چرا دولت باکو از بهبود روابط ایران و غرب نگران است؟
یکی از موضوعات مهمی که پس از امضای توافقنامه هستهای ژنو میان ایران و غرب در محافل گوناگون مورد بحث قرار گرفت، تأثیر این توافقنامه بر بهبود روابط ایران و غرب و همچنین تأثیرات جانبی آن بر دیگر کشورها بود؛ جمهوری آذربایجان، یکی از کشورهایی است که به واسطه همسایگی با ایران و همچنین برقراری روابط ویژه با غرب، در این چهارچوب قابل بررسی است.

یکی از موضوعات مهمی که پس از امضای توافقنامه هستهای ژنو میان ایران و غرب در محافل گوناگون مورد بحث قرار گرفت، تأثیر این توافقنامه بر بهبود روابط ایران و غرب و همچنین تأثیرات جانبی آن بر دیگر کشورها بود؛ جمهوری آذربایجان، یکی از کشورهایی است که به واسطه همسایگی با ایران و همچنین برقراری روابط ویژه با غرب، در این چهارچوب قابل بررسی است.به گزارش «تابناک»، سایت تحلیلی «اوراسیا نت» در مطلبی به بررسی روند بهبود روابط ایران و با غرب و احتمال بهبود روابط با آمریکا پرداخته و مینویسد، این موضوع ـ در صورت وقوع ـ سبب تغییر در اولویتهای راهبردی آمریکا در منطقه قفقاز جنوبی به ویژه درباره جمهوری آذربایجان خواهد شد.
در این مطلب آمده است:
در سالهای اخیر، ایالات متحده به واسطه موقعیت راهبردی باکو به عنوان همسایه شمالی ایران ـ موقعیتی که از این دولت، اهرمی کلیدی در سیاست مهار ایران از سوی آمریکا ساخته ـ از طرح موضوع اصلاحات دموکراتیک در روابط با این دولت خودداری کرده است؛ اما اکنون که آمریکا به همراه دیگر اعضای گروه ۱+۵ در پی برقراری روابط عادی با ایران است، سکوت واشنگتن در قبال رفتارهای غیرقانونی دولت باکو، توجیه خود را از دست میدهد.
در صورتی که تحولات مربوط به مذاکرات هستهای ایران همین گونه پیش برود، ممکن است نظم منطقهای در خاورمیانه و حوزه دریای خزر حالتی وارونه به خود بگیرد. بیگمان عادیسازی روابط دیپلماتیک، محاسبات کنونی مربوط به صادرات انرژی از منطقه را تغییر خواهد داد؛ از زمان وقوع انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ و قطع روابط ایران و آمریکا، حذف ایران از طرحهای امنیت منطقهای و همچنین پروژههای مرتبط با انرژی، به یک ویژگی دائمی در سیاست آمریکا تبدیل شد.
بر این اساس، بسیاری از بازیگران منطقه، مخالفت با ایران و همسو شدن با آمریکا را در راستای منافع راهبردی خود ارزیابی کردند. جمهوری آذربایجان نیز یکی از همین بازیگران بود. از زمانی که این کشور در سال ۱۹۹۱ استقلال خود را به دست آورد، خواستار حمایت غرب برای رسیدن به مهمترین هدف ملی خود شد: بازیابی کنترل بر قلمرو خود در قره باغ.
به منظور جلب رضایت هر چه بیشتر غرب، باکو با خرسندی تمام ایران را از کنسرسیوم بینالمللی انرژی خود و همچنین طرحهای خط لوله ـ که با هدف انتقال گاز منطقه به بازارهای جهانی طراحی شده بود، کنار گذاشت. البته قوانین دولت آمریکا که شراکت کمپانیهای آمریکایی با ایرانی را ممنوع میکرد نیز این امر را به یک ضرورت تبدیل میکرد.
افزون بر این، همکاری با ناتو و برقراری همکاری نزدیک امنیتی با رژیم اسرائیل، اهمیت راهبردی باکو را برای واشنگتن افزایش داد. شماری از تحلیلگران این گمانه را بیان کردند که در صورت تصمیم آمریکا یا رژیم اسرائیل برای حمله به ایران، جمهوری آذربایجان میتواند پایگاهی بدین منظور باشد.
