کلیات
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یک سازمان بین‌المللی است که در سال ۱۹۵۷ برای ترویج استفاده صلح‌آمیز و جلوگیری از استفاده نظامی، از انرژی هسته‌ای تأسیس شد. این آژانس به عنوان یک نهاد مستقل و خودمختار تأسیس شده و جزئی از سازمان ملل یا سازمان دیگری نیست با این حال در اساسنامه خود اعلام کرده که گزارش‌های خود را به مجمع عمومی و شورای امنیت ملل متحد ارائه می‌دهد.
مقر و تعداد اعضای سازمان
مقر این سازمان در شهر وین اتریش است و مدیرکل کنونی آن یوکیا آمانو از ژاپن است. آژانس و مدیر کل وقت آن محمد البرادعی در سال ۲۰۰۵ مشترکاً برنده جایزه صلح نوبل شدند. تاکنون ۱۶۴ کشور به عضویت این سازمان درآمده‌اند.
فلسفه شکل گیری
پیشنهاد تأسیس این سازمان را دوایت آیزنهاور رئیس‌جمهور آمریکا در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد (که به سخنرانی اتم برای صلح معروف شد) در سال ۱۹۵۳ مطرح کرد.
شورای حکام
شورای حکام از ۳۵ کشور عضو تشکیل شده‌است. مطابق ماده ۶ اساسنامه آژانس، ۱۰ عضو شورا باید حتماً از بین کشور‌های پیشرفته و صاحب تکنولوژی‌های هسته‌ای و ۷ عضو دیگر از بین کشور‌های اروپایی انتخاب شوند. برای خاورمیانه و آسیای جنوبی ۲ نماینده در نظر گرفته شده‌است؛ که امکان افزایش این تعداد وجود دارد.
مدیران کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از آغاز تاکنون
دبلیو استرلینگ کول از آمریکا، سیگوارد اکلوند از سوئد، هانس بلیکس از سوئد، محمد البرادعی از مصر و یوکیا آمانو از ژاپن مدیران کل آژانس تاکنون بوده اند.
تأییدهای چندباره آژانس بر صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای ایران
آژانس بین المللی انرژی اتمی بارها و در مقاطع زمانی مختلف صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای ایران را به تأیید رسانده است و هیچگاه گزارش های این آژانس ناظر بر تخلف هسته ای ایران نبوده است.
نمایندگی ایران نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین، با انتقاد به رویکرد دوگانه مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و محکوم نکردن حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هسته‌ای ایران، خواستار رعایت یکسان مسئولیت‌های حرفه‌ای آژانس شد.
نمایندگی ایران در وین در واکنش به ادعای مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد: او در مورد ذخایر غنی‌سازی ۶۰ درصدی ایران گفت، اما در مورد بمباران غیرقانونی تاسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز ایران سکوت کرد.
معاون سخنگوی دبیرکل سازمان ملل گفت: دبیرکل سازمان ملل همواره از ایران و دیگر کشورها خواسته است در مسائل هسته‌ای با آژانس همکاری کنند.
«رافائل گروسی»، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز سه‌شنبه مدعی شد این نهاد از ایران می‌خواهد به کارشناسان آژانس اجازه دهد بازرسی‌هایی را در تاسیسات هسته‌ای این کشور انجام دهند.
