دو تصویر تأمل برانگیز از چرایی هولناک بودن خشکسالی در ایران!
فرجامی که پیش روی بسیاری از نقاط کشورمان است؛ پیش روی نقاطی که آنها را نمی‌بینم و نسبت به آنها بی توجهیم، با وجودی که گاه میشود با گذر از یک سمت شهر به شهر دیگر با آنها مواجه شد؛ مواجهه‌ای عبرت آموز و تکان دهنده که ظاهرا بسیاری مان نیازمندش هستیم، به ویژه مسئولانی که انتقال آب از خزر به کویر را هم ممکن و شدنی می‌خوانند؛ اما...
به گزارش «تابناک»، به فاصله کمتر از یک ماه تا پایان سال و در حالی که آخرین امید‌ها به بارش باران و برف و پر شدن ذخایر مورد نیاز آبی کشور رو به کمرنگ شدن است و نگرانی‌ها در خصوص شدت گرفتن خشکسالی در سال آینده رو به افزایش نهاده، یادآوری برخی اشکالات خالی از لطف نیست.
اشکالاتی از قبیل بی توجهی به الگوی کشت و بهره برداری پایدار از منابع آب و روی آوردن به طرح‌ها و ایده‌هایی که کاهش مصرف آب را به دنبال دارد. نوعی بازگشت به ساختاری که از دیرباز در سرزمین گرم و خشک ایران به کار گرفته میشده تا مبادا منابع آب اندکی اتلاف شود؛ ساختاری که قنات از جمله دستاورد‌های آن بوده است.
فرهنگی که مدت هاست تغییر کرده و جایش را به رفتار‌هایی داده که نتیجه آنها، بی توجهی به کمبود منابع آب است. منابعی بسیار ارزشمند که به کمترین میزان خود در همه ادوار رسیده و موجب شده اند طرح‌هایی مانند انتقال آب بین حوضه ای، برداشت آبهای ژرف و یا امثال انتقال آب از خلیج فارس و دریای خزر به داخل کشور در دستور کار قرار گیرند.
طرح‌هایی برای تأمین آب مورد نیاز مردم که بسیاری شان با حاشیه‌ها و تنش آفرینی‌هایی همراه هستند، ولی به زعم برخی مسئولان گریزی از اجرایشان نیست، وگرنه ممکن است زندگی برای شماری از هموطنانمان غیر ممکن شود. توجیهی که نمی‌شود آن را زیر سؤال برد، مگر آنکه بدانیم مقصد آبهای انتقالی تأمین آب مورد نیاز کشاورزی و صنعت است.
دو مصرف کننده‌ای که به باور بسیاری از کارشناسان، راندمان و کارایی چندانی هم ندارند، به ویژه در بخش کشاورزی که رهاورد آن برای کشور، مصرف عمده منابع آب و سود اندک برای کشاورز است. چرخه‌ای معیوب که ظاهرا همگان از رفع عیوب آن قطع امید کرده اند، که اگر غیر از این بود، تلاش‌هایی ولو اندک برای تغییر در بخش کشاورزی را می دیدیم.
بخشی که مصرف کننده بالغ بر ۹۰ درصد (و به روایاتی، حدود ۹۵ درصد) منابع آبی کشورمان است و همه کارشناسان متفق القول بر این عقیده‌اند که اندک بهینه‌سازی در آن، برای عبور کشورمان از خشکسالی کافی است، ولی همچنان به شیوه سنتی و از آن مهم تر، به صورت بخشی اداره میشود.
یعنی چه؟ یعنی همه امور به تشخیص کشاورز پیش می‌رود و حتی به قدر هماهنگی‌های کوچک نیز مسئولان دخل و تصرفی در امور ندارند، چه برسد به اموری مانند نظارت در مصرف آب و مسائلی از این دست؛ مسائلی که بسیار مهم و حیاتی هستند، به ویژه برای کشاورزان، اما کسی نیست به ایشان در خصوص آنها هشدار داده و آگاهشان کند.
به تصاویر فوق دقت کنید؛ تصاویری که ایسنا از برداشت هندوانه در جاسک در روز‌های ابتدای بهمن ماه امسال (کمتر از یک ماه پیش) منتشر کرده است؛ محصولی دلپذیر و دلچسب که البته می‌دانیم یکی از معایب کشت آن، مصرف بسیار بالای آب است. مقادیر بسیاری از آب که برای تولید هندوانه مورد نیاز است و موجب شده این میوه یکی از آب بر‌ترین محصولات کشاورزی باشد.