در مقابل، دولت باکو انتظار داشت که غرب چشم خود را بر رویههای اقتدارگرایانه حکومتداری در این کشور ـ به ویژه محدود کردن آزادی مطبوعات و سرکوب مخالفان سیاسی ـ ببندد و به این خواسته خود نیز دست پیدا کرد.
اما توافقنامه مقدماتی ژنو، این ترتیبات را به چالش میکشد. اکنون نه تنها احتمال وقوع یک حمله نظامی در حال از میان رفتن است، بلکه همچنین ظهور گروههای افراط گرا در سوریه، عراق، لبنان و دیگر مناطق خاورمیانه، میتواند آمریکا و ایران را حتی در صورت دست نیافتن به توافق هستهای نهایی، به سوی نوعی همکاری ـ هرچند ضمنی ـ بکشاند.
هرچند شکل گیری یک همکاری تمام عیار راهبردی میان ایران و آمریکا همچنان دور از انتظار است، اشتراک منافع آشکاری میان دو کشور در زمینه مبارزه با گروههای مشابه القاعده وجود دارد و دستکم در عراق، نوعی همکاری پشت پرده نیز میان تهران و واشنگتن در حال رخ دادن است.
در این شرایط، پافشاری بر خصوصیات ضدایرانی جمهوری آذربایجان به عنوان ابزاری در دست ایالات متحده ـ آن گونه که برخی کارشناسان نومحافظهکار آمریکایی بیان میکنند ـ برای منافع ملی آمریکا مخرب است. در گذشته، عده اندکی بودند که شکل دادن به یک اتحاد راهبردی میان آمریکا و آذربایجان به منظور مقابله با ایران را زیر سؤال میبردند؛ اما با روی کار آمدن رئیسجمهوری میانهرو در ایران، اکنون دشوار است که از ایران به عنوان دشمنی همیشگی برای آمریکا و تهدیدی برای منافع غرب یاد کنیم.
دولت باکو نیز به نوبه خود از بهبود روابط میان ایران و آمریکا ناخرسند خواهد شد. از سوی دیگر، آینده این کشور به عنوان یک تأمین کننده مهم انرژی نیز با ابهام مواجه شده است. کشف منابع گازی جدید در آمریکای شمالی و کاهش تقاضا برای گاز در اروپا، سودمندی منابع انرژی و پروژههای خط لوله جمهوری آذربایجان را تهدید میکند.
در این شرایط، سربرآورن دوباره ایران به عنوان یک بازیگر جهانی انرژی، میتواند به شدت منابع درآمدی جمهوری آذربایجان را هدف قرار دهد، زیرا سرمایهگذاران، تهران را گزینه بسیار جذابتری از باکو خواهند یافت.
اما هرچند دولت باکو از تحولات اخیر خرسند نیست، امکان چندانی هم برای مقابله با این روند ندارد. بر خلاف رژیم اسرائیل و عربستان سعودی، جمهوری آذربایجان هیچ اهرمی ندارد تا با دلگرمی به آن، آشکارا به مخالفت با توافق هستهای ژنو بپردازد. در این شرایط، برخی از دولتمردان این کشور ترجیح دادهاند با در پیش گرفتن سکوت، منتظر بمانند تا رژیم اسرائیل در راستای آسیب زدن به توافق هستهای ایران کاری انجام دهد.
