کلیات
سینما در اصل واژهای است یونانی به معنای حرکت، اما در اصطلاح، سینما، هنر و فنی است که به کمک یک سری تصاویر متحرک، پیامی را به مخاطب خود که همان تماشا گر است منتقل میکند.
سینما آخرین هنر و به عبارت دیگر هفتمین هنر است. در این میان سینما تنها هنری است که نه تنها شش هنر دیگر را به خدمت گرفته بلکه به گونهای توانسته آنها را اعتلا نیز ببخشد. همچنین سینما صنعت، فن و تکنیک را نیز به خدمت گرفته و در متن خود دارد.
تاریخچه
برادران لومیر در سال ۱۸۹۵ سینماتوگراف (اولین دوربین فیلم برداری) را اختراع کردند. هرچند نمیتوان این دو برادر فرانسوی را یگانه افرادی دانست که به پیدایش هنر سینما کمک کردند. پیدایش سینما و فن فیلمبرداری خود مرهون پیشرفتهای بسیار زیادی هم در عرصهُ تکامل نگاتیو بود و هم تکامل دستگاههای اولیه عکاسی. به طوریکه نمیتوان قاطعانه از یک نفر بهعنوان مخترع سینما نام برد. دستگاههایی همچون کینتوسکوپ (ساخته توماس ادیسون)، ویتاسکوپ و بایوسکوپ همگی در پیدایش دستگاه سینماتوگراف مؤثر بودهاند. برادران لومیر خود دهها فیلم کوتاه ساختند که همهُ آنها صرفاً از یک نما تشکیل میشد و قطع و وصل و تدوین در آنها وجود نداشت. از جمله این فیلمها میتوانیم به ورود قطار به ایستگاه که به عنوان اولین فیلم ساخته شده به دست بشر محسوب میشود، خروج قایق از لنگرگاه، غذا خوردن کودک و خروج کارگران از کارخانه اشاره کرد.
پس از لومیرها، ژرژ مهلیس باعث تکامل فن سینما شد. دیدگاه مهلیس نسبت به سینما یک دیدگاه تئاتری بود. او پردههای گوناگونی از نمایش را فیلمبرداری میکرد و سپس این پردهها را به یکدیگر متصل میکرد. ژرژ مهلیس همچنین پدیدآورنده فن تروکاژ در سینماست.
پس از مهلیس، ادوین اس پورتر باعث تکامل بنیادین و ساختاری سینما شد. او با ساختن فیلمهای زندگی آتشنشان آمریکایی و سرقت بزرگ قطار سینما را به عنوان پدیدهای که امروزه میشناسیم معرفی کرد.
سینمای پورتر دیگر ارتباطی به تئاتر نداشت، بلکه به هنری مستقل و جدید تبدیل شده بود. پورتر، پیشگام فن تدوین فیلم نیز میباشد. راهی که او در سینما آغاز کرد در نهایت به سینمای داستانگوی هالیوود منجر شد.
ساختار سینما
در آغاز سینما را بیشتر یک پدیده علمی صنعتی میدانستند. در سالهای جنگ جهانی اول سینما، به عنوان یک وسیله نمایشی و سرگرمی، رونق تجاری یافت. سپس قابلیتهای هنری آن توسط فیلم سازان اروپایی و آمریکایی کشف شد. در همین سالها ریچیوتو کانودو منتقد و نظریهپرداز ایتالیایی، سینما را «هنر هفتم» معرفی کرد. زیرا به عقیده او سینما هنری ترکیبی است که در آن همه هنرها حضور دارند.