اما قصدمان از یادآوری این مسائل چیست؟ آیا چون هندوانه به شدت آب بر است، باید کشت آن را متوقف کرده و سرنوشت کشاورزان هم برایمان بی اهمیت باشد؟ مگر غیر از این است که در سایه تلاش‌های این کشاورزان است که هندوانه در این روز‌های سال در دسترس مردم قرار دارد؟ اتفاقی که پیشتر ممکن نبود، مگر با نگهداری هزینه بر و البته مشکل ساز هندوانه در سردخانه ها.
شاید بهترین پاسخ به این دست پرسش ها، مرور تصاویری دیگر باشد؛ تصاویری که آنها هم گوشه دیگری از جاسک را نشان می‌دهند و ایسنا چند روز پیش منتشرشان کرد؛ تصاویری که در بطن آنها هم مزرعه به چشم می‌خورد، ولی مزرعه که نه سبز است و نه نشانه‌ای از آب و زندگی در آن دیده میشود.
مزارعی که در آنها شنهای روان جای کشت و زرع کشاورزان را گرفته اند؛ شن‌هایی که جز بیکار کردن کشاورزان، جاده‌ها را می‌پوشانند، به روستا‌ها هجوم می‌برند و مدفونشان میکنند، زندگی را می‌کشند و وضعیتی پدید می‌آورند که نتیجه نهایی آن شکل گیری بیابان است؛ بیابان‌هایی که توقف ناپذیرند و روز به روز گسترش می‌یابند تا زمانی که چیزی مانع زایش شان شود.
فرجامی که پیش روی بسیاری از نقاط کشورمان است؛ پیش روی نقاطی که آنها را نمی‌بینم و نسبت به آنها بی توجهیم، با وجودی که گاه میشود با گذر از یک سمت شهر به شهر دیگر با آنها مواجه شد؛ مواجهه‌ای عبرت آموز و تکان دهنده که ظاهرا بسیاری مان نیازمندش هستیم، به ویژه مسئولانی که انتقال آب از خزر به کویر را هم ممکن و شدنی می‌خوانند، اما قادر به بهینه سازی کشاورزی در کشورمان نیستند!
تابناک
تابناک.
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
مدیران و کارشناسان دولتی نالایق در هر اداره و وزارت خانه ای که باشن رو باید اخراج کرد.
دو مدل ضربه میزنن. هم پول مفت از بیت المال رو به عنوان حقوق میگیرن و هم کارشون رو غلط انجام میدن و ضربه به مملکت میزنن.
سدها را برچینید و به سمت آبخیزداری حرکت کنید
54% پرت آب در پشت سدها و شبکه توضیع را اصلاح کنید تا مشکل کم آبی حل شود
تا کی به دنبال اطلاع رسانی غلط به مردم؟
نابود کردن ایران کار راحتیه فقط مسولیت را به کسی بدهید که در مورد آن کار علمی ندارد .خود بخود نابود میشود
مشکل عدم مدیریت صحیح منابع ابی کشوره
مشکل انتقال آب از سرچشمه های رودخانه های برای صنایع فولاد و کوفت و زهر ماره
مشکل اینه که مسئولین ما احساششون اینه که خیلی میفهمن و بقیه هیچی حالیشون نیست
لطفا یک سری به شمال خوزستان بزنید ببنید چقدر هندوانه ونیشکر کاشت میکنند هرمزگان میناب چقدر هندوانه کشت میکنند .خوب باید مدیریت بشه
گفتار و تحلیلتان اصلا کارشناسی و واقع گرایانه نیست . وجود شنهای روان دلیلی بر خشکسالی نیست و این موضوع به شدت باد و تغیر مداوم جهات باد در یک منطقه بستگی دارد . به طوریکه حجمی از شن در یک منطقه وسیع به دام افتاده و ایجاد تپه های رملی میکنند . زیر همین تپه ها بعضا حجم عظیمی اب شیرین یافت میشود . اما قابلیت کشاورزی در این مناطق به سختی وجود دارد . در حواشی تپه زارها بویژه جایی که به کوهستان و یا تپه های بلند طبیعی ختم میشود ، وجود چشمه ها و قناتها رونق کشاورزی را به همراه دارد . در همین مناطق حفر چاه سبب گسترش کشاورزی شده است . اگر برداشت اب تحت قانون برداشت عادلانه و کنترل سازمان ها ی آب منطقه ای باشد معمولا مشکلی پیش نمی آید . کما اینکه سطح آب زیر زمینی در بسیاری از نقاطی که منفی بوده هم اکنون در حال ترمیم است .
