طلاق مبارات
(مسأله 2531) اگر زن و شوهر یکدیگر را نخواهند1 و زن مالی به مرد بدهد2 که او را طلاق دهد، آن طلاق را «مبارات» گویند.
1- اراکی: یعنی علاوه بر کراهت زن، مرد هم کراهت داشته باشد...
سیستانی: و از هم کراهت داشته باشند...
زنجانی: اگر زن و شوهر از هم بدشان بیاید...
وحید: اگر زن و شوهر از یکدیگر کراهت داشته باشند...
2- فاضل، مکارم: زن، مهر خودیا مال دیگری را به مرد ببخشد...
مظاهری: رجوع کنید به ذیل مسأله 2522.
(مسأله 2532) اگر شوهر بخواهد صیغه مبارات را بخواند1 چنانچه مثلاً اسم زن فاطمه باشد، باید بگوید: «بارَأتُ زَوْجَتی فاطِمَةَ عَلی مَهرِها فَهّیَ طالقٌ» یعنی مبارات کردم زنم فاطمه را در مقابل مهر او، پس او رها است و اگر دیگری را وکیل کند، وکیل باید بگوید: «بارأتُ زوجَةَ موکِّلی فاطمَةَ عَلی مَهرِها فهی طالقٌ»2 و در هر دو صورت اگر به جای کلمه «علی مَهرِها» «بِمَهرِها3» بگوید اشکال ندارد.
این مسأله در رساله آیت الله مظاهری نیست.
1- اراکی: اگر زن تمام مهر را بخشید و شوهر بخواهد صیغه مبارات را بخواند...
فاضل: در صیغه طلاق مبارات نیز مثل خلع، باید اوّل زن مهریّه خودش را به شوهر ببخشد تا شوهر او را طلاق دهد و حتی می تواند به فارسی بگوید: «مهریه خود را به تو بخشیدم تا مرا طلاق دهی». اگر شوهر بخواهد صیغه مبارات را بخواند...
2- بهجت: [پایان مسأله].
3- سبحانی: «لمهرها»...
*****
خوئی، تبریزی: مسأله- اگر شوهر بخواهد صیغه مبارات را بخواند چنانچه مثلاً اسم زن فاطمه باشد باید بگوید: «بارَأتُ زوجَتی فاطمةَ عَلی ما بَذَلَتْ فَهِیَ طالقٌ.» یعنی من و زنم فاطمه در مقابل بذل کرده او از هم جدا شدیم پس او رها است. و اگر دیگری را وکیل کند، وکیل باید بگوید: «عَنْ قِبَلِ مُوکِّلی بارأتُ زَوْجَتهُ فاطمةَ عَلی ما بَذَلَتّ فَهِیَ طالقٌ*» و در هر دو صورت اگر به جای کلمه «عَلَی ما بَذَلَتْ» «بِما بَذَلَتْ» بگوید اشکال ندارد.
. سیستانی: چنانچه مثلاً اسم زن فاطمه باشد می گوید: «بارَأتُ زوجَتی فاطمةَ عَلَی مابَذَلَت» و بنابراحتیاط لازم نیز باید بگوید: «فَهِیَ طالقٌ»...
* وحید: وکیل باید بگوید: «بارَأْتُ زَوْجَةَ مُوَکِّلِی فاطِمَةَ عَلی ما بَذَلَتْ فَهِی طالِقٌ» یا بگوید: «عَنْ قِبَلِ مُوَکِّلِی بارَأْتُ زَوْجَتَهُ فاطِمَةَ عَلی ما بَذَلَتْ فَهِی طالِقٌ» و لزوم گفتن «فَهِی طالِق» در صیغه های ذکر شده مبنی بر احتیاط واجب است ، و اگر به جای «عَلی ما بَذَلَتْ» «بِما بَذَلَتْ» بگوید اشکال ندارد.
زنجانی: مسأله- اگر شوهر بخواهد صیغه مبارات را بخواند، باید زن را بگونه ای مشخّص کند؛ مثلاً چنانچه اسم زن فاطمه باشد و مالی را به شوهر بخشیده تا طلاقش دهد شوهر او ، می گوید: «بارَأتُ زَوجَتی فاطمةَ عَلی ما بَذَلَت » یعنی من از زنم فاطمه در مقابل مالی که او بذل کرده جدا می شوم، و اگر دیگری را وکیل کند، وکیل می گوید: «عَنْ قِبَلِ مُوکِّلی بارأتُ زَوْجَتهُ فاطمةَ عَلی ما بَذَلَتّ » و در هر دو صورت پس از صیغه مبارات بنابراحتیاط واجب صیغه طلاق را نیز بگوید: مثلا بگوید: «هی طالق» یا «فهی طالق» و اگر به جای کلمه «علی ما بذلت » «بما بذلت» بگوید اشکال ندارد.
