راه تشخیص درگیری ریه به ویروس کرونا چیست؟

به گزارش «تابناک»، راه تشخیص درگیری ریه به بیماری کووید 19 و اقداماتی که در این مقطع زمانی باید انجام داد، از جمله پرسش های مهمی است که در میان شهروندان و مبتلایان مطرح است.

 

پیشتر و در این باره دکتر مهدی سلیمی -فوق تخصص ریه دانشگاه علوم‌پزشکی کرمانشاه  توضیحات خوبی در اختیار میزان قرار داده بود که اشاره به آن خالی از لطف نیست.   

 

مهدی سلیمی با اشاره به نحوه عملکرد ویروس کرونا در بدن انسان، گفت: بیماری کووید-۱۹ ارگان‌ها و قسمت‌های مختلف بدن را درگیر می‌کند همانند ریه، قلب، عروق، دستگاه گوارش، مغز و درگیری‌های ریوی در این بیماران بارزتر است.

 

فوق تخصص ریه دانشگاه علوم‌پزشکی کرمانشاه ادامه داد: در حدود ۲۰ درصد از بیماران دچار درگیری ریوی شدید می‌شوند که این امر می‌تواند بصورت تنگی نفس، گاهی سرفه و کاهش سطح اکسیژن خون خودش را نشان دهد و از طرفی نیز درصد کمی وارد فازهای شدیدتر بیماری شده که نیاز به دستگاه ونتیلاتور دارند.

 

وی با بیان اینکه کرونا با مکانیزم‌های مختلف سبب کاهش سطح اکسیژن خون می‌شود، افزود: یکی از علل مهم آن نیز ایجاد لخته‌های کوچک در عروق ریه که باعث افت اکسیژن و افزایش فشار شریان ریه می‌شود.

 

سلیمی ادامه داد: بیماران مبتلا به ویروس کرونا که از ناحیه ریه دچار مشکل شده اند ویژگی‌های خاصی دارند و در مراحل اولیه و گاهی در موارد شدید بدون علائم تنگی نفس، درگیری ریوی شدید و اکسیژن‌های پایین دارند.

 

فوق تخصص ریه دانشگاه علوم‌پزشکی گفت: درگیری ریوی از روز ششم و هفتم از ابتدای شروع علائم آغاز می‌شود و تا روز دهم و یازدهم دچار درگیری ریوی است که توصیه می‌کنیم بیماران مبتلا پس از تشخیص ابتلا اقدام به اندازه گیری سطح اکسیژن خود کنند و اگر زیر ۹۳ درصد سطح اکسیژن بود باید بستری شود.

وی تاکید کرد: درست است که درمان اختصاصی برای مقابله با این ویروس نداریم، اما در فاز التهابی درمان‌های موثری برای جلوگیری از پیشرفت بیماری وجود دارد.

 

سلیمی با بیان اینکه برخی از بیماران وارد فاز شدیدتری از درگیری ریوی می‌شوند که نیاز به دستگاه ونتیلاتور پیدا می‌کنند، افزود: اغلب این بیماران با درمان بهبود می‌یابند و در مقابل برخی به درمان‌های طولانی تری نیاز دارند.

 

وی گفت: با توجه به این موضوع که این درگیری‌های شدید قابل جبران نیست، بهترین راه رعایت فاصله اجتماعی، استفاده از ماسک و شستشوی دست هاست و همچنین پیگیری افت اکسیژن در روزهای ششم و هفتم است.

 

فوق تخصص ریه دانشگاه علوم‌پزشکی در پایان تاکید کرد: این فکر که اگر دچار ویروس کرونا شویم و به قرنطینه برویم و اتفاقی نمی‌افتد کاملا غلط است و باید وضعیت خود را تحت نظر قرار دهیم.

 

 

همچنین برخی متخصصان علائم مشخص زیر را به عنوان دلایل و نشانه های درگیری ریه به ویروس کرونا معرفی کرده اند. 

حس سرخوشی یا حتی توهم

زمانی که هیپوکسمی به هیپوکسی تبدیل می شود، ممکن است حس سرخوشی در فرد شکل بگیرد و می تواند شبیه مسمومیت به نظر برسد. ممکن است تغییراتی در ظاهر، رفتار، میزان و تداوم گفتار، خلق و خو یا حتی توهم و باورهای غیرعادی درباره زمان، مکان یا مردم در فرد شکل بگیرند. همچنین، قضاوت، حافظه و بینش فرد ممکن است مختل شوند.

رنگ آبی لب ها، لاله گوش و/یا بستر ناخن ها

این شرایط که به نام سیانوز شناخته می شود، نشانه ای از هیپوکسمی شدید است که نشان می دهد سلول های بدن به میزان کافی خون اکسیژن‌دار دریافت نمی کنند. سیانوز باید بسیار جدی گرفته شود و فرد مراقبت های پزشکی فوری دریافت کند.

احساس سوزش

اگر هیپوکسمی مشکلی طولانی مدت باشد، بدن ممکن است بیش از حد گلبول های قرمز تولید کرده و این شرایط موجب افزایش غلظت خون و محدود شدن توانایی آن برای عبور از رگ های خونی کوچک‌تر شود. این ممکن است موجب بروز علائم اضافه از جمله احساس سوزش در اندام های انتهایی مانند بینی و انگشتان، زنگ زدن در گوش و خارش شود.

