«اقتصاد اشتباهی ایرانی» از «دکتر آلمانی» تا کنون!
داستان تاریخ را گفتن، همیشه برای تلخ نویسی نیست. تاریخ برای عبرت گرفتن است. سالهای سال است که ما ماندهایم با اقتصادی بیمار و بیماری که چموش است تا جایی که سخنان دکتر آلمانی هم پس از 58 سال، هنوز تا دولت دهم بر زمین مانده است!

دکتر
«شاخت»، معمار اقتصاد موفق و پویای هیتلری بود؛ هر چند از دل این بنای مستحکم
اقتصادی، دیوانگی جهانسوز نازیها سر برآورد.
به گزارش «تابناک»، 58 سال پیش در چنین روزی، دکتر شاخت با وجود بیعلاقگی به دلیل پافشاری دولت وقت ایران برای بار سوم به ایران آمد تا به دولت زاهدی درباره چاپ و انتشار اسکناس مشاوره دهد.
بار دوم نیز در مهر 1331 در تهران به دولت مصدق، اندرزهاي فراوانی در زمينه اقتصاد بدون نفت و سياستهاي مالياتي و پولي و رساندن هزينههاي دولت به حداقل داد.
آن گونه که در تاریخ ایرانیان آمده است، سال بعد هم که از او دعوت شد، نخست او به آمدن به تهران تن نداد و پاسخ داد كه دادن اندرز از آلمان هم چیزی است كه دولت تهران بر مذاكره از نزديك پافشاری كرده بود.
هدف دولت زاهدي از دعوت «شاخت»، انتشار اسكناس تازه ـ به بهانه راه افتادن نفت ـ بود ولي وي موافق چاپ اسكناس بزرگتر از 20 توماني و فدا كردن كار رقابت توليدات داخلي با خارج (با افزايش تعرفه گمركي بر واردات) نبود و آن را مانع پيشرفت و مرغوب شدن محصولات داخلي ميدانست و بر گرفتن ماليات بر درآمد و سياست پولي بر پايه انعطافپذير بودن نرخ بهره نظر داشت و گرفتن ماليات ثابت را كه مورد نظر پولدارهاي ايران بود، رد ميكرد.
برای مقایسهای تاریخی، نگاهی به موارد زیر جالب است:
ـــ دکتر شاخت از اقتصاد ضعیف آلمان که در آن پول ملی آلمانها چنان بیارزش شده بود که یک گونی از آن، معادل یک قرص نان بود، اقتصاد پویا و قدرتمندی ساخت که کارایی خود را در سالهای سخت جنگ نشان داد.
اکنون میپرسیم کشور ما با تحریمهای ظالمانه غرب روبهروست؛ در حالی که سخن از برنامهریزی یک بودجه سایه برای مقابله با تحریمها در میان بود، چرا شرایط به گونهای شده که برخی نمایندگان مجلس و اقتصاددانان بر این باورند که بودجه سال آینده کشور برای شرایط عادی نوشته شده و متناسب با شرایط تحریمها نیست؟
ـــ در آغاز دهه 1340، دکتر شاخت در دیدار با یک مقام بانکی ایران در آلمان، اظهار شگفتی میکند که چرا انحصارات دولتی، باعث انباشت منابع مالی در بانکهایی میشود که کمکی به بخش تولید نمیکنند؛ این سوال را اکنون نمیشود پرسید!
