کلیات
قیمت بنزین در ایران از موضوعات جنجالساز بعد از دهه هشتاد بهشمار میرود. روند افزایش قیمت بنزین در ایران با روند افزایش قیمت سایر کالا و خدمات ارتباط تنگاتنگی دارد و از این لحاظ قابلیت اثرگذاری زیادی از اقتصاد ایران و به صورت مشخص دارد. این محصول که کمی بعد از آغاز به کار دولت یازدهم به صورت آزاد و با نرخ مصوب هر لیتر هزارتومان به فروش رسید، در اردیبهشت سال ۹۸ و پس از مدت ها بحث و گمانه دوباره در ریل سهمیه بندی و تغییر نرخ قرار گرفت. قیمت بنزین بالاخره بامداد 24 آبان افزایش یافت که جزئیات آن در انتهای این متن آمده است.
تاریخچه
هر لیتر بنزین در سال ۱۳۵۵ با نرخ ۶ ریال به فروش میرسید، در سال ۱۳۵۶ به ۸ ریال و در سال ۱۳۵۷ به یک تومان افزایش یافت. دو سال بعد، یعنی در سال ۱۳۵۹ دولت وقت قیمت بنزین را به سه تومان افزایش داد و این نرخ تا سال ۱۳۶۸ ثابت بود. پس از آن، در دولت سازندگی یک بار در سال ۱۳۶۹ قیمت بنزین به ۵ تومان در هر لیتر افزایش پیدا کرد و بار دیگر در سال ۱۳۷۴ قیمت بنزین به دو برابر افزایش یافت و با قیمت ۱۰ تومان در هر لیتر عرضه شد. از این پس، قیمت بنزین روند افزایش سالانه در پی گرفت و هر لیتر بنزین در سال ۱۳۷۵ به ۱۳ تومان و در سال ۱۳۷۶ به ۱۶ تومان رسید. در سال ۱۳۸۳ به نرخ ۸۰ تومان در هر لیتر رسید تا اینکه با قانون تثبیت قیمتها، مجلس هفتم دولت را از افزایش قیمت مواد سوختی و کالاهای عمومی منع کرد.
سهمیه بندی بنزین در دولت احمدی نژاد
با اجرای
سهمیهبندی سوخت در ایران در دولت احمدینژاد از تیر ماه ۱۳۸۶هر لیتر بنزین سهمیهای با نرخ ۱۰۰ تومان و بنزین آزاد ۴۰۰ تومان عرضه شد. مرحله بعدی افزایش قیمت بنزین در ۲۸ آذر ۱۳۸۹ با اجرای هدفمندسازی یارانهها در ایران کلید خورد و هر لیتر بنزین سهمیهای به ۴۰۰ تومان و بنزین آزاد ۷۰۰ تومان افزایش یافت. افزایش بعدی قیمت بنزین در سال ۱۳۹۳ در دولت تدبیر و امید با اجرای مرحله دوم هدفمندسازی یارانهها در ایران هر لیتر بنزین سهمیهای را به ۷۰۰ تومان و بنزین آزاد ۱۰۰۰ تومان رساند؛ که با تک نرخی شدن بنزین در سال ۱۳۹۴ به قیمت ۱۰۰۰ تومان پرونده بنزین سهمیهای بسته شد.