سردرد

بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) با شرایطی به نام هیپوکسی مرتبط است که به واسطه کمبود اکسیژن در خون رخ می دهد. این شرایط بار کاری مضاعف بر قلب وارد می کند و موجب کندی عملکردهای بافتی می شود. همچنین، بیماری مزمن انسدادی ریه با هایپرکاپنی مرتبط است که به واسطه سطوح بیش از حد دی اکسید کربن در بدن رخ می دهد. سردردهای مرتبط با بیماری مزمن انسدادی ریه به واسطه کمبود اکسیژن در مغز در ترکیب با دی اکسید کربن بیش از حد شکل می گیرند. این سردردها بیشتر هنگام صبح پس از بیدار شدن از خواب به واسطه انباشت دی اکسید کربن در خون هنگام خواب رخ می دهند.

تنگی نفس

تنگی نفس یا دیس‌پنی یکی از شایع‌ترین علائم هیپوکسمی است. افزون بر کمبود نفس، تنگی نفس ممکن است شامل احساس تنگی در قفسه سینه، تنفس سریع یا احساس ناتوانی در دریافت اکسیژن کافی باشد. جمع شدن لب ها به حالت غنچه یا سوزش سوراخ های بینی هنگام تنفس نیز ممکن است رخ دهند.

تنفس سریع

تاکی‌پنه اصطلاح پزشکی است که به تنفس سریع و کم عمق اشاره دارد. کمبود اکسیژن یا دی اکسید کربن بیش از حد در بدن از دلایل شایع این شرایط است. همچنین، برخی مشکلات سلامت می توانند موجب آن شوند. تاکی‌پنه یک بیماری نیست اما علامتی از تلاش بدن برای اصلاح مشکلی دیگر است.

بی قراری

نشانه های اولیه هیپوکسی شامل اضطراب، سردرگمی و بی قراری می شوند. اگر هیپوکسی درمان نشود، کم فشاری خون رخ خواهد داد. با تشدید هیپوکسی، علائم حیاتی بیمار، تحمل فعالیت و سطح هوشیاری وی کاهش خواهند یافت.

سرگیجه، سبکی سر و/یا غش

احساس سرگیجه یا سبکی سر و/یا غش یک نشانه شایع است که بدن اکسیژن مورد نیاز خود را به میزان کافی دریافت نمی کند. همچنین، ممکن است احساس شناوری یا نیاز مکرر به خمیازه کشیدن رخ دهند.

افزایش فشار خون و ضربان سریع قلب

هیپوکسی حاد برخی مکانیسم های خودمختار، بیشتر در دستگاه قلبی‌عروقی مانند افزایش ضربان قلب در حالت استراحت، فشار خون و در دستگاه تنفسی مانند پرفشاری خون ریوی و تنفس سریع را فعال می کند.

مشکلات بینایی

علائم کمبود اکسیژن در چشم ها شامل تاری دید، سوزش، آبریزش بیش از حد و احساس خراشیدگی، شبیه به وجود شن می شوند. موارد خفیف به طور معمول به تورم در لایه اپیتلیال قرنیه و تاری دید موقت منجر می شوند.

عدم هماهنگی و سردرگمی

علائم هیپوکسی خفیف شامل کم توجهی، قضاوت ضعیف، افت حافظه، و کاهش در هماهنگی حرکتی می شوند. سلول های مغزی به شدت نسبت به کمبود اکسیژن حساس هستند و طی پنج دقیقه پس از قطع اکسیژن مرگ آنها آغاز می شود.

در صورت مواجهه با سطوح کم اکسیژن خون چه کاری باید انجام دهیداگر هر یک از علائم بالا را تجربه می کنید با پزشک خود تماس بگیرید. و اگر به کووید-19 مبتلا شده و در خانه بستری هستید، به طور منظم سطوح اکسیژن خون را با یک دستگاه پالس اکسی‌متر کنترل کنید.

چه زمانی ریه ها بدون علائم درگیر کرونا می شوند ؟

مسعود مردانی فوق تخصص بیماری‌های عفونی در پاسخ به این سوال که در صورت ابتلا به کرونا چگونه بفهمیم ریه‌هایمان درگیر شده؟، گفت: چنانچه بیمار مبتلا به کرونا احساس تنگی نفس داشته باشد و روی قفسه سینه احساس فشار کند و همچنین هنگام راه رفتن دچار مشکل شود، احتمالا دچار درگیری ریوی شده است.

عضو کمیته علمی ستاد کرونا ضمن اشاره به اینکه در صورتی که بیماری با این علائم رو به رو بود حتما باید مراکز درمانی مراجعه کند تا اکسیژن خون او گرفته شود، افزود: چنانچه سطح اکسیژن خون بیمار کمتر ۹۳ باشد، پزشک معالج در خواست سی‌تی اسکن و عکس ریه می‌دهد و مشخص می‌شود، میزان درگیری ریوی بیمار به کرونا چه قدر است.

این فوق تخصص بیماری‌های عفونی در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است بدون نشانه خاصی ریه افراد درگیر کرونا شود؟، اظهار کرد: به طور معمول درگیری ریه همراه علامت است.

 حمید عمادی در گفت‌وگو با میزان در این خصوص بیان کرد: بیماران مبتلا به کرونا که دچار علائمی نظیر تنگی نفس و احساس  درد و سنگینی در قفسه سینه باشند و همچنین مدام نسبت به هوا احساس عطش داشته باشند، به احتمال زیاد درگیری ریوی پیدا کرده اند و باید هر چه سریع به پزشک مراجعه کنند.

وی همچنین در پاسخ این سوال که آیا ممکن است بیمار بد‌ون علائم خاصی دچار درگیری ریوی شده باشد؟ ادامه داد: گاهی اوقات ممکن است چنین اتفاقی رخ دهد و این اتفاق بیشتر برای بیمارانی که درگیری ریوی خفیفی دارند، می‌افتد و اغلب درگیری‌های وسیع و خطرناک با علائم همراه هستند.