ـــ دکتر شاخت در جایی میگوید: از نظر من رشته اقتصاد بر خلاف باور بسياري از اقتصاديون، «علم» نيست، «هنر» است. در تعيين مشي اقتصاد ملي، معادله و فرمولي نیست كه اشخاص بتوانند با جانشين كردن حروف يا اعداد، به مانند فرمولهاي جبري به پاسخ يكسان و غيرقابل بحثي برسند. هر شاگرد مكتب اقتصاد در مورد كشور معين و در مقابل مسأله معين، بنا بر رويه، ديد و طرز استدلال شخصي، به راهکاري ميرسد كه احتمالا مباين و حتي متضاد با راهکاري است كه ديگري به آن ممكن است رسيده باشد. اگر حقیقت این گونه است که وی میگوید، در شرایطی که اقتصاددانان ایرانی، بهای دلار را از 450 تومان تا چند هزار تومان میدانند، این هنرمند گمشده اقتصاد ایران کیست؟
ـــ وی بخشی از راه توسعه کشور را در جوانانی میداند که بتوانند در جوانی برای خانه خود کالای تولید شده در کارخانههای داخلی بخرند. اکنون چند بخش از این فرمول عملی است؛ جوانی، خانه و یا تولید داخلی؟!
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
So much noteworthy !
همه بخش های این بحث یه طرف، قسمت آخر یه طرف
فکر کنم ما مشکلاتمون پایه ای تر از این حرفاست که نعیین با قیمت دلار حل بشه
"دکتر راه توسعه کشور را در جوانانی میداند که بتوانند در جوانی برای خانه خود کالای تولید شده در کارخانههای داخلی بخرند"
33 سال است که اقتصاد ایران سال به سال بدتر میشه. اولین وظیفه دولتها حفظ قدرت خرید مردم.بالا بردن ارزش پول رایج. ایجاد اشتغال و تقویت تولید داخلی است. کشورهای بدون نفت و گاز به کجا رسیدند ما به کجا . اقتدار اقتصادی .اقتدار نظامی و سیاسی و علمی هم میآورد. استفاده از مشاورین خبره مثل چین الگوی خوبی است.حمایت منطقی از تولید. اعتبارات ارزان
نظارت و خشکاندن ریشه فساد مالی و رانت..مشوقهای صادراتی..و یک دهه زمان میتوانیم جزو ده اقتصاد اول جهان بشویم..کار سختی نیست..اراده انجامش نیست...
بد نیست بعد از 32 سال بی طرفانه اشکالات خودمون رو نقد کنين و از آنها بیا موزيم نه اينکه انگار مردم نمم بينن و فقط از خودمون تعريف کنيم. . اين کار بايد از بالا شروع بشه
تا فرهنگسازی بشه. اينطوری دلار هم 2000 تومان نمیشه, بيکاری هم بالا نميره و یواش یواش همه چيز درست میشه.
درود بر امپراوری پروس. مرگ بر اسرائیل کثیف .
هنر مسئولين در طراحي مراسم سالگرد تاريخي ورود امام خيلي چيزها را نشان داد
حواسمون باشه چه كساني را راهي مجلس ميكنيم
از مسئولين عزيز خواهش ميشود به هيچ وجه به اين مقاله ارزشمند توجه ننموده و با قدرت به راه خود ادامه دهند،تعرفه ها را بالاتر ببريد ،حق ما رقابت و بالا رفتن كيفيت محصولات داخلي نيست ما بايد حالا حالاها تلفات بدهيم و بدهيم و از خواب هم بيدار نشويم
میشه لطفا یک نسخه از مقالات اینچنینی را با پست برای وزرا بفرستید؟ احتمالا با اینترنت بیگانه هستند!
اظهر من الشمس نوشتید که این اقتصاد بیمار داره جون میکنه
هنرمندای اقتصاد این مملکت زبونشون چینی و روسیه.
لطفا اقتصاددانان محترم برای روشن شدن بیشتر مردم نظر بدهند
به نظر من هیچ کدام.ماپیشرفت کرده ایم ولی پول ما ارزش پول کشور های عربی را هم ندارد.