تک نرخی کردن بنزین در دولت روحانی
مدیران وزارت نفت در دولت یازدهم و با این استدلال که دو نرخی بودن سوخت در ایران عامل وقوع فساد اقتصادی کلان است، اقدام به تک نرخی کردن سوخت کردند. در همین رابطه مدیرعامل شرکت بهینهسازی مصرف سوخت در گفتگو با اقتصادآنلاین گفت: من با دو نرخی کردن کاملاً مخالف هستم، این یعنی فساد. یادتان باشد در اقتصاد چند نرخی بودن یعنی فساد. فقط در یک شرایط جنگی است که باید بنزین را سهمیهبندی کنیم. حالا چگونه این فساد اتفاق میافتد؟ فرض کنید من به نام کشاورز از فرمانداری مجوز ده هزار لیتر بنزین سهمیهای میگیرم، دو هزار لیتر آن را به بخش کشاورزی میبرم و هشت هزار لیترش را به بازار آزاد؛ بنابراین فساد ایجاد میشود و من به شدت مخالفم. همچنین به عنوان یک راه حل کوتاه مدت برای جلوگیری از قاچاق بنزین در شرایط فعلی کشور پیشنهاد میکنم در مناطق مرزی مثل مریوان، مثل منطقه گمرک در مرز خسروی با عراق، مثل افغانستان و سایر جاها، خود شرکت ملی نفت یک پمپ بگذارد و بنزین را مثلاً ۵۰۰ تومان زیر قیمت آن کشور بفروشد. این باعث میشود دیگر برای افراد قاچاق سوخت مقرون به صرفه نباشد. در بلند مدت هم ما باید اقتصاد را درست کنیم و سعی کنیم قیمتهای نسبی در اقتصاد برقرار شود تا بتوانیم در جهت حفظ منافع ملی کشور اصلاحات اقتصادی انجام دهیم.
![](/files/fa/multimedia/1398/8/24/672_154.jpg)
بازگشت سهمیه بندی بنزین در دولت دوازدهم
دولت یازدهم که در سال های آغازین مدیریت اجرایی کشور اقدام به لغو سهمیه بندی کردن بنزین کرد، در اردیبهشت سال ۱۳۹۸ دوباره از تصمیم خود برای دو نرخی کردن و سهمیه بندی بنزین خبر داد.
سهمیه بندی مجدد بنزین
پس از گذشت حدود چهار سال از آخرین سهمیه بنزین در کارتهای سوخت، دولت دوباره به فکر کارتهای سوخت و سهمیه بندی افتاده و حتی در چند وقت اخیر با فراخوان ثبتنام کارت سوخت، نشان داده که برای سهمیه بندی بنزین آماده است.
در این میان اخبار غیر رسمی از شروع سهمیه بندی از بامداد جمعه حکایت دارند. هرچند روز گذشته، سخنگوی شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران ضمن تکذیب برخی شایعات درباره افزایش قیمت بنزین از ساعت ۲۴ پنجشنبه گفت: تاکنون چنین چیزی به ما ابلاغ نشده است و تاکید داشت روند ثبت نام کارت سوخت از مالکان خودروها و موتور سیکلتهای فاقد کارت سوخت همچنان ادامه دارد.
با وجود رد خبر یاد شده از سوی اسماعیلی، خبرگزاری فارس گزارش داد طرح سهمیهبندی بنزین احتمالاً از ساعت ۲۴ روز پنجشنبه آغاز میشود و قیمت بنزین سهمیهای احتمالاً ۱۰۰۰ تومان در هر لیتر خواهد ماند. برخی منابع خبری نیز از بنزین آزاد معمولی با نرخ ۲۵۰۰ تومان و سوپر آزاد ۳۰۰۰ تومانی خبر میدهند.
مخالفان سهمیه بندی بنزین، نسبت به سیگنال منفی این اقدام در بازار داخلی آن هم در شرایط کنونی اقتصاد ایران و جهش تورم در سبد کالاهای مصرفی خانوار هشدار میدهند. برخی نیز معتقدند اگر دولت با هدف از بین بردن جذابیت قاچاق به دنبال افزایش نرخ سوخت است، باید به نرخ فوب خلیج فارس، قیمت گذاری سوخت را انجام دهد، اقدامی که به نظر میرسد، فعلاً در دستور کار نیست و نرخ آزاد همچنان برای قاچاقچیان جذاب خواهد بود و برای مردم اثرات منفی در معیشت و هزینههایشان خواهد داشت.
واکنش وزیر نفت به سهمیه بندی بنزین
بیژن زنگنه در تاریخ یازده اردیبهشت 98 و در حاشیه نمایشگاه بینالمللی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی ایران که امروز در محل دائمی نمایشگاه بینالمللی تهران گشایش یافت، در پاسخ به سوالی درباره سهمیهبندی بنزین و احتمال آغاز فرایند سهمیهبندی بنزین از فردا اظهار کرد: آنچه درباره سهمیهبندی بنزین اعلام شده دروغ است و بعداً توضیح بیشتری در این باره اعلام خواهد شد.
