رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبرباید به سمت ساخت سلاح هسته‌ای برویم / آمریکا نمی‌تواند محاصره دریایی را طولانی کند
21بازدید
۴۶

سالروز مرد پنجه طلایی موسیقی ایران در سکوت گذشت

یادی از جلال ذوالفنون با اجرای قدیمی همراه شهرام ناظری + فیلم

«تابناک» با انتشار این فیلم به سهم خود به قدردانی از این عزیز فقید که اسفند ماه جان باخت، می‌پردازد. در این قطعه که بخشی از یک اجرای بسیار قدیمی از نوای «یک شب آتش در نیستان» را شامل می‌شود، استاد جلال ذوالفنون در کنار اساتید شهرام ناظری و کیخسرو پورناظری سه تار می‌نوازد.

امروز مصادف با سالروز استاد جلال ذوالفنون از چیره‌دست‌ترین نوازندگان سه تار کشورمان بود. با این حال، در رخدادی عجیب و البته تأسف‌آور، امروز حتی در محافل موسیقیایی نیز یادی از این استاد گرانمایه نشد.

به گزارش «تابناک»؛ هنوز یک سال از درگذشت زنده یاد جلال ذوالفنون نوازنده‌ برجسته سه‌تار نگذشته که ظاهراً برخی اهالی موسیقی درگذشت این چهره برجسته را به فراموشی سپرده ‌و شاید به همین دلیل بد نباشد، تلنگری زد و مروری بر یک عمر فعالیت هنری این استاد شاخص موسیقی سنتی ایران زمین داشت.

این پنجه طلایی موسیقی سنتی در سال ۱۳۱۶ در آباده متولد شد. اولین مربیانش در موسیقی، پدرش حبیب و برادر بزرگش محمود ذوالفنون بودند و پس از آن به تدریج تقریبا از همه استادان زمان ‌مستقیم و غیرمستقیم بهره گرفت.

در کودکی به همراه خانواده‌اش به تهران آمد و فراگیری موسیقی را در ده سالگی در خانوادهای اهل موسیقی آغاز کرد. برای ادامهٔ تحصیل به هنرستان موسیقی ملی رفت و در آنجا با سازهای دیگر چون تار و ویلن آشنا شد. ویلن را نزد برادرش محمود ذوالفنون آموخت. در هنرستان از رهنمودهای موسی معروفی در زمینه تکنیک سه‌تار برخوردار شد.

همزمان با راه‌اندازی رشته موسیقی در دانشکده هنرهای زیبا، به آنجا راه یافت. آشنایی با شخصیت‌های موسیقی ملی ایران از جمله نورعلیخان برومند و دکتر داریوش صفوت، شناخت تازه‌ای از موسیقی اصیل ایران و امکانات وسیع سه‌تار برای وی به ارمغان آورد و از سال ۱۳۴۶ فعالیت خود را روی سه‌تار متمرکز کرد.



او از روش‌های اساتیدی چون ابوالحسن صبا، ارسلان درگاهی و همچنین راهنمایی‌های احمد عبادی بهره یافت. پس از پایان دانشکده در‌‌ همان جا و در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ملی به تدریس سه‌تار پرداخت. در این سال‌ها از راهنمایی یوسف فروتن و سعید هرمزی که از نوازندگان قدیمی سه‌تار بودند، برخوردار شد.

جلال ذوالفنون آثار نوشتاری و صوتی فراوانی در زمینهٔ موسیقی ایرانی از خود به جای گذاشته که از میان آن‌ها می‌توان آلبوم‌های گل صدبرگ و آتش در نیستان با صدای شهرام ناظری را نام برد. همچنین از دیگر آثار او می‌توان به مستانه، سرمستان و شب عاشقان با صدای علیرضا افتخاری اشاره کرد. او تقریباً از ۱۹۵۸ در عرصه موسیقی، آثاری آفرید و کنسرت موسیقی در انجمن فرهنگی ایران و شوروی تکنوازی تار در آن سال نخستین حرکتش بود که تا زمان درگذشتش متوقف نشد.

