سخت و پرهزینه شدن نقد و انتقاد موجب افزایش شایعات، «حرف های درگوشی» و رواج حرف ها و حلقه های زیرزمینی می شود.
کورش شجاعی در یادداشت روز خراسان نوشت:

هیچ کس حق ندارد و نمی تواند تمامی افکار، گفتار، تصمیم ها و رفتارهای خود را حق مطلق، بدون اشتباه و خالی از نقصان تصور کند، به دنبال پذیرش و تمکین این واقعیت منطقی و غیرقابل انکار و کاملاً بدیهی هیچ فرد، سازمان، نهاد، دولت و حاکمیتی نمی تواند خود را از دایره نقد و انتقاد بیرون بداند با ذکر این دو واقعیت بدیهی بدون هیچ مقدمه ای ضمن تأکید بر ضرورت وجود نقد و انتقاد برای پویایی اندیشه ها، درستی تصمیم ها و عملکردها، کم کردن ضریب خطاها و پیشرفت و توسعه جوامع انسانی در عرصه های گوناگون معنوی و مادی، تنها به صورت اجمال به چند مورد از آسیب های جدی و خطرناک فضای بسته و سخت و پرهزینه شدن نقد و انتقاد آگاهانه، مومنانه و منصفانه در جامعه اشاره می کنم.

۱ - در فضای نبود نقد و انتقاد منصفانه و سازنده، افراد، نهادها، سازمان ها، دولت ها و حاکمیت ها خواسته یا ناخواسته بر مسیر این پنداره غلط و خطرناک می افتند که همه افکار، برنامه ریزی ها، تصمیم ها و عملکردهایشان درست و به دور از ایرادهای جدی و اساسی است و مسلم است که افتادن در دام چنین مهلکه ای نهایتاً سرنوشتی جز سکون، سقوط، عقب افتادگی و حتی اضمحلال به دنبال ندارد.

۲ - مسلم است که اگر از همفکری و مشورت فحول و نخبگان در امور گوناگون بهره لازم برده نشود و اگر بستر لازم برای منتقدان منصف و نقدهای آگاهانه فراهم نباشد، نقایص و ایرادهای برنامه ها و تصمیمات و گفتار و رفتار مسئولان، شناسایی و برطرف نمی شود و امور سامان بایسته و شایسته نمی یابد.

۳ - اگر فضای نقد و انتقاد آگاهانه و منصفانه، تنگ و بسته شود، علاوه بر مشکلات عدیده ای که در اداره امور پیش می آید، بسته شدن فضای نقد، موجب محدود و محصور شدن رویش ها و زایش های فکری می شود و کیست که نداند که چه خسران بزرگی است بسته شدن فضای رویش های فکری.

۴ - تصلب فضای نقد و انتقاد منصفانه و دلسوزانه نه تنها به کم فروغ شدن نور امید در ذهن و دل اقشار گوناگون جامعه می انجامد بلکه تخم یأس و ناامیدی را در دل ها می نشاند.

۵ - جامعه ای که در آن نقد و انتقاد آگاهانه رونق نداشته باشد بی گمان دچاررکود، خمودگی، رخوت، افسردگی و ناامیدی می شود و بدتر آن که در چنین جوامعی، احساس کرامت و ارزشمندی انسان ها کاهش می یابد.

۶ - سخت و پرهزینه شدن نقد و انتقاد موجب افزایش شایعات، «حرف های درگوشی» و رواج حرف ها و حلقه های زیرزمینی می شود.

۷ - اگر فضای نقد و انتقاد سازنده در عرصه های گوناگون بسته و پرهزینه باشد، رغبت افراد و اقشار گوناگون به رصد و «دیده بانی» مسائل مختلف جامعه کاهش می یابد و پر واضح است که دیده بانی نشدن امور مختلف جامعه توسط نخبگان و آحاد مردم چه آسیب هایی بر وضعیت حال و آینده هر کشوری وارد می کند.

۸ - بسته شدن فضای نقد و انتقاد و شنیده نشدن حرف منتقدان و آحاد مختلف جامعه، بلیه و سم مهلک «بی تفاوتی» را به جان جامعه تزریق می کند.

۹ - هر چه بازار نقد و انتقاد مومنانه و سازنده از رونق بیفتد، امکان برافروخته تر شدن آتش جانسوز و سرنوشت سوز تملق گویی و تملق شنوی بیشتر می شود و این آتش چه سوزنده و ویران کننده است چه تملق گویان و تملق شنوها بفهمند یا نفهمند!!

۱۰ - از مخرب ترین و خطرناک ترین تبعات فروبستگی و انسداد فضای نقد و انتقاد و نشنیدن حرف های نخبگان و دانشجویان و اقشار مختلف جامعه، ایجاد فضای «همیشه خود حق بینی»، خود رأیی و خود کامگی و دیکتاتوری در عرصه های گوناگون است و قدر مسلم که یکی از اصلی ترین عوامل عقب افتادگی، سکوت، سقوط، هلاکت و اضمحلال هر فرد، مسئول، سازمان، نهاد، دولت و حاکمیتی افتادن به دام خود را همیشه حق مطلق دیدن، خودکامگی و خودرأیی و دیکتاتوری است.

و اما خلاصه کلام این که روز دانشجو و مناسبت های دیگر می تواند و باید بهانه و انگیزه بسیار خوب و مناسبی باشد برای دیدار و گفت وگوی چهره به چهره و شنیدن حرف های قشرهای مختلف مردم از جمله دانشجویان از زبان خودشان و ای کاش همه مسئولانی که توش و توان و استعداد و ظرفیت قابل قبول فکری معرفتی در زمینه های گوناگون معنوی، اخلاقی، سیاسی و اجتماعی دارند مثل رهبر فرزانه انقلاب عمل می کردند و از فرصت همنشینی، گفت وگوی چهره به چهره و شنیدن حرف های اقشار مختلف جامعه استفاده می کردند. فرصتی بس مغتنم و گران قدر که می توان و باید از آن برای پیشرفت جامعه در عرصه های گوناگون، ایجاد فضای نشاط سیاسی اجتماعی، افزایش امیدواری، شناسایی ظرفیت ها، کم کردن خطاها و برطرف کردن کمبودها و کاستی ها بهترین بهره ها را برد، امید که همه مسئولان به فراخور توان و حوزه مسئولیتی خود بتوانند جامعه و خود را از این فرصت بهره مند کنند.

و یک تک مضراب برای آخر کلام؛ امید که پیشنهاد و تأکیدهای مکرر رهبر انقلاب برای راه اندازی کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاه ها از پیله کاغذ بازی ها و مصلحت اندیشی های خودساخته و غیرضروری مسئولان وزارت علوم و روسای برخی دانشگاه ها بیرون آید.

ما را دنبال کنید

به اشتراک گذاری این مطلب!
مطالب مرتبط

نظر شما

نظرهای حاوی توهین، افترا یا نوشته‌شده با حروف لاتین (فینگلیش) منتشر نمی‌شوند.

آخرین اخبار
پربازدیدترین عناوین