افزایش رسمی قیمت بنزین
بامداد جمعه 24 آبان 98 شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران آغاز سهمیهبندی بنزین و قیمتهای جدید را اعلام کرد.
به گزارش تابناک اقتصادی، شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران با صدور اطلاعیه ای طرح مدیریت مصرف سوخت را اجرایی کرد. متن این اطلاعیه به قرار زیر است:
بسمه تعالی
اطلاعیه شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران
" سهمیه بندی سوخت"
شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران به اطلاع عموم هموطنان عزیز می رساند که براساس مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران محترم سه قوه ، از ساعت صفر روز ۲۴ ماه آبان سهمیه بندی بنزین برای تمام وسایل نقلیه بنزین سوز به ترتیب بیان شده در این اطلاعیه انجام می شود.
1- میزان سهمیه بنزین هر نوع خودرو به ترتیب زیر است :
جدول تیپ خودروهای مشمول سهمیه
ردیف
|
کاربری
|
میزان سهمیه بنزین ماهانه (نرخ اول)
|
1
|
سواری شخصی
|
بنزینی
|
60 لیتر
|
دوگانه سوز
|
30 لیتر
|
2
|
تاکسی
|
بنزینی
|
400 لیتر
|
دوگانه سوز
|
200 لیتر
|
3
|
موتورسیکلت
|
-
|
25 لیتر
|
4
|
وانت کم مصرف
|
بنزینی
|
200 لیتر
|
دوگانه سوز
|
60 لیتر
|
5
|
وانت پرمصرف
|
بنزینی
|
300 لیتر
|
دوگانه سوز
|
120 لیتر
|
6
|
آمبولانس
|
-
|
500 لیتر
|
۲) - قیمت بنزین معمولی سهمیه ای از قرار هر لیتر ۱۵۰۰ تومان خواهد بود .
- قیمت بنزین معمولی غیر سهمیه ای از قرار هر لیتر ۳۰۰۰ تومان خواهد بود .
- قیمت بنزین سوپر از قرار هر لیتر ۳۵۰۰ تومان خواهد بود .
۳) از ساعت صفر روز ۲۴ سهمیه کامل ماه آبان سال ۱۳۹۸ همه خودروها به کارت سوخت شخصی آن ها واریز شده و سهمیه خودروهای شخصی به مدت ۶ ماه قابل ذخیره است. استفاده از سهمیه سوخت صرفا با استفاده از کارت هوشمند سوخت شخصی میسر خواهد بود .
۴) کسانی که تاکنون به هر علت کارت سوخت شخصی خود را دریافت نکرده اند ، از ساعت اجرای طرح، سهمیه سوخت ایشان محفوظ است و از این بابت هیچ نگرانی نداشته باشند .
افرادی که کارت سوخت ندارند ، شامل کسانی که تاکنون درخواست المثنی نداده اند ، کسانی که درخواست داده و هنوز کارت سوخت خود را دریافت نکرده اند و همچنین کسانی که کارت سوخت برایشان صادر شده ولی در باجه معطله شرکت ملی پست است ، سهمیه همه آنها از همین امروز محفوظ و ذخیره خواهد شد.
۵) نرخ CNG بدون تغییر خواهد بود .
۶) برای مسافربرهای بر پایه اینترنت (اسنپ و تپ سی) مشروط برآن که نرخ های خود را از مقادیر مصوب، به تشخیص وزارت کشور تغییر ندهند، اعتبار معادل سهمیه مصوب تعلق خواهد گرفت. برای تامین سوخت خودروهای مسافر برخطی و بین شهری ، آژانس های مسافربری و آموزشگاه های رانندگی تمهیدات لازم اتخاذگردیده است که متعاقبا اعلام خواهد شد.
