4- آب باران
(مسأله 37) اگر به چیز نجسی که عین نجاست در آن نیست یک مرتبه باران ببارد جائی که باران به آن برسد،پاک می شود1. و در فرش و لباس و مانند اینها فشار لازم نیست2، ولی باریدن دو سه قطره فائده ندارد3، بلکه باید طوری باشد که بگویند باران می آید4.
1- سیستانی: مگر بدن و لباس که به بول نجس شده باشد که در این دو بنابر احتیاط واجب دو مرتبه لازم است...
2- تبریزی: بنابر احتیاط فشار لازم است ...
سبحانی: به شرط آنکه آبی که با آن شسته شده از آن جدا شود...
3- زنجانی: کافی نیست...
سبحانی: بلکه باید طوری باشد که باران روی زمین سخت جاری شود.
4- اراکی: باید به مقداری باشد که اگر بر زمین سخت ببارد جاری می شود.
بهجت: باید بنابراحوط، طوری باشد که بگویند باران می آید و به حدّ جریان برسد؛ و اگر زمین طوری است که آب، به آن جریان پیدا نمی کند، کافی است به حدّی ببارد که اگر زمین سخت بود، بر آن جاری می شد.
صافی: باید طوری باشد که بگویند باران می بارد و در زمین سخت جریان دارد. واگر ظرف به ولوغ سگ نجس شده باشد أقوی این است که اول خاکمال شود و سپس یک مرتبه در زیر باران بگذارند پاک می شود، اگر چه احتیاط لازم این است که دو مرتبه با آب باران شسته شود.
وحید: و بنابراحتیاط واجب به اندازه ای باشد که اگر در زمین سخت ببارد جریان داشته باشد.
*****
مکارم: مسأله- آب باران در حکم آب جاری است و به هر چیز نجسی برسد، آن را پاک می کند، خواه زمین باشد یا بدن یا فرش و یا غیر اینها، به شرط اینکه عین نجاست در آن نباشد وغساله یعنی آبی که با آن شسته شده جدا شود. بارش چند قطره کافی نیست بلکه باید به مقداری ببارد که به آن «باران» گویند.
مظاهری: مسأله- آب باران آبی است که در وقت باریدن بگویند : باران می آید و مثلاً اگر بر سنگی ببارد جریان پیدا کند؛ و باریدن چند قطره فایده ندارد.
(مسأله 38) اگر باران به عین نجس ببارد و به جای دیگر ترشح کند1، چنانچه عین نجاست همراه آن نباشد و بو یا رنگ یا مزهٔ نجاست نگرفته باشد پاک است2. پس اگر باران بر خون ببارد و ترشح کند، چنانچه ذرّه ای خون3 در آن باشد، یا آن که بو یا رنگ یا مزهٔ خون گرفته باشد نجس می باشد4.
1- مکارم: احتیاط واجب اجتناب از آن است. [پایان مسأله]
سبحانی: باید از آن اجتناب نمود. [پایان مسأله]
2- زنجانی: بو، رنگ یا مزه آن به سبب ملاقات با نجاست تغییر نکند، پاک است.[پایان مسأله]
وحید: بو یا رنگ یا مزۀ آن بواسطۀ نجاست تغییر نکرده باشد پاک است...
3- گلپایگانی، صافی: ذرّه های خون...
4- وحید: چنانچه ذره ای خون در آن باشد، یا آن که بو یا رنگ یا مزۀ آن بواسطۀ نجاست تغییر کرده باشد نجس می باشد.
مظاهری: رجوع کنید به ذیل مسأله 21.
(مسأله 39) اگر بر سقف عمارت یا روی بام آن1 عین نجاست باشد، تا وقتی باران به بام می بارد آبی که به چیز نجس رسیده و از سقف یا ناودان می ریزد2 پاک است و بعد از قطع شدن باران اگر معلوم باشد آبی که می ریزد به چیز نجس رسیده است، نجس می باشد.
1- زنجانی، بهجت: اگر بر روی بام عمارت...
فاضل: اگر روی سقف ساختمان...
2- بهجت: در صورتی که صفات عین نجس را نداشته باشد و مضاف نشده باشد...
*****
مکارم: مسأله- هرگاه روی زمین یا پشت بام عین نجس باشد و باران روی آن ببارد احتیاط واجب اجتناب است امّا آن مقدار که روی نجس نباریده پاک است، و اگر با هم مخلوط شود و از ناودان جاری گردد آن هم پاک است.