سینما به معنی ثبت حرکات است و همانطور که در مباحث قبل گفتیم، پیدایش تصویر متحرک در نتیجه تکامل تکنولوژی ابزارهای عکاسی بود. به همین سبب شیوه ضبط تصویر (فیلمبرداری) آن، عکسبرداری پشت سر هم، البته با فواصل زمانی ثابت و متوالی است. هیچ هنری به استثنای رسانه تلویزیون، نتوانسته از لحاظ محبوبیت، فراگیری و نیروی تأثیر بر عواطف و افکار مخاطب، با سینما رقابت کند. به همین دلایل و همچنین به آن علت که سینما به صنعت فن و ابزارهای فنی اتکای زیادی دارد، آن را «هنر قرن بیستم» نامیده اند. منشأ اصطلاح سینماتوگرافی واژهای یونانی (کینه ما) به معنای حرکت است. سینماتوگرافی به معنای «حرکت نگاری» یا فن ضبط حرکت است. تاریخ تکامل و تحول سینما را به طور کلی می توان به سه دوره عمده (با تأکید بر فنون و تکنیکهای سینمایی) تقسیم بندی کرد:
دوره سینمای صامت: در سال ۱۸۹۵ دوره سینمای صامت آغاز شد. این دوره به زمان سینمایی بدون صدا و ساخت فیلم سیاه و سفید مربوط می شود.
دوره سینمای ناطق: در سال ۱۹۲۷ عصر فیلم صدادار آغاز شد و عامل صدا، عملاً سینما را به صورت یک هنر سمعی-بصری درآورد.
دوره سینمای رنگی: از اواخر دههٔ ۱۹۳۰ میلادی با اختراع فیلم رنگی آغاز شد.
اهمیت سینما
هنوز سینما دورههای آغازین خود را طی میکرد که لنین (از جمله پایه گذاران و سردمداران نظام کمونیست شوروی) درباره سینما گفت: «سینما با ما، همه ارتشهای دنیا بر علیه ما، سرانجام پیروز خواهیم شد.»
همین یک جمله که از زبان یک سیاستمدار نقل شده، به خوبی نشانگر اهمیت و قدرت سینماست. سینما وسیله خوبی برای تبلیغ و ارائه دیدگاهها و اندیشههای سیاسی و اجتماعی و حتی اقتصادی است و از همین رهگذر گاه مخاطبش را به بی راهه برده و او را در چمبره تبلیغات گسترده اسیر کرده، اما با این وجود سینما به علوم مختلف از پزشکی، الکترونیک و جغرافیا گرفته تا فیزیک، شیمی و تاریخ خدمات شایانی نموده است. سینما، این وسیله سمعی و بصری جذاب، بزرگترین کارکردش در خلق رویا، خلق ماجرا، خلق شخصیتهای دوست داشتنی، نفرت انگیز، ترحم بر انگیز و... و در نهایت ایجاد احساسات عمیق انسانی از عشق و محبت گرفته تا ترس و نفرت است.
دیگر سینما یک وسیله ساده سرگرمی ساز نیست، سینما پا را بسیار فراتر گذاشته و تجربه نشان داده، نادیده گرفتن آن امری غیر عاقلانه است، چه از سوی تماشاگران معمولی و چه از سوی سیاست گذاران اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جوامع مختلف.
فضای سینمایی
فضای سینمایی همان فضا و حیطهای است که در فیلم خلق میشود و به جهان عینی ربطی ندارد. فضای سینمایی را میتوان به شیوههای زیر از فضای واقعی جدا کرد:
۱ – فضای سینمایی، دو بعدی است و تصاویری خلق میکند که به اصطلا ح. عمق ندارند. این فضا بر درک ما از اندازهها، فواصل و روابط اشیا تاثیر میگذارد، به همین خاطر، فیلم سازان از ترکیب بندی قاب، استفاده از عدسیهای مخصوص، حرکت دوربینهای مختلف و تدوین استفاده میکنند، تا به نحوی این واپیچیدگیها را جبران کنند و فضایی مشابه فضای واقعی و قابل قبول برای تماشاگر بسازند.
۲ – تدوین نماها از زوایای مختلف میتواند فضایی تازه و یگانه خلق کند، و تجربهای جدید برای تماشاگر باشد.
