در مورد روز دانشجو در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
کلیات
روز دانشجو، در ایران به ۱۶ ماه آذر اطلاق میشود. این روز، به یاد سه دانشجو (مصطفی بزرگنیا و احمد قندچی و آذر شریعترضوی) که هنگام اعتراض به دیدار رسمی ریچارد نیکسون معاون رئیسجمهور وقت ایالات متحده آمریکا و همچنین از سرگیری روابط ایران با بریتانیا، در تاریخ ۱۶ آذر ۱۳۳۲ (حدود چهار ماه پس از کودتای ۲۸ مرداد همان سال) در دانشگاه تهران کشته شدند، گرامی داشته میشود.
مقدمه اعتراض دانشجویان
در دهه ۱۳۲۰ و اوایل دهه ۱۳۳۰، پس از سقوط حکومت رضاشاه پهلوی و ایجاد فضای بازتر، فعالیتهای سیاسی در بین دانشجویان دانشگاه تهران (تنها مؤسسه مدرن آموزش عالی آن زمان در ایران) بسیار افزایش یافت. در این دوران حزب توده، از نفوذ بسیاری در بین دانشجویان برخوردار بود چنانکه بنا به گزارشهای مختلف، بیش از نیمی از دانشجویان دانشگاه تهران عضو یا هوادار این حزب بودند. اما در دوران نخستوزیری محمد مصدق و افزایش محبوبیت جبهه ملی در اوایل دهه ۱۳۳۰، محوریت این حزب در دانشگاه به چالش کشیده شد. پس از وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، سازمانهای سیاسی تشکیل دهنده جبهه ملی، برای دوره کوتاهی در یک ائتلاف ضعیف، تحت نام نهضت مقاومت ملی به مقاومت سیاسی دست زدند و تظاهراتها و اعتصابهای پراکندهای در پاییز همان سال در دانشگاه تهران و همچنین بازار، از جمله در تاریخ ۱۶ مهر و ۲۱ آبان، در اعتراض به محاکمه مصدق برگزار شد.
![روحانی آمد، جلیلی و عارف نیامدند/ نیروهای امنیتی در دانشگاه تهران/درخواست مطهری از مراجع برای موضوع حصر/بذرپاش: از هاشمی بیشتر رای آوردم/خاطره پلیتکنیکی کرباسچی از کروبی/دوران احمدینژاد جنگ تحمیلی دوم بود](http://cdn.tabnak.ir/files/fa/news/1394/9/17/551792_625.jpg)
رخ داد شانزده آذر
چند هفته پس از این وقایع، اعلام شد که روابط ایران و بریتانیا (که در زمان نخستوزیری مصدق قطع شده بود) از سر گرفته خواهد شد و ریچارد نیکسون نایب ریاست جمهوری وقت آمریکا برای دیدار رسمی به ایران خواهد آمد. این موضوع بهانه لازم برای اعتراضات را فراهم کرد و در ۱۶ آذر به سفارش نهضت مقاومت ملی، دانشجویان فعال به سخنرانی در کلاسها پرداختند و ناآرامی تمامی محوطه دانشگاه تهران را فرا گرفت. دولت وقت برای پیشگیری از هرگونه اقدام بعدی تصمیم به سرکوب اعتراضات گرفت.
سربازان و نیروهای ویژه ارتشی پس از هجوم به دانشگاه، به کلاسهای درس حمله کرده و صدها دانشجو را بازداشت و زخمی کردند. نیروهای امنیتی در دانشکده فنی، اقدام به شلیک تیر کردند که موجب مرگ سه دانشجوی این دانشکده به نامهای احمد قندچی، آذر (مهدی) شریعترضوی و مصطفی بزرگنیا شد. فردای آن روز نیکسون به ایران آمد و دکترای افتخاری در رشته حقوق را در دانشگاه تهران که در اشغال مشهود نیروهای نظامی بود، دریافت کرد. وقایع آذر ۱۳۳۲، نمایانگر واکنش دولت کودتا به فعالیتهای دانشجویی بود و به دنبال آن سرکوب نظاممند تمامی اشکال دیگر مخالفتها، روی داد.
نام گذاری به عنوان روز دانشجو
۱۶ آذر، توسط کنفدراسیون دانشجویان ایرانی خارج از کشور که مرکز اجتماع و مباحثه مخالفان حکومت پهلوی در خارج از ایران بود، روز دانشجو نامیده شد. دانشجویان پس از آن، هر سال در این روز اعتصابهای دانشجویی به راه میانداختند و در واقع ۱۶ آذرماه به معیار خوبی برای ارزیابی میزان نفرت از حکومت استبدادی و توانایی و نفوذ مخالفان در بین روشنفکران، تبدیل شد.
گرامی داشت روز دانشجو
این روز از آن زمان، همچنان از اهمیت تاریخی برجستهای در ایران برخوردار بودهاست. هر ساله در ایران این روز گرامی داشته میشود و دانشجویان دیدگاههای سیاسی خود را مطرح میکنند.
در مورد روز دانشجو در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
کد خبر: ۶۴۵۴۱۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۹/۱۳
دانشجوی تسخیر کننده لانه جاسوسی گفت: عکس امام وجه ممیزه افرادی بود که قصد داشتند در تسخیر لانه جاسوسی شرکت کنند و همه یکپارچه دانشجویان پیرو خط امام بودند.
کد خبر: ۶۳۷۴۳۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
رئیس دانشگاه تهران گفت: ما طبق روال هر ساله از رئیس جمهور برای حضور در مراسم ۱۶ آذر مصادف با روز دانشجو دعوت می کنیم.
کد خبر: ۶۳۴۶۵۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
محمدرضا عارف با دعوت دانشجویان به تحمل یکدیگر و شنیدن دیدگاهها و نظرات مختلف ، تصریح کرد: ما نگران رد صلاحیت در انتخابات آتی مجلس شورای اسلامی به علت داشتن نیروهای کیفی و شایسته به اندازه کافی نیستیم.
کد خبر: ۴۵۶۰۶۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۳/۰۹/۱۶