تابناک جان دلت خوش است بودجه را هرسال به تناسب تورم بالا می برند .سازمان برنامه وبودجه ودفاتر برنامه ریزی به اعتقاد مسئولان اداره ای بی فایده است. عقیده وتفکر من از همه بهتر می دانم کی تمام می شود
واردات انبوه وبيهدف وعدم حمايت از توليدات داخلي جائي براي كالاي ايراني نگذاشته است بنده عضو نظام مهندسي يكي از استانها هستم هرقدر اصرار كردم چاي مصرفي را 50در صد ايراني وبا چاي خارجي مخلوط كنند تا حال بگوش اقايان نرفته است
ای کاش مسئولین مملکتی هم نگاهی به این مطلب بیندازند...
"این هنرمند گمشده اقتصاد ایران کیست؟"
جمله جالبیه....
بالاخره شما هم یک کلمه حرف منطقی و درست زدید
مطلب جالبی بود.
جهان سوم همیشه در برخورداری از مدیران مجرب دچار نقصان بوده.
برعکس عرب ها در این زمینه بهتر عمل کرده اند. سری به دبی بزنید و ببینید که چطور بهترین مدیران جهانی را انجا آورده اند و ما دایم تلاش می کنیم همه چیز را به روش خودمان حل کنیم و دایم دنبال اختراع چرخ هستیم.
مطلب جالبی بود از نویسنده تشکر می کنم
من حاضرم نقش هنرمند را انجام دهم!!!!
هیچ کدام
بسیار تحلیل سطحی ای بود. لطفا کمی نظریات اقتصاددانان الان ایرانی را هم بیاورید تا تحلیل های بهتری داشته باشیم. این تحلیل مانند تحلیل های دانشجویانی است که تازه با الفبای اقتصاد آشنا و چیزهایی شنیده اند.
با سلام
به نظرم خیلی جالب بود اگر اشاره میکردید که وقتی در سال 1314 به ایران آمد ( یعنی قبل از جنگ دوم جهانی ) یعنی در دولت نازی هم او بود که اقتصاد را اداره کرد و در سال 1331 که دوباره به ایران آمد ( یعنی پس از جنگ دوم جهانی) ایشان دوباره وزیر اقتصاد آلمان بود و دوباره پایه گذار اقتصادی که خود نوشته اید. جالبه که او را کنار نگذاشتند - تیر باران نکردن و از همه مهمتر به اقتصاد و علم او سر خم کردند و از همه مهمتر هر دو حکومت به حرف او توجه کردن.
هزاران مثبت به شما
ما خودمان داریم به دنیا طرح میدیم کجای کاری
بخش آخر رو خیلی قشنگ اومدی . چون که اولا روحیه ی جوونی و نشاط از وجودمون رخت بربسته ، دومآ اگه بیشتر درامدمون رو پس انداز کنیم و با زحمت زندگی کنیم معلوم نیست که بتونیم تا چند سال دیگه خونه بخریم و سوم این که تولیدات داخلی مگه کیفیت دارند، با کالاهای خارجی رقابت ندارند و اجناس خارجی گران هستند و بازار داخل انحصار کالای بی کیفیت شده و یا کالای چینی. ماشین ها رو بگیم یا لوازم بی کیفیت تولید داخل. برای کم شدن هزینه ی تولید جنساشون از مرغوبیت و از ماده ی اولیه میزنن تا سود بیشتری عایدشون بشه و نظارت هم که ضعیفه، پس ما به چی دلمون خوش باشه؟؟؟؟؟؟؟
معلوم هست چه گفتي؟
آفرین
ممنون از مقاله ارزشمندتان. امیدوارم بیش از پیش شاهد این چنین تحلیلها و مباحث تاریخی - علمی در سایت شما باشیم
تابناک جون دست رو دلمون نذار که خون مرده شده.
اقتصاد علم باشد یا هنر ، در هر صورت بخشی از علوم است و یا یکی از هنرها می تواند باشد. جامعه ای پیشرفت می کند که در ان از تمامی علوم و از تمامی هنرها به نحو مطلوب و در راستای اهداف آن کشور استفاده شود. در ایران گویا هیچ هدفی وجود ندارد و یا اهدافی که توسط دولت ها پیگیری می شود ، به شدت ضد علم است.به امید روزی که بدانیم چه می خواهیم (نه اینکه چه چیزی را نمی خواهیم) و در همان راستا و در اندازه توان جامعه (منظور همه 75میلیون ایرانی است) برنامه ریزی کنیم.