۷) به منظور رفاه حال دارندگان خودروها با اولویت وانت بارها مقررگردید وزارت نفت و سازمان برنامه و بودجه کشور ظرف مدت یک ماه ضوابط تشویقی برای توسعه مصرف CNG در خودروها را تنظیم و به تصویب شورای اقتصاد برسانند .
۸) همچنین به خودروهای همه دستگاه های اجرایی دولتی موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری ، سهمیه بنزین تعلق نمی گیرد و این خودروها باید با قیمت هر لیتر ۳۰۰۰ تومان نسبت به دریافت بنزین اقدام کنند .
۹) قیمت نفت گاز با کارت سوخت جایگاه دار بدون تغییرخواهد بود.
محمد باقر نوبخت معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه پس از انتشار اطلاعیه شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی با اشاره به آغاز مرحله جدید اجرای قانون هدفمندی یارانهها، اظهارداشت: سازمان برنامه و بودجه موظف شد عینا همه منابع حاصل از اصلاح قیمت جدید را به حساب سرپرستان خانوارها واریز کند.
وی افزود: دولت به خانوارها از یک نفر تا 5 نفر، به میزان 55 تا حداکثر 205 هزار تومان پرداخت خواهد کرد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه تصریح کرد: این کمک معیشتی یک هفته تا 10 روز دیگر به حساب سرپرستان 18 میلیون خانوار واریز میشود.
کد خبر: ۹۳۸۹۵۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۰۱
در ابتدای کار برآورد میشد که با سهمیهبندی بنزین بیش از ۱۵ تا ۲۰ در صد افزایش مسافر خواهیم داشت که این موضوع مشهود است و باید گفت، افزایش نرخ سوخت تاثیر مستقیمی بر حمل و نقل عمومی تهران دارد.
کد خبر: ۹۳۸۹۳۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۰۱
شرکت پخش فرآوردههای نفتی اعلام کرد: سهمیه سوخت ناوگان حملونقل شهری و بینشهری، از بامداد امروز در کارتهای سوخت شارژ شد.
کد خبر: ۹۳۸۹۲۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۰۱
سهمیه بنزین آذرماه ساعت ۲۴ یکم آذرماه در کارتهای سوخت شارژ میشود.
کد خبر: ۹۳۸۹۱۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۳۰
مدیرعامل سازمان تاکسیرانی شهرداری تهران اعلام کرد که تنها سرویسهای مدارسی در شهر تهران مشمول دریافت بنزین سهمیهای میشوند که حتما برچسب سرویس مدرسه داشته باشند.
کد خبر: ۹۳۸۷۴۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۳۰
روزنامه ایران عصر، ارگان رسمی دولت در آماری اعلام کرده است بیش از ۲ هزار و سیصد میلیارد تومان در آتش به خشونت کشیده شدن اعتراضات مردم به بنزین سوخته و دود شده است.
کد خبر: ۹۳۸۷۴۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۳۰
در پی اجرای طرح سهمیه بندی و اعلام نرخ جدید بنزین بعضی از مردم نسبت به طرح اجرا شده معترض بوده و مطالبات به حقی داشتند، اما حضور اشرار در جمع برخی از معترضان باعث شده صف مردم از اغتشاش گران جدا شود. تصاویر موجود در این گزارش بخشی از اقدامات خرابکارانه عدهای اغتشاشگر در برخی از مناطق شیراز را نشان میدهد.
کد خبر: ۹۳۸۷۳۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۳۰
پیش بینی افزایش مصرف به ۲۴ میلیون متر مکعب
مدیر طرح سیانجی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی از افزایش روزانه ۲ میلیون مترمکعبی مصرف سیانجی در کشور همزمان با اجرای طرح سهمیهبندی بنزین خبر داد و گفت: پیشبینی میکنیم مصرف سیانجی در کشور با اجرای این طرح به روزانه ۲۴ میلیون مترمکعب برسد.
کد خبر: ۹۳۸۶۹۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۳۰
من در نشست سخنگویی گفتم پدیده اغتشاشات بیش از دو روز دوام نخواهد داشت. احساس کردم مرزبندی میان اعتراض مدنی و خشونت ضد مردمی تعمیق شده است.
