخست‌وزیری کناره‌گیری کرد، اما در سال ۱۹۵۵ به دولت بازگشت و بار دیگر مسئولیت نخست‌وزیری و وزارت دفاع را بر عهده گرفت. او سرانجام در سال ۱۹۷۰ از فعالیت سیاسی کناره‌گیری کرد و سال‌های پایانی عمرش را در منطقه سده بوکر در صحرای نگب گذراند؛ جایی که در سال ۱۹۷۳ درگذشت و به خاک سپرده شد. با وجود نقش محوری او در شکل‌گیری ساختار سیاسی اسرائیل، میراث بن‌گوریون برای فلسطینیان با جنگ، آوارگی و از دست‌رفتن سرزمین پیوند خورده است. بررسی زندگی و تصمیم‌های او، بدون توجه به پیامد‌های انسانی تأسیس اسرائیل و مسئله حل‌نشده آوارگان فلسطینی، تصویری کامل از جایگاه تاریخی او به دست نمی‌دهد.