باسلام
سخنان آقای دکتر شاخت را به اضافه چند اصل ثابت و بدیهی اقتصادی و روش مدیریت منابع مالی را می بایست بصورت برنامه اجرایی وزارتخانه های اقتصادی ایران در آورد. توجه مدام به اهداف تعیین شده بلند مدت یک اقتصاد صادق و سالم و اجتناب از تن دادن و ترس از تبعات بعضا ناخوشایند کوتاه مدت
اميدوارانه در انتظاريم، كاسب و بازاري ايراني هنگام فروش كالا با افتخار كالاي مرغوب ايراني را به خريدار ايراني معرفي و ارايه نمايد.
همانطور كه از تبليغات از انيميشن در جهت اصلاح رفتار ترافيكي بهره مي بريم، از اين نوع تبليغات در جهت استفاده با افتخار از كالاي ايراني نيز بهره بگيريم.
نبايد منتظر دولت يا شخص يا سيستمي ماند تا تغييري در اين وضعيت اقتصاد صورت گيرد بلكه:
هر خريدار ايراني بخصوص جوان به خودي خود قطره اي از خريداران مي باشد كه در بازگشت سرمايه به توليد ، ..... و در نهايت كاهش بيكاري مرد و زن ايراني بطور غير مستقيم نقش خواهد داشت.
فقط و فقط خودمان مي توانيم به خودمان كمك كنيم
هر جا به نخبه ها میدان دادند موفق شدیم
واقعا روحش شاد. و واقعا دست نویسنده درد نکنه.این اقتصاد یک هنرمند تمام عیار می خواهد که ما را از این فلاکت در بیارد.
ما همیشه منتظر یه منجی هستیم که بیاد و همه کارا را درست کنه ولی تا کی؟ چرا به خودمون نگاه نمیکنیم. جسارت به ساحت مقدس ولی عصر(ع) نکردم ایشان منجی کل بشریت اند
دكتر شاخت پيش كشتون. يك نفر رو پيدا كنيد كه عقل سليم داشته باشد.
با سلام
در مورد بند آخر مطلب شما باید عرض کنم الان هم جوان در خانه از کالاهای کارخانه های داخلی استفاده می کند.منتها فرقش این است که این کالا اینجا تولید نشده بلکه مونتاژ شده.آنقدر دولت حمایت های بی دریق از صنعت کرد که یا ورشکست شدند یا به جای تولید کننده به مونتاژ کننده تبدیل شدند.و این همه ممکن نبود مگر تلاش مجدانه تصمیم گیران محترم در دولت و مجلس که واقعاً شبانه روز به فکر اقتصاد و تولیدند.دستشون درد نکنه.
هنرمند گمشده اقتصاد "ایمان" است که جای آنرا تجمل پرستی و رقابت نامشروع گرفته
حسین
منم ازاین حرفا خسته شدم
آدرس بدید از زندگی شما یک مستند بسازیم
راست میگه اگه تجمل پرستی باشه عده کمی ثروت زیادی رو از ان خود میکنند و بقیه خیلی زور بزنن سرشون نره زیر خط
حالم از این حرفهای شعاری به هم میخوره.
جوانی، خانه و یا تولید داخلی ؟
آدم چی بگه آخه
چیزی که ما در اقتصاد سخت بدان نیازمندیم نگرش سیستمی است که نهایتا مثل یک بدن کار کند و واردات و صادرات آن مبتنی بر توانمتدیهای داخلی در اول و بعد رفع نیازهای ضروری از خارج باشد. رانتخواری و ویژه خوری نداشته باشد و شفافیت لازم را نیز نشان دهد. و ....