نکته مهم دیگر اینست که هندوانه آب بری بیشتری از کشت های تابستانه ندارند. به عنوان مثال پنبه بسیار آب بر تر از هندوانه است . یک خطای هاله ای در مورد هندوانه وجود دارد که چون میوه هندوانه حجم زیادی آب ذخیره میکند ، پس آب زیادی نیز مصرف میکند ! فقط یه بررسی علمی میتواند نشان دهد که یک کیلو هندوانه آب بری بیشتری از سایر محصولات تابستانه نداشته اما سود دهی بسیار بیشتری برای کشاورز دارد . هندوانه در مقایسه با سایر میوه ها بازده جذب آب بیشتری دارد از رطوبت پای بوته دارد که این یک حسن است و نه یک عیب.
ایران به جای مدیران شعاری نیاز به مدیران شایسته عملگرا دارد هر فرد باید سرجای خودش باشد یعنی سر مسئولیتی که در حیطه تخصص و تجربه اوست نه اینکه چون نورچشمیست بلاخره باید یک پستی داشته باشد
به نظر من یک خبرنگار حالا چه در صدا و سیما و چه در رسانه های مکتوب باید در زمینه موضوعی که کار میکنه تحقیق کنه.
رشته تحصیلی بنده کشاورزی است و خودم هم در دوران دانشجویی هندوانه کاشته ام. هندوانه محصول آب بری نیست به طوری که در برخی مناطق به صورت دیم کاشته میشه. به عنوان مقایسه مثلا آب مصرفی ان با خیار اصلا قابل مقایسه نیست.
من متحیرم چرا در بحث آب فقط بر کشاورزی تمرکز میشه به این مساله به صورت جامع پرداخته نمیشه.
بروید زیر زمین زندگی کنید و همه رقم قارچ بکارید و صادر کنید.
به کشاورزان گفته می شود ولی آنها عمل نمی کنند و کسی با افراد متخلف از بابت برداشت بی رویه آب یا حفر چاه بدون مجوز برخورد نمی کند چون هر کسی که در راس کار است فکر می کند باید به روستایی فقط بخواند تا رای بیاورد
مساله وجود مشکلات لوث شده است.
درود و ادب
مقاله ای تامل برانگیز بود و نظرات مردم محترم نیز با ارزش. اما نکته مهم اینست ما فهمیدیم با کاهش دام چه مولد و چه غیر مولد امنیت غذایی را هدف قرار داده اند.
اما متوجه نشدیم با بستن تلمبه ها و پلمب کردن چاهها و ... امنیت غذایی مردم و امنیت غذایی دام را هدف قرار دادند. حتی رشته های کشاورزی را نیز محدود کردند. بگذریم شاید بگویید آب نیست باید اینکار را بکنند . من مخالفم آب هست منتها مدیریت ذخیره آن نیست یا سیلاب ها را به حال خود رها می کنیم و به دریا می ریزند یا به حال خود رها می کنیم تا از نمک زار عبور کنند و آب شور شوند. دوم اینکه با مافیای آبیاری تحت فشار درختان ایران را به خشکی کشاندیم . آبیاری تحت فشار در مناطقی مثل ایران فقط برای گیاهن یکساله و یا بوته ایست نه درختان تنومند. خشک کردن زمین های زراعی و باغی علاوه بر اینکه حیات وحش را نابود می کند سبزی و سر سبزی زمین را ازبین می برد که باعث آسیب های روحی روانی با انسان هاست. چرا حیات وحش مهم است هر کدام از گیاهان و جانوران وحشی حاوی هزارن ژن با ارزش اند که توانسته اند ان موجودات را طی هزاران سال و در طی خشکسالی سرما گرما آفت و بیماری حفظ کنند لذا یک خزانه ژنتیکی با ارزش هستند که دانشمتدان هر کدام را معادل چاه نفت می دانند که با هیبرید کردن یا تلاقی دادن آنها می شود گونه های اهلی و تجاری را از خطر انقراض خودشان و انقراض انسان نجات داد.