به هر حال، در شرایطی که منطق ضدایرانی همکاری میان غرب و جمهوری آذربایجان در حال از میان رفتن است، دولت جمهوری آذربایجان نه بینش و نه اراده سیاسی لازم برای بازتعریف اولویتهای راهبردی خود به نمایش نگذاشته است. ناکامی در تطبیق دادن خود با شرایط، میتواند دیر یا زود اهمیت ژئوپلیتیکی جمهوری آذربایجان را از بین ببرد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
واقعاراست گفتن مردم ايران خصوصا فارس هانژادپرستن
واين حس نژادپرستي چشم وگوشمان رابسته است
خداوكيلي يكي براي من يك كشوري را نام ببره كه دوست واقعي ما ايرانيهاست ميدونيد ما چوب كي را ميخوريم ؟ چوب كسي را ميخوريم كه الان و در حال حاضر دشمن درجه يك ما ايرانيها هستند درست حدس زديد سنيهاي فلسطين هستند كه ما بخاطر اينها با تمام دنيا بد شديم جالب اينه كه اين سنيهاي فلسطين خودشون را طرفدار سلفي و اخواني ميدانند كه براي همه روشن است كه همين گروها دشمن درجه يك شيعيان لبنان و مصر و بحرين و عراق بخصوص ما ايرانيها هستند اقايان تورا بخدا حمايت از اينها بس است اينها ديگر براي خودشون حامي دارند سران مستبد وهابي و سلفي و اخواني هستند ارتش دارند خوب اگر راست ميگن با اين حاميانشان كه سنيهاي فلسطين سنگشون را به سينه ميزنند بروند جنگ با اسرائيل چرا ما برويم همين سلفيها و وهابيها به كمك همين سنيهاي فلسطين شيعيان لبنان و مصر و بحرين و يمن و عراق را قتل و عام ميكنند ما بهتر است از جبهه مقاومت شيعيان و البته كه بشار اسد مثل مرد فرق دارد با سران ديگر كشورهاي عربي حمايت كنيم اقا ديگر اين فلسطينيها براي خودشون صاحب پيدا كرده اند اصلا" ميدانيد براي چه سنيهاي ديگر كشورها براي كمك به فلسطين در شك و ترديد هستند و يا بعضي مواقع اصلا" كمك نمي كنند فقط و فقط بخاطر ايران است اونها نميخواهند با كمك به فلسطين در يك جبهه با ايران باشند شايد ايران از كمك كردن به فلسطنيها دست بكشد از كجا معلوم سنيهاي ديگر كشورها پيش قدم نشوند ... شايد بعضيها بگن بخاطر اينكه نزديك اسرائيل است ما نياز به پايگاه داريم يك كمك استراتژيك است ما سوريه و لبنان را تقويت كنيم بهتر است به اين گروها كمك كنيم تا از كمكهاي خودمون بر عليه سوريه و حزب الله لبنان استفاده كنند موشكهاي ارسالي ايران را بر عليه سوريه و يا حزب الله بكار مي برند ... بخدا من از اسرائيل بيزارم ولي اي كاش يكي به من بگه چرا ما با اسرائيل بد شديم
چقد دوست دارم روی باکو، امارات و بقیشون کم بشه.
آرزو بر جوانان عیب نیست
قطعا ایران میتواند و باید بتواند کشورهای همسایه بویژه کشورهای جداشده از ایران در طول تاریخ (مثل ترکمنستان، آذربایجان، گرجستان، ارمنستان، افغانستان و ...) را در یک اتحادیه منسجم دور هم جمع کند و یک بلوک قدرتمند را ایجاد کند و با ایجاد محیط دوستانه بدخواهان ایران را ناامید کند. قطعا اینکار با یک سیاست درست شدنی است.
ما باید تلاش کنیم آذربایجان عزیز رو به دامان مام وطن برگردونیم.
تحليل سطحي و بي ربطي بود.اتفاقا باكو نگراني هاي زيادي دارد زيرا:
١- باكو مقابل مراسم مذهبي شيعيان ايستادگي مي كند و به صورت اقتدارگرايانه به دنبال سكولا ريزم بوده و شيعيان طرفدار ايران را به بهانه دخالت ايران در امور داخلي اش سركوب مي كند.
٢-به دنبال بهبود روابط ايران و امريكا موضع ايران در رژيم حقوقي درياي خزر تقويت مي شود.
٣-شركتهاي نفتي بزرگ در قسمت ايراني ميدانهاي گازي مشترك سرمايه گذاري ميكنند.