ذوالفنون سالیان متمادی در زمینه تحقیق و تتبع گام برداشت و کوشید جوانان را با این قلمرو آشنا کند. مهمترین حرکتش پس از تحقیق، تدریس بود. کتابی با نام گل صدبرگ که مجموعه‌ای از نوشته‌ها و خاطراتش درباره موسیقی است، از او منتشر شده‌ است. همچنین دیگر کتبی که توسط او تدوین شد، همچون آنالیز آثار درویش خان، کتاب فنی در زمینه روش نوازندگی ذوالفنون با عنوان مکتب موسیقی ذوالفنون و... بخشی از بر جای مانده‌ها از اوست.

جلال ذوالفنون در ۲۸ اسفند ماه سال ۱۳۹۰ در اثر خونریزی داخلی پس از جراحی قلب باز، در بیمارستان البرز کرج درگذشت. استاد ذوالفنون، به وصیت خودش و با حضور دوستداران و خویشانش در قبرستان امامزاده طاهر کرج دفن شد.

‌«تابناک» با انتشار این فیلم به سهم خود به قدردانی از این عزیز فقید که اسفند ماه جان باخت، می‌پردازد. در این قطعه که بخشی از یک اجرای بسیار قدیمی از نوای «یک شب آتش در نیستان» را شامل می‌شود، استاد جلال ذوالفنون در کنار اساتید شهرام ناظری و کیخسرو پورناظری سه تار می‌نوازد. همچنین تک نوازی منحصر به فردی را از ایشان در ویدئوی دیگر ‌خواهید دید.

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۴۶
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
حمید

بدون شک گل صدبرگ و اتش در نیستان معرف شخصیت والای ایشون هستند و نیازی به تعریف من نداره ، روحشان شاد

بهمن

من کردم بعدشم من عشقم سه تاره خدایی استاد رادوست دارم درسته به او نمیرستم ولی میخوام مثلااون بنوازم ممنون ازتون

روزبه

چهارمضراب شهراشوب چیه دیگه؟
بنده خدا کی همچین قطعه ای ساخته؟
در کل آثار ذوالفنون همچین قطعه ای وجود نداشته

نیما

واقعا استاد بزرگی مثل استاد ذوالفنون در دنیا نیست ونخواهد بود

علیرضا

مثل استاد ذوالفنون هیچ وقت نمیاد
روحش شاد

کیوان

سلام دوستان من شدیدا دونبال قطعه ای که میخونن:( تن او به تنم خورد مرا برد مرا برد) میگردم اصلا نمدونمم از مرحوم ذلفنون شنیدم یا کس دیگه .چکار کنم؟؟؟!!!

اسماعیل

حیف اینگو نه هنرمندانی که سربرخانه تراب میگذارند باید در فراقشان گریست فقط کاری که از دست ما برمی اید دعا می گنیم روحش شاد باد و همیشه در قلب ما ماندگار خواهد بود

ناشناس

این تابناک جون گیر داده به استاد ناظری ول کن هم نیس :دی

abbastanha
در پاسخ به ناشناس

کامنتت فوق العاده اس چون از دل براومده بر دل میشینه

محمدحسین وحید
در پاسخ به ناشناس

زمانی با تنی چند در محضرش بودیم. ضحبت ذرباره ریتم بود، گفت: ریتم یعنی گذشت عمر...

باشناس!
در پاسخ به ناشناس

دوست ناعزیز! احترام به هنر از ذات ایرانی ما برخاسته است. ایرانی از زمان فردوسی تا حافظ و .. اساتیدی چون ذولفنون.
کاش ادب را در صحبت کردن رعایت کنیم

محمد حسین وحید

زمانی با تنی چند در محضرش بودیم. صحبت درباره ریتم بود،گفت: ریتم یعنی گذشت عمر... برای من همچنان آن کوچه و خانه و کلاس در احداثی سی و پنج برقرار است و هر هفته منتظر یکشنبه ها..!

