صباح زنگنه، کارشناس مسائل خاورمیانه، در گفتوگو با «تابناک»، تحولات اخیر در عراق به ویژه پس از ماجرای پرتاب کفش به دست خبرنگار عراقی را اینگونه ارزیابی میکند: به نظر من، مسأله پرتاب کفش در کنفرانس خبری به سمت بوش، جنبه بسیار مهمی دارد که مورد غفلت واقع شده است. به این موضوع دقت کنید که بوش، برای امضای توافقنامه امنیتی وارد عراق میشود و کنفرانس مشترک او با «نوری المالکی» هم در اینباره بود. درواقع، این همان توافقنامهای است که در مخالفت با آن، عراقیها تظاهراتهای گسترده کردند و در پارلمان بر سر آن نزاع و درگیری صورت گرفت، اما مسأله امضای توافقنامه در سطح سران در کشور پشت ماجرای پرتاب کفش پنهان ماند. این موضوع قابل درک است که این کا «منتظر الزیدی» تا اندازهای از لحاظ روانی توانست ملت عراق را در برابر تحقیرهای آمریکاییها اقناع کند و التیام بخشد، اما در نظر داشته باشید که همه جریانهای موافق با توافقنامه امنیتی در درون و بیرون از عراق آگاهانه و جریانهای مخالف نیز به صورت ناخواسته، جوی پدید آوردند که در آن، مسأله پرتاب کفش به بوش بر امضای توافقنامه امنیتی غلبه کرده است.این تحلیلگر مسائل بینالمللی درباره تنشهای موجود در پارلمان عراق و دلایل آن گفت: هماکنون اینگونه که مطرح است، «المشهدانی» به دلیل ماجرای طولانی شدن بازداشت الزیدی، استعفا کرده، اما مسائل دیگری نیز دخیل بوده؛ مانند درگیریهای لفظی مشهدانی با فراکسیون کردهای پارلمان. واقع امر این است که مدیریت پارلمان عراق نیز به دلیل تنوع بالای نژادی، قومی، مذهبی و نیز به دلیل نوپا بودن آن و کوتاه بودن تجربه عراقیها در داشتن پارلمانی آزاد، امر بسیار دشواری است.
المشهدانی، انسان نکتهسنج و بادرایتی است که این میتواند برای مجلس عراق مفید باشد، اما از سوی دیگر، وی به دلیل بیماری که دارد، شاید نتواند از لحاظ فیزیکی، چنین مجلس پرتلاطمی را مدیریت کند. به هر حال، مسائل مهمی از زمان شکلگیری پارلمان عراق در آن مطرح بوده که به تازگی دو مسأله اساسی، یعنی یکی انتخابات آتی شوراها و دیگری موافقتنامه امنیتی، اوضاع مجلس را بسیار متلاطمتر از پیش کرده است؛ بنابراین، در این شرایط نیاز است که اولویتبندی مناسبی صورت گرفته و مشهدانی نیز باید مراقب باشد که منافع اساسی ملت عراق، تحتالشعاع مسائل فرعی و غیرضروری قرار نگیرد.
وی درباره گزینههای بالقوه جایگزینی المشهدانی گفت: بنا بر توافق انجام شده، ریاست مجلس، سهم اهل تسنن است اما گزینهای که کاندیدا میشود، باید رأی اعتماد خود را از همه گروههای موجود در پارلمان بگیرد. با این تفاسیر دو گزینه جدی وجود دارد؛ یکی «الحسنی»، رئیس سابق مجلس عراق و دیگری کاندیدایی که از سوی خانواده «العانی» مطرح خواهد شد.
صباح زنگنه در ادامه افزود: درباره مصوبه اخیر شورای امنیت مبنی بر الزام خروج نیروهای نظامی خارجی ـ به جز آمریکا ـ از عراق تا مرداد ماه آینده گفت: حقیقت این است که این مسأله، برگ برندهای است برای آمریکا، زیرا مسأله اصلی نیروهای آمریکایی هستند، نه دیگران. همچنین حدود ده هزار نیروی غیرآمریکایی در برابر 140 هزار نیروی آمریکایی، رقمی به شمار نمیرود، بنابراین میبینیم که آمریکا با امضای توافقنامه با عراقیها و دریافت مجوز حضور نیروهایش در عراق، ضمن آنکه رقبایی مانند انگلیس را از میدان بیرون کرده، کار خود را نیز مشروع جلوه داده است.
وی در پاسخ به اینکه در انتخابات آتی شوراها در عراق، رقابت گروههای سیاسی را با یکدیگر چگونه ارزیابی میکند، گفت: با توجه به فضای سیاسی موجود، از نظر من، تغییرات جدی در هرم قدرت صورت نخواهد گرفت و سهم گروههای سیاسی با اندکی تغییر، به همین شکل تعیین خواهد شد.