٤- بزگترين ميدان گازي دنيا در قسمت ايراني درياي خزر مي باشد.كه به علت عمق زياد اب و نبودن سرمايه گذار و تكنولوژي ، كاملا دست نخورده باقي مانده است .بطوريكه در تنكابن منطقه نعمت اباد و در خيلي از چاههاي اب، گاز به صورت خود جوش از زمين نشت مي كند.با بهره بردا ي از اين ميدان كل معادلات گازي دنيا به نفع ايران تغيير مي كند.
ضمنا اصلا باكو سكوت نكرده و تماميت ارضي كشور عزيزمان نشانه گرفته است. بحث هاي بي محتوي پان تركيزم و مقالات متعددي كه علنا در نشريات باكو چاپ مي گردد ؛ نشانه بسته شدن شمشير از روست. و نبايد خطر انرا دست كم گرفت.
تحلیل خوبی بود اقا رسول . ممنون
اذری های ایران بسیار باهوش و باغیرت هستند و با طناب دیکران داخل چاه نمی روند.
همه ما می دانییم دولت آذربایجان بواسطه این که قبلا زیر مجموعه اتحاد جماهیر شوروی بوده و از کشورهای استقلال یافته مشترک المنافع بوده نمی تواند بخودی خود قوی و مستقل باشد لذا از موقعیت های استراتژیک منطقه بهره برداری نموده و منافع خود را روی آوردن به یکی از قطب های بزرگ دنیا یعنی آمریکا دیده است و این یک امر طبیعی است .پس چنانچه جمهوری اسلامی ایران با غرب رابطه خوبی پیدا کند به طور حتم آذربایجان متضرر خواهد شد زیرادر این صورت توجه غرب به آذربایجان کاهش می یابد .
تا کور شود هر ان که نتوان دید
درود بر غیور مردان ایران
ظریف و تیم مذاکره کننده اش
ای بابا اینا اصل قضیه که آذربایجان مال ایران است را دارند در ابهام می برند
مگر تایوان به چین بر نمیگرده آذربایجان هم همین وضعیت رو داره و دیر یا زود باید به ایران برگرده برای یک وجب خاک جنگیدیم وای به حال این
درود بر اذری زبانان اصیل ایرانی
تحلیلت سراپا غلطه. این تحلیل شخصی و فردی شماست. برعکس اونی که شما تظاهر می کنید، روابط تجاری -اقتصادی دو کشور در حد عالی بوده و است. باکو هم مثل سایر کشورها برای گسترش همکاری های دو جاتنبه در زمینه انرژی ثانیه شماری می کنه و منتظره که تحریم ها برداشته بشوند.
آنچه مشخصه اینه دولتهای همسایه چه شمالی جنوبی غربی وشرقی همیشه از سربلندی ما ناراحت هستند ارتباط با همچین دولتهایی خیلی مشکله واقعا کار وزارت خارجه مثل دفاع درپشت خاک ریزه شاید ازاونم سختر.
مرسی از نظرت. اما فراموش نشه بعضی عوامل داخلی از این همسایه ها ناراحت ترند
نظريك آذري زبا ايراني :
آذربايجان و كشورهاي آسياي ميانه جزء خاك مقدس ايران بوده كه بدلايل مختلف از جمله بي لياقتي قاجارازنقشه ايران حذف گرديدلذاحال كه اين قسمت باعنوان آذربايجان داراي حكومت شده دراول مردم آن خيلي تمايل به قاطي شدن مجددباايران عزيزراداشتندكه بدلايل مختلف اين امكان بوجودنيامدلذاسازمانهاي جاسوسي سيا امريكا واينتلجنت سرويس انگليس وموساد اسراييل غاصب ازخلاء حضورايران استفاده كرده وحوزه نفوذخودرابه اين كشوربراي كنترل ايران وروسيه افزايش دادندوحال حكومت آذربايجان بظاهردردست الهام عليف است ولي جمعيت اقليت يهودي آذري پشت پرده دراسب حكومت ميتازندوسازمان هاي جنايتكارجاسوسي بالاخص موساد عميقا درحكومت فعلي نفوذكرده است تا اين كشوررمن درآوردي رابراي زيرفشار گذاشتن ايران وروسيه دردست داشته باشدلذااولين حركت وبرنامه اين