درود
بسیار زیبا مشکلات جامعه مطرح شد
از این مقاله ها بیشتر بنیسید
بار علمی خوبی دارن
ازتون ممنونم دکتر شاخت را معرفی کردید
من هم اقتصاد آلمانی زمان نازیها را مهم میدانم .
بعضی از جملات شما بنظر بی ربط می اید مثلا "در شرایطی که اقتصاددانان ایرانی قیمت دلار را از 450 تومان تا چند هزار تومان میدانند، این هنرمند گمشده اقتصاد ایران کیست؟"
تجارت جهانی را بنده تا حد خاصی قبول دارم طوری طراحی شده که فن آوری در دست شرکت های بزرگ چند ملیتی باقی می ماند و روند حرکت پول به سمت آمریکا و اروپا همیشه باقی خواهد ماند و غالب مردم جهان بردگان آنها هستند
برادر عزیزم شما را دعوت میکم به مطالعه کتب تجارت بین الملل.
این کتاب هم کتاب خوبیه البته درسیه
اقتصاد بین الملل نوشته پل کروگمن
اتفاقا جمله "در شرایطی که اقتصاددانان ایرانی قیمت دلار را از 450 تومان تا چند هزار تومان میدانند، این هنرمند گمشده اقتصاد ایران کیست؟"
مهمترین جمله این مقاله بسیار خوب است. درک این مقاله برای همه کس چندان آسان نیست. آنرا بسیار ساده تر ترجمه کنیم میتوان گفت تنها ارزش افزوده در یک کشور است که میزان خوشبختی یا عدم آنرا در آن کشور معین میکند. هر عملی که ارزش افزوده را بالا ببرد معیار خوب و بد است.
جووونی خانه و کالای داخلی عملیست اما با دزدی
کودکی که یکباره پیر میشود
حتی بسیاری فرصت ازدواج پیدا نمیکنند
خانه که یک رویا است
تولید داخلی با وجه به امنیت نامناسب شغلی و نوسان قیمت که غیر ممکن است
و . . .
سوال من اینه چرا مثلا برای یک بازی فوتبال حاضر میشین مربی از بقیه کشورها بیارین ولی برای مدیریت و اقتصاد ملی نمی خواین از افراد نخبه ی خارجی مشاوره بگیرین
آهان الان ربوی نیست؟ الان ... نیست؟
جوانی که پول توی جیبش رو نمی تونه مدیریت کنه چطور اقتصاد آلوده و بهم ریخته این مملکت رو جمع کنه
مشکل اینجاست که بحث های امنیتی پیش می آید که استثناها را در اقتصاد زیاد می کند و نسخه ها بی اثر می شود
برای اینکه اقتصاد بر بقیه ی جوانب زندگی مردم تاثیر میذاره اقتصاد نباید ربوی باشه، و یا مرکانتیلیستی و...(که البته شرایط اقتصاد فعلی جالب نیست) به نظر من راه حل دست جوان های همین کشوره
كاش يه ذره يكي اهميت ميداد به اقتصاد اين مملكت و مردمش
در اواخر جمهوری وایمار بود که سبد پول را میدزدیدند و پولها را باقی می گذاشتند.
اقتصاد آزاد شاید یک دهه سختی را به مردم تحمیل کند ولی سالها آرامش اقتصادی را به همراه خواهد داشت.
آموزش صحیح دشواریهای راه را کم کرده و زمان رسیدن به شکوفایی را نزدیک می نماید.(عدم توجه به وضعیت معیشتی معلمان آتیه اقتصادی و بنیان های فرهنگی بهداشتی امنیتی کشور را به خطر می اندازد.)
چه عجب کسی از معلمان یادی کرد؟!
اقایان بشنوین
با همه احترام اگر روزی یک مسئول اعلام کند مسیر من اشتباه بود و ان را صحیح کند به می بالیم و دفعه بعدی که گفت باز اشتباه کردم میگیم برو خونتون
متاسفانه آنان که باید بشنوند خود را به نشنیدن زده اند و ...
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.