کد خبر: ۹۳۸۵۴۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۹
کد خبر: ۹۳۸۵۱۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۹
هزار و هشتصد و سی و هفتمین بسته ویژه خبری «تابناک»؛
رصدخانه «تابناک»، خبرهایی از اخبار روز برای مخاطبان آماده میکند که غیررسمی هستند، یا اینکه کمتر از اهمیت خود، مورد توجه قرار میگیرند. تیترهایی مانند: طرح اعاده اموال نامشروع مسئولان اصلاح شد/راهکار نژادبهرام برای بیان اعتراضات مردم/تذکر کواکبیان درباره فیلترینگ اینترنت و... رصدخانه امروز تابناک را تشکیل میدهند.
کد خبر: ۹۳۸۴۰۹ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸
سردار حسین اشتری در پنجاه و هفتمین جلسه قرارگاه امام علی (ع) به قدردانی سرلشکر پاسدار محمدباقری؛ رئیس ستاد کل نیروهای مسلح از فرمانده و پرسنل نیروی انتظامی اشاره و اظهارکرد: در پی سهمیه بندی بنزین در راستای مصرف بهینه سوخت در کشور، شاهد برخی ناآرامیها در بعضی از شهرهای کشور بودیم که ناجا اقدامات هوشمندانه و به موقعی انجام داد.
کد خبر: ۹۳۸۳۶۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸
برخی قوانین از جمله قانون هوای پاک محدودیتهایی را برای این خودروها ایجاد کرده است، اما درصددیم کارت سوخت برای این خودروها نیز صادر شود.
کد خبر: ۹۳۸۲۷۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸
اگر هر سال مبلغ بنزین افزایش می یافت نوعی شوک روانی به جامعه داده می شد. تصمیم گیری درباره افزایش قیمت بنزین هم ناگهانی نبوده است.
کد خبر: ۹۳۸۲۴۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸
کد خبر: ۹۳۸۲۴۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸
کد خبر: ۹۳۸۱۹۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸
یک اقتصاددان با اشاره به اینکه روش اجرای افزایش قیمت بنزین مناسب نبود و اکثر مردم را غافلگیر کرد، گفت: امیدواریم رشد قیمت بنزین موجب رشد نرخ تورم نشود اما به هر حال این اقدام فشار اقتصادی را بر مردم بیشتر خواهد کرد.
کد خبر: ۹۳۸۱۹۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸
افزایش قیمت حامل های انرژی خود به خود تورم زاست اما موضوعی که می تواند دامنه تورم تحمیلی حاصل از اجرای این افزایش قیمت ها را کم کند موضوع مدیریت و کنترل انتظارات تورمی است. دولت باید با آگاه سازی و اطلاع رسانی به مردم و روشنگری در این زمینه که تولید و توزیع بسیاری از کالاها به افزایش قیمت بنزین ارتباطی ندارد این انتظارات تورمی را مدیریت و کنترل نماید.
کد خبر: ۹۳۸۰۸۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷
نبض خبر؛
محمدرضا باهنر عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره سخنان رئیس جمهور در یزد گفت: «ایشان آنجا اعلام کردند به 18 میلیون نفر کمک هزینه پرداخت می شود اما بلافاصله وارد بحث های انتخاباتی شدند. او درباره اعتراضات به گرانی بنزین هم نظراتش را بیان کرده است.» باهنر با اشاره به ماجرای اعلام سهمیه بندی بنزین گفت: «این خبر حتما به دلایل متعدد باید از عموم مردم و حتی نمایندگان پنهان میماند.» اظهارات کامل باهنر درباره این اتفاقات و همچنین ناآرامیهای اخیر را میبینید و میشنوید.
کد خبر: ۹۳۸۰۶۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷
اولین پرداخت مبالغ حمایت معیشتی به خانوارها در راستای جبران آسیبهای ناشی از افزایش قیمت بنزین از امشب آغاز میشود.
کد خبر: ۹۳۸۰۳۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۷