2- آب قلیل
(مسأله 25) آب قلیل آبی است که از زمین نجوشد و از کر کمتر باشد1.
1- بهجت: و آب باران (در حال باریدن) هم نباشد.
*****
زنجانی، فاضل: مسأله- آب قلیل: آبی است که کر، جاری، باران و آب چاه نباشد.
(مسأله 26) اگر آب قلیل روی چیز نجس بریزد یا چیز نجس به آن برسد نجس می شود، ولی اگر از بالا با فشار روی چیز نجس بریزد1 مقداری که به آن چیز می رسد نجس2، و هر چه بالاتر از آن است پاک می باشد3، و نیز اگر مثل فوّاره با فشار از پایین به بالا رود در صورتی که نجاست به بالا برسد پایین نجس نمی شود و اگر نجاست به پایین برسد بالا نجس می شود.
1- خوئی، تبریزی، وحید: اگر با فشار روی چیز نجس بریزد...
بهجت: اگر از بالا با فشار، بلکه با مطلق حرکت از بالا به پایین روی چیز نجس بریزد...
فاضل، سیستانی, مظاهری: اگر از بالا روی چیز نجس بریزد...
زنجانی: اگر با فشار به چیز نجس برسد ،اگرچه از پایین به بالا باشد...
2- خوئی، تبریزی، سیستانی، زنجانی، وحید: و مقداری که به آن چیز نرسیده پاک است.[پایان مسأله]
3- گلپایگانی، صافی، سبحانی: [پایان مسأله].
*****
مکارم: مسأله- هرگاه چیز نجسی به آب قلیل برسد آن را نجس می کند (بنابراحتیاط واجب) امّا اگر از بالا بریزند فقط آن مقدار که به نجس رسیده نجس می شود و اگر به صورت فوّاره از پایین به بالا رود و به چیز نجسی برسد قسمت پایین آن نجس نمی شود.
(مسأله 27) آب قلیلی که برای برطرف کردن عین نجاست روی چیز نجس ریخته شود و از آن جدا گردد، نجس است1 و همچنین بنابر أقوی باید2 از آب قلیلی هم که بعد از برطرف شدن عین نجاست برای آب کشیدن چیز نجس روی آن می ریزند و از آن جدا می شود، اجتناب کنند3. ولی آبی که4 با آن مخرج بول و غائط را می شویند5 با پنج شرط پاک است6.اول: آن که بو یا رنگ یا مزهٔ نجاست نگرفته باشد7. دوم: نجاستی از خارج به آن نرسیده باشد. سوم: نجاست دیگری مثل خون، با بول یا غائط بیرون نیامده باشد8. چهارم: ذرّه های غائط در آب پیدا نباشد9. پنجم: بیشتر از مقدار معمول، نجاست به اطراف مخرج نرسیده باشد.
1- سیستانی: در چیزهایی که با یک بار شستن پاک نمی گردد نجس است...
فاضل: آب قلیلی که روی چیز نجس ریخته شود و از آن جدا گردد نجس است...
مظاهری: ولی آب قلیلی که بعد از برطرف شدن عین نجاست برای آب کشیدن چیز نجس روی آن می ریزند و از آن جدا می شود و آن را غساله می نامند پاک است ،مگر در بول (یعنی چیزی که به واسطۀ بول نجس شده است) که غسالۀ مرتبۀ دوم پاک است .ولی آب قلیلی که با آن مخرج بول و غائط را می شویند اگر ترشح کند اجتناب از آن لازم نیست.
2- نوری: و باید...
بهجت، وحید ، سبحانی: بنابراحتیاط واجب...
3- گلپایگانی،صافی: آب قلیلی که بعد از برطرف شدن عین نجاست برای آب کشیدن روی آن می ریزند و از آن جدا می شود و بعد از آن محلّ پاک می شود، پاک است...
خوئی، تبریزی: آب قلیلی که بعد از برطرف شدن عین نجاست برای آب کشیدن چیز نجس روی آن می ریزند و از آن جدا می شود، در صورتی که محلّ به مجرّد شستن با او پاک شود آن آب پاک است، مثلاً اگر محلّ نجس چیزی باشد که به یک مرتبه شستن پاک شود و عین نجس هم نداشته باشد غسالهٔ آن یعنی آبی که از او در وقت شستن جدا می شود پاک است. وامّا چیزی که دو مرتبه شستن آن لازم است از غسالهٔ شستن اوّل بنابر احتیاط واجب اجتناب لازم است و غسالهٔ شستن دوّم پاک است...
سیستانی: آب قلیلی که بعد از برطرف شدن عین نجاست برای تطهیر چیز نجس روی آن می ریزند، و از آن جدا می شود بنابر احتیاط لازم نجس است...
زنجانی: آب قلیلی که برای برطرف کردن عین نجاست روی چیز نجس ریخته شود و از آن جدا گردد نجس است بلکه بنابراحتیاط از آب قلیلی هم که بعد از برطرف شدن عین نجاست برای آب کشیدن چیز نجس روی آن می ریزند و از آن جدا می شود باید اجتناب کرد...
4- سیستانی: و آب قلیلی که...
5- بهجت: آبی که با آن مخرج غائط را می شویند...
6- سیستانی، وحید: با پنج شرط چیزی را که با آن ملاقات کند نجس نمی کند...
7- زنجانی، وحید: اول: آن که بو، رنگ یا مزه آن به سبب ملاقات با نجاست تغییر نکرده باشد...
نوری: اوّل: آن که بو یا رنگ یا مزهٔ آب به واسطه نجاست تغییر نکرده باشد...
8- بهجت: سوم: نجاست دیگری مثل خون یا بول با غائط بیرون نیامده باشد...
9- وحید: بنابراحتیاط ...
*****
مکارم: مسأله- اگر با آب قلیل پاک ،چیزی را که نجس شده بشویند پاک می شود (با شرایطی که بعداً گفته خواهد شد)؛ امّا آبی که از آن جدا می شود و آن را «غُساله» گویند، نجس است ، مگر در آبی که با آن مخرج بول و مدفوع را می شویند که با پنج شرط پاک است:
1 - یکی از اوصاف سه گانهٔ نجس را به خود نگرفته باشد.
2- نجاستی از خارج به آن نرسیده باشد.
3- نجاست دیگری مانند خون یا بول همراه آن نباشد.
4- بنابر احتیاط واجب ذرّات مدفوع در آب پیدا نباشد
5- بیشتر از مقدار معمول نجاست به اطراف مخرج نرسیده باشد. ولی پاک بودن این آب به آن معنی است که اگر به بدن و لباس ترشّح کند لازم نیست آن را آب بکشند، امّا سایر استفاده های آب پاک را از آن نمی توان کرد.
مسأله اختصاصی
مظاهری: مسأله47 – آب قلیلی که متصل به آب عاصم [کر، جاری، باران، چشمه و چاه] است حکم آب عاصم را دارد مثلاً حوضچه یا طشتی که آب لوله به آن متصل است حکم آب لوله را دارد.