مظاهری: مسأله – اگر در جایی عین نجاست باشد و آب عاصم [کر، جاری، باران، چشمه و چاه] به آن برسد، تا وقتی که آب عاصم موجود باشد آبی که به چیز نجس رسیده پاک است؛مثلاً اگر روی بام عین نجاست باشد، تا وقتی باران به بام می بارد آبی که به چیز نجس رسیده و از ناودان می ریزد پاک است.
(مسأله 40) زمین نجسی که باران بر آن ببارد پاک می شود. و اگر باران بر زمین جاری شود و1 به جای نجسی که در زیر سقف است برسد، آن را نیز پاک می کند2.
1- گلپایگانی، خوئی، تبریزی، سیستانی، صافی، زنجانی، وحید: و در حال باریدن...
بهجت: و در موقع آمدن باران...
2- اراکی: به شرط آنکه باران قطع نشده باشد.
بهجت: اگر مضاف یا متغیّر به نجاست نشده باشد.
سبحانی: مشروط بر اینکه، هنگام رسیدن به زیر سقف ، باران قطع نشده باشد.
*****
مکارم: مسأله- هرگاه آب باران جاری شود و به زیر سقف یا جایی که باران نمی بارد برسد، آن را پاک می کند، به شرط اینکه باران قطع نشده باشد.
مظاهری: مسأله- اگر باران بر زمین نجس جاری شود و در حال باریدن به چیز نجسی که زیر سقف است برسد آن را نیز پاک می کند.
(مسأله 41) خاک نجسی که به بواسطهٔ باران گِل شود1 و آب آن را فرا گیرد پاک است2، اما اگر فقط رطوبت به آن برسد پاک نمی شود.
این مسأله در رساله آیت الله مکارم نیست.
1- گلپایگانی، صافی: و علم به رسیدن باران به وصف اطلاق به تمام اجزاء آن حاصل می شود پاک است؛ ولی حصول علم به آن مشکل است.
مظاهری: بواسطه آب عاصم[کر، جاری، باران، چشمه و چاه] گِل شود...
2- اراکی، فاضل: [پایان مسأله].
*****
خوئی، تبریزی، زنجانی: مسأله- خاک نجسی که بواسطهٔ باران گِل شود پاک است.
بهجت: مسأله- خاک نجسی که بواسطهٔ باران گِل شود پاک است ،اگر آب باران به همهٔ خاک برسد و بنا بر أحوط موقع مخلوط شدن با خاک، مضاف نشده باشد.
سیستانی: مسأله- خاک نجسی که آب باران همهٔ اجزای آن را فرا بگیرد پاک می شود. به شرط آنکه معلوم نباشد آب بواسطهٔ رسیدن به خاک، مضاف شده است.
وحید: مسأله – خاک نجسی که آب باران به وصف اطلاق به اجزای آن برسد پاک می شود، هرچند بواسطه باران گل شود.
(مسأله 42) هرگاه آب باران در جایی جمع شود، اگر چه کمتر از کر باشد، چنانچه موقعی که باران می آید چیز نجسی را در آن بشویند و آب، بو یا رنگ یا مزهٔ نجاست نگیرد1، آن چیز نجس پاک می شود.
این مسأله در رساله آیت الله مظاهری نیست.
1-وحید:آب به واسطهُ نجاست،بویا رنگ یا مزه اش تغییر نکند...
*****
زنجانی: مسأله- هر گاه آبی در جایی جمع شود اگر چه کمتر از کر باشد،چنانچه موقعی که باران بر آن می بارد چیز نجسی را در آن بشویند و بو ،رنگ یا مزه آب به سبب ملاقات با نجاست تغیر نکند، آن چیز نجس پاک می شود.
مکارم: مسأله- هر گاه آب باران در جایی جمع شود و متّصل به باران باشد ،حکم آب باران را دارد، و هر چیز نجسی را پاک می کند هر چند کمتر از کر باشد.
(مسأله 43) اگر بر فرش پاکی که روی زمین نجس است باران ببارد 1و بر زمین نجس جاری شود2، فرش نجس نمی شود و زمین هم پاک می گردد3.
1- مظاهری:اگر بر فرش پاکی که روی زمین نجس است آب عاصم [کٌر،جاری،باران،چشمه وچاه]برسد...
گلپایگانی، صافی، سیستانی: باران ببارد و در حال باریدن، [از فرش] به زمین نجس برسد...
زنجانی: باران ببارد وباران به آن زمین برسد...
مکارم: از زیر آن جاری می شود...
3- بهجت: مگر اینکه آب، مضاف یا متغیّر شود.
مسأله اختصاصی
مکارم: مسأله 48- هر گاه باران بر حوضی که آب آن نجس است ببارد و با آن مخلوط گردد پاک می شود.