بهروز

هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق
ثبت است بر جریده عالم دوام ما

ناشناس

من پدرم درد سختی داشت قبل از فوتشون خیلی این آهنگ را گوش می کردند. من هم خودم خیلی این آهنگ را دوست دارم سوز خاصی داره.

مرد را دردی اگر باشد خوش است
درد بی دردی علاجش آتش است

جلیل

روحش شاد هنرمندی بسیار فروتن بود کنسرت بیرجند زیارتش کردم.

محمدحسن چ

نالد به حال زار من امشب سه تار من - اين مايه ي تسلي شبهاي تار من .
چقدر غبطه مي خورم به آرامشي كه يافته اي استاد و چقدر دلم به حال خودم مي سوزد كه باز ناچارم بي تو و صداي اسماني سازت صباحي چند در اين زندان مخوف تن ، به تنهايي سر كنم . روحت شاد و روانت روشن چون خورشيد . . .

رعنا

استاد ذوالفنون نوای ماندگار سازت در گیتی پیچیده ... استاد ماندگار خواهد بود تا وقتی در قلب ما زنده است...

هادی شریفی

به سوز ساز استاد ذوالفنون نوای درونم را یافتم


هجده ساله بودم؛ اوایل جوانی ام بود سراسر شور و احساس بودم. همیشه دوست داشتم سازی یاد بگیرم که سوز داشته باشد تا بتوانم اندکی از سوز و احساس درونم را بر آسمان جاری کنم.

تا اینکه روزی آلبوم آتشی در نیستان استاد شهرام ناظری به دستم رسید؛ با تک نوازی سه تار استاد جلال ذوالفنون.

محشر بود و بی نظیر. به ویژه اشعارش که گویی از ته دل من برآمده بود.

...مرد را دردی اگر باشد خوش است

درد بی دردی علاجش آتش است



گویی خواننده و نوازنده هر دو این را از عمق جانشان می خواندند و می نواختند؛ بخصوص قسمت دیگری که آن نیز توام با اشعار مولانا بود:

یار مرا غار مرا عشق جگر خوار مرا

یار تویی غار تویی خواجه نگه دار مرا

اما چیزی که در آن بسیار نمود داشت و روح را جلا می داد، چهار مضراب شهرآشوب استاد ذوالفنون در این قطعه بود.

اینجا بود که فهمیدم ساز گمشده ام همان سه تار "استاد" است و آوای گم شده روحم همان آهنگ "استاد".

سراسیمه از یکی از دوستانم که صدای زیبایی داشت و آواز کار می کرد جویای کلاسی شدم و درپی آن دوره آموزش سه تار را در فرهنگسرای بهمن نزد استاد حقی آغاز کردم. او نیز به حق استادانه می نواخت.

تا اینکه پس از تمارین بسیار توانستم چهار مضراب شهرآشوب "استاد" را بنوازم و پس از آن بود که گویی نوایی برای آتش نیستان درونم یافتم:

مرد را دردی اگر باشد خوش است

درد بی دردی علاجش آتش است

...

یار مرا غار مرا عشق جگر خوار مرا

یار تویی غار تویی خواجه نگه دار مرا


تا اینکه پیامکی به دستم رسید و بسیار از دیدن آن ماتم زده شدم:

"استاد جلال ذوالفنون با زمستان رفت"

"شادی روحش صلوات"

ناشناس
در پاسخ به هادی شریفی

هادی شریفی عزیز...! آتش در نیستن غوغاست. بی نظیره
مرسی از کامنت زیبات

مرتضی

با سلام خدمت تمام اهالی هنر
من سالهاست که با آتش در نیستان زندگی می کنم
پارسال بعد از خبر مرگ استاد ذوالفنون خیلی از این دلگیر بودم که رسانه هامون هیچ اسمی از یکی بزرگترین اساتیدمون نبردن
روحش شاد

سید احمدرضا

like
roheshon shad

مهدی

خداوکیلی اگه زنده بود و با این کیفیت صدا آثارش پخش می شد از دستتون شاکی می شد.

مهربون
در پاسخ به مهدی

بعید میدونم ایشون با این روح بزرگی که داشتن از این چیزها ناراحت میشدن

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.