به راحتی مشکل آب حتی بدون انتقال آب قابل حل است اگر کار به کاردان سپرده شود و نه به کاسب رانت خوار و یا نادان پست طلب.
موفق و پیروز باشد انسانیت
کشاورزی در کویر و انتقال آبهای مناطق دیگر به کویر سیاست بیست سال اخیر دولتهای ایران و باعث نابودی کشور ایران است
تمام وزارتخانه های ما دست مدیران اصفهانی و یزدی و کرمانی و سمنانی است و این مدیران تا طبیعت بقیه استانها را نابود نکنند دست بردار نیستند و به دنبال کویر کردن تمام ایران هستند خوزستان محصول این مدیران است راه حل تشکیل جنبش فراگیر محیط زیست در استانهای خوزستان وچهارمحال و کهگلویه و لرستان و استانهای شمالی است والا این استانها هم به دست مدیران کویر نشین بیابان می شوند
الان بیش از 100هزار هکتار برنج در دمای بالای خوزستان کشت میشه
مشکل از عدم مدیریت اب است
چرا این رو نمی گی که آب کارون رو با کلی هزینه به کویر اصفهان منتقل می کنن تا در اصفهان و لنجان برنج کشت کنن ، خوزستان لااقل جلگه است و محل مناسب کشاورزی ، در جلگه کشاورزی نکنن کویر اصفهان کشاورزی کنن !!؟؟
تو بیابون برنج می کارن اون وقت از خشک شدن کارون می نالن
این کشور اصلا هم کمبود آب نداره کمبود مدیرواقعی داره.توی خوزستان این چندماه رودخانه های دز وکارون رو چنان پرآب دیدم که سابقه نداشت برام.دیگه چقدآب باید باشه.همین سیلابها رو هم مدیران بی لیاقت نتونستن هدایت کنن توی بیابانهای خشک اهواز وماهشر وآبادان تا خاک نشه و بدون استفاده به خلیج ریختن.مشکل مدیران بی لیاقت و رابطه ای هستن.طی دهه های بعد با فرار مغزها کشور هم اصلاح نژاد و وابسته کامل میشه به اروپاوآمریکا و جاهایی که نخبه ها رو جذب میکنن
با گفتن چند تا مرگ بر آمریکا همه این مشکلات حل می شود زیاد به محیط زیست فکر نکنید خودش درست می شود اصلا ما باید به فکر مدیریت منطقه وجهان باشیم بعدا به ایران هم فکر می کنیم.
اصلا تو خود خود خود نعمتی بجان نعمت
هندوانه بر خلاف تصور عام آب بر نیست
بله در برخی مناطق حتی دیم هم کشت میشه
جالب اینجاست که اونوقت تو تلویزیون برنامه پخش می کنند که اسراییل و آمریکا در حال انتشار ویروس یاس و ناامیدی در ببین مردم ایران با استفاده از ابزار سیاه نمایی در جامعه است.
اون که اره ولی ما به جای مبارزه درست داریم چیکار می کنیم
مقصد آبهای انتقالی تأمین آب مورد نیاز کشاورزی و صنعت است و تردیدی در این نیست ، ظرفیت برداشت و انتقال آب از رودخانه خیلی وقت است به پایان رسیده ظرفیت برداشت از آبهای جاری طبق استاندارهای جهانی 40% است و برداشت ما به 100% رسیده ، میخواهیم به کجا برسیم باید صرفه جویی کرد راه دیگری وجود ندارد
اصفهان کهاز کهکیلویه اب میارن تا برنج بکارن رو هم بگو
رودخانه ماربر هزاران سال است در حوزه آبریز کارون است مرزهای سیاسی استانها قراردادی است و مرزهای آبی را طبیعت تعیین می کند متاسفانه وزارت نیرو و کشاورزی پر از مدیران اصفهانی و یزدی است که علنا به جنگ طبیعت در سایر استانها آمده اند
آب رودخانه ماربر از اصفهان به کهکیلویه می رود. لطفا چرند نبافید.