صافی: مسأله- اگر شوهر بخواهد صیغه مبارات را بخواند چنانچه مثلاً اسم زن فاطمه باشد باید بگوید: «بارَأتُ زَوْجَتی فاطِمَةَ عَلی ما بَذَلَتْ مهرها فَهِیَ طالقٌ» یعنی مبارات کردم زنم فاطمه را در مقابل آنچه بذل کرده او، پس او رها است. و اگر دیگری را وکیل کند، وکیل باید بگوید: «بارَأتُ زوجةَ مُوَکِّلی فاطِمَةَ عَلی ما بَذَلَتْ فَهیَ طالقٌ» و در هر دو صورت اگر بجای کلمه «عَلَی ما بَذَلَت» «بما بذلت» بگوید اشکال ندارد.
مکارم: مسأله- احتیاط واجب آن است که صیغه طلاق مبارات را به طریق زیر بخوانند: اگر خود شوهر صیغه را می خواند و مثلاً اسم زن فاطمه است، می گوید: «بارَأتُ زَوجَتی فاطِمَةَ عَلی ما بَذَلَتْ فَهِیَ طالقٌ» یعنی: «مبارات کردم[1] زنم فاطمه را در مقابل مهر او، پس او رها است» (و اگر چیزی غیر مهر را می دهد باید آن را نام ببرد) و در صورتی که وکیل مرد بخواهد صیغه را بخواند می گوید: «بارأتُ زَوْجَةَ مُوکِّلی فاطِمَةَ عَلَی ما بَذَلَتْ فَهِیَ طالقٌ»، البتّه قبلاً باید زن مهر خود بلکه چیزی کمتر از آن را به شوهر در برابر طلاق مبارات بخشیده باشد.
(مسأله 2533) صیغه طلاق خلع و مبارات باید1 به عربی صحیح خوانده شود2، ولی اگر زن برای آن که مال خود را به شوهر ببخشد مثلاً به فارسی بگوید برای طلاق، فلان مال را به تو بخشیدم اشکال ندارد3.
1- مکارم: احتیاط واجب آن است که صیغه طلاق خلع و مبارات...
2- سیستانی: صیغه طلاق خلع و مبارات درصورت امکان باید به عربی صحیح خوانده شود و چنانچه ممکن نباشد، حکم آن حکم طلاق است که در مسأله [2508] گذشت...
زنجانی: صیغه طلاق خلع و مبارات باید بطور صحیح و بنابر مشهور به عربی خوانده شود...
3- وحید: و اگر مرد نتوانست به صیغه عربی طلاق بدهد ، بنابر احتیاط واجب وکیل بگیرد ، و اگر نتوانست وکیل هم بگیرد ، به هر لفظی که مرادف صیغه عربی باشد طلاق خلع و مبارات بدهد صحیح است.
*****
مظاهری: مسأله- در طلاق خلع و مبارات لازم نیست برای بخشیدن مال زن به شوهر، صیغه عربی خوانده شود بلکه به هر نحوی که زن مال خود را به شوهر ببخشد کفایت میکند.
(مسأله 2534) اگر زن در بین عدّه طلاق خلع یا مبارات، از بخشش خود برگردد، شوهر می تواند رجوع کند و بدون عقد دوباره او را زن خود قرار دهد.
*****
مکارم: مسأله- زن می تواند در بین عدّه طلاق خلع یا مبارات، از بخشش خود برگردد و اگر برگردد شوهر می تواند رجوع کند و بدون عقد دوباره او را همسر خود قرار دهد.
(مسأله 2535) مالی را که شوهر برای طلاق مبارات می گیرد، باید بیشتر از مهر نباشد1 ولی در طلاق خلع اگر بیشتر باشد2، اشکال ندارد.
1- فاضل، مکارم: بلکه احتیاط واجب آن است که کمتر باشد...
سیستانی: بلکه به احتیاط واجب باید کمتر از مهر باشد...
2- مکارم: هر مقدار باشد...
*****
مظاهری: مسأله- مالی را که شوهر برای طلاق خلع یا مبارات میگیرد لازم نیست به اندازه مهر یا کمتر باشد، بلکه اگر بیشتر هم باشد مانعی ندارد.
مسأله اختصاصی
بهجت: مسأله 2030- شرایطی که در طلاق خلع نسبت به زن و شوهر معتبر است و در کتب مفصّل آمده، در طلاق مبارات نیز معتبر است و شرایطی که در اصل طلاق معتبر بود، در هر یک از طلاق خلع و مبارات نیز معتبر است