حكومت ساختن هويت وفرهنگ ساختگي است تانسل جديد وآينده رااقناع نمايد ودراين مسير بامونتاژ وساختن فيلمهايي به مردم بفهماندكه آذربايجان ازاول يك كشورمستقل بوده ودركنارآن موذيانه درحال پاك وانهدام آثاروكتيبه هاي فارسي زبان ميباشدودرپي آن جلوگيري ازچاپ كتابهاي شعر ي هستندكه شاعران آذري به تبع ايراني بودن آنهارابه زبان فارسي سروده اندلذااين حكومت ازترس آگاهي مردم خود ازاينكه بفهمنداصالتاايراني هستنددربرنامه هاي سياسي وفرهنگي خودشديدادرتكاپو بوده وتمامي سعي خودرادراقناع مردم ازطيق رسانه ها بلاخص راديووتلويزون بكار گرفته ورذيلانه درصدد اختلاف است زماني كه من درباكوبودم اين حرف رابه مردم و مسافران ايراني ميگفتند دراينجا روسها به آذريها زور ميگويند ودرايران فارسهاكه بنده درآن باشنيدن اين اراجيف اشتباه آنهارادر خصوص ايران متذكرشدم خلاصه حاكميت وسازمانهاي اطلاعاتي فعلي آنهاازترس ازدست دادن موقعيت وقدرت بدست آمده به حركتها واعمال اشتباه خودادامه ميدهند
به امید اخلاق و انسانیت فرا مرزی.
تابی جون چی تحلیلی بود
کم کم وقت آن رسیده که قرارداد صد ساله را پاره کنیم و بریزیم دور تا مسلمین و شیعیان اونور نیز به سرزمین پدری خویش برگردند و یار و یاور هم باشیم و میهن خویش را کنیم آباد .
اذری های اصیل ایرانی گول تبلیغات واهی خاندان علی اف را نخورده و برتر از این حرفها بوده که بخواهند با عباراتی مانند پان ترکیزم و... آلت دست دیگران شوند.
تخریمها به نفع همه کشورها شده . هیچ کشوری دوست ندارد این تحریمات به پایان برسد جتی کشورهاییی که فکر می کنید با ایران دوست هستند . نفت می گیرند پواش هم نمی دهند اگر هم بدهند با تاخیر چند ساله وتازه باید از همان کشورها کالا بخرید چه چیزی از این بهتر چرا تخریمات پایان یابد اکنون چین کره ترکیه هند دارند از این وضعیت سود می برند تازه اینها کشورهایی هستند که از نظر اقتصادی سود می برند یک دسته کشورهای دیگر هستند که از نظر سیاسی سود می برند مثا عبستان و کشورهای حاشیه حلیج فارس و اذربایجان ....
دولت آذربایجان به فکرجدایی طلبی اقوام آذری زبان ایران است، باید هم از اقتدار و سربلندی ایران عزیز در جهان نگران باشد. زنده باد ایران و ایرنی.
به طور کلی تحلیل خوبی بود. البته از وزارت امور خارجه و مسئولان ذیربط کشورمان انتظار می رود علاوه بر بررسی روابط ایران با کشورهای همسایه مسئله تبلیغات دولت باکو و رسانه های آن را علیه تمامیت ارضی کشور عزیزمان و استفاده از عبارت هایی مجعول مانند «آذربایجان جنوبی» که هراز گاهی از مسئولین این دولت شنیده می شود را جدی گرفته و هم اکنون که خوشبختانه موضوع ایران در مقابل غرب به سمت یک تفاهم و تقویت منافع ملی پیش می رود در قبال تحرکات موذیانه این دولت یک استراتژی را برای پاسخ محکم به ادعاهای این دولت تنظیم نماید. بدون شک هم اکنون جمهوری اسلامی ایران می تواند با هوشیاری تمام برگه های برنده خود را در معادله روابط خود با باکو رو نموده طی یک برنامه منظم و مشخص مسیر ادعاهای پوچ این دولت را به مسیر صحیح بازگویی حقایق تاریخی به مردم آن خطه و خنثی نمودن توطئه ها بازگرداند.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.