قبل از این که ایران ویران شود کشاورزی کشور را بهینه کنید. چه اتفاقی دیگر باید بی افتد که مسوولین کشور بیدار شوند. کمبود آب یعنی مرگ و نابودی. به خود آیید قبل از ان که تمدن چند هزار ساله ایران عزیز نابود شود. بیدار شوید.
متاسفانه با هجوم مردم دیگر استانها ایران به سه استان شمالی کشور و خرید زمین ها جهت ساخت ویلا تا چند سال اینده این زمین های کشاورزی شمال هم دچار بحران کم ابی خواهند شد . یعنی اب رودخانه براثر ورود فاضلاب شهری و اشباح آن چه روی سطح و چه زیر سطح دچار مشکل شده یعنی خاک دارد مسموم میشود چون از بس مخلوط با مواد شوینده خطرناک شده و برای کشاورزی مناسب نیست . هر چه زودتر بجای برنامه استراتژیک برای سوریه و عراق و یمن و لبنلن ... به فکر کشور خودمان باشید صبح که بیدار نیشوید اول بفکر داخل ایران باشید
وضعیت شمال بسیار بحرانی است
باید هرچه سریعتر مهاجرت به شمال متوقف و ممنوع شود
مهاجرین اگر کمبود آب دارند به استانهایی مثل آذربایجان ، کردستان ، همدان ، کهکیلوئیه و بویراحمد ، چهارمحال و بختیاری ، لرستان و امثالهم بروند که بسیار پر آب تر از شمال هستند و منابع آب شیرین آنها بمراتب بیشتر است
شمال فقط دریا دارد که آب آن هم شور است
مسئولان داخلی که عرضه خاصی ندارن طرح بلند مدتم ندارن حد اقل از شرکت های مشاوره بین المللی استفاده کنید
مگه شما کارشناسی که انتقال آب خزر به کویر را ناشدنی می دانی و این موضوع را بی ربط ربط می دی.
آهای سمنانی یک چیکه از خزر را بهت نمیدیم
استاد حیف و میل منابع و نعمت ها هستیم ... بهتر نیست کمی هم به فکر تنظیم خانواده و کنترل جمعیت باشیم آیا کشوری که بیش از نیمی از آن کویر و بیابان است ظرفیت جمعیت 80 میلیونی را دارد ؟
منظور از این مقاله و خبر مدیریت صحیح آب و تنظیم و تطبیق محصولات کشت و کشاورزی با منطقه خاص است برادر ارجمند
من شهروند چیکار میتونم بکنم....؟؟؟
اینو باید نشون کسان دیگه ای بدید
علی برکت الله.......
ادعاهایی مثل وجود ورشکستگی آبی در ایران کاملا کذب است
این قبیل ادعاها از سوی برخی مسئولین که اهل برخی استانها هستند عنوان می شود تا پروژه های انتقال آب بین حوضه ای به مقصد استان خود را توجیه پذیر کنند
ایران الان نیز مانند همیشه ایام مشکل آب دارد ، ولی این مشکل قابل حل است و هرگز به مرحله ورشکستگی نخواهد رسید اگر استفاده بهینه ، صرفه جویی و جلوگیری از هدررفت آب و البته توجه به مسئله جمعیت ، در دستور کار قرار گیرد
ما شهروندها میتونیم مطالبه گری کنیم. اگه ما هیچ نگیم بالایی ها هم هیچ نمیکنند.
سلام. دوستان
من رشته ام کشاورزی هست. خودم هم هندوانه کاشتم. . اگر دقت داشته باشید برخی ارقام هندوانه دیم هم کاسته میشه. هندوانه محصول خیلی آب بری نیست. .
یعنی پیش فرض بحث شما اشتباه هست
ثانیا محصولی مثل هندوانه را میشه به صورت قطره ای ابیاری کرد.
برای من همیشه سوال هست که چرا انقدر در بحث آب روی کشاورزی تمرکز میشه.
بخشی کمترین سرمایه گذاری در اون انجام میگیره.
هزاران سال در این کشور کشاورزی میشده و مشکلی هم نبوده.
بهتر نیست قدری مساله جامع تر دیده بشه و تلاش های بخش کشاورزی برای افزایش بهره وری اب هم دیده بشه.
مثال هندوانه یکی از مصادیق ورود عیر کارشناسی به مباحث هست که غیر از سردرگم کردن مخاطبان فایده ای نداره
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.