۳- فضای واقعی و عینی، برای ما پیوسته و فاقد قطع و پارگی است. اما تدوین میتواند در فضای سینمایی ما را به عقب و جلو پرت کند. ما میتوانیم در این فضا بدون هیچ حرکتی صحنهای را از زوایا و فاصلههای مختلف ببینیم. چنین تدوینی پرسپکتیو فضایی را از بین میبرد، و یا دگرگون میکند.
۴ - در سینما میتوان با دکورهای مختلف، استفاده از طراحی صحنههای پیچیده و، امروز با گرافیکهای کامپیو تری فضاهایی عجیب و غریب خلق کرد و تماشاگر را چنان در آن جذب کرد که همه چیز برایش طبیعی و قابل قبول جلوه کند در حالی که هرگز چنین تجربه ایی در دنیای واقعی نداشته است و شاید هم هرگز نخواهد داشت.
زمان سینمایی
توالی زمانی و رویدادهای تاریخی در فیلم به گذر زمان در دنیای واقعی ربطی ندارد. در حالی که تماشاگر در زندگی روزمره خود با سیر بی رحم ثانیهها، ساعتها و روزها سرو کار دارد، سینما این توانایی را دارد که به شیوههای زیر این سیر منطقی را به هم بزند و یا حتی توالی زمانی تازهای را خلق کند:
۱ – نشان دادن هم زمان رویدادهای مختلف که در زمانهای گوناگون اتفاق افتاده اند، به نحوی که هم زمان به نظر برسند.
۲- حذف زمانهای غیر مهم در صحنهها و سکانس ها. در این لحظهها هیچ حادثهای که به درد سینما بخورد رخ نمی دهد. مثلا در صحنه ای، ما شروع حرکت اتومبیلی را به مقصدی مشخص می بینیم و در صحنه بعد بدون این که شاهد حرکت آن اتومبیل در مسیرش باشیم آن را در مقصد میبینیم.
۳ – بر عکس آنچه در مورد ۲ گفته شد، گاهی هم، زمان واقعی بسط داده میشود. این کار در مورد نماهای مهم و حساس انجام میشود. برای این کار نماهایی را که از چند زاویه و فاصله مختلف از یک رویداد واحد گرفته شده در کنار هم نشان میدهند و به این ترتیب زمان واقعی رویداد را افزایش میدهند.
۴ – بسط دادن و یا کوتاه کردن حس زمانی تماشاگر از طریق قطع سریع و حرکت دوربین.
۵ – پیش رفتن و یا عقب نشستن در زمان از طریق فلاش بک
۶- بر هم نمایی دو رویداد مختلف در دو زمان متفاوت برای خلق حس تضاد
باید در نظر داشت همه این قوانین به صورت نا خودآگاه در طول تاریخ سینما در ذهن تماشاگر جای گرفته و به نوعی سینما، تماشاگرش را برای ایجاد ارتباط با خودش، تربیت کرده و آموزش داده. در حالی که اولین تماشاگران سینما قادر به درک کوچکترین پیچیده گی زمانی و مکانی در فیلمها نبودند، تماشاگر امروزی قادر به درک و قبول پیچیدهترین تمهیدات سینمایی است.
در مورد سینما در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
در این فیلم امیر آقایی و حسین مهری به ایفای نقش پرداختهاند.
کد خبر: ۱۳۵۳۸۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۶
تصاویری از کتایون ریاحی در ۲۶ سالگی در سومین فیلم سینما ییاش، «پاییزان» در سال ۱۳۶۶. این مطلب صرفا جهت سرگرمیست و ارزش خبری ندارد.
کد خبر: ۱۳۵۳۶۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۶
تصویری از غزل شاکری و همسرش در اکران فیلم «روایت ناتمام سیما» منتشر شده است.
کد خبر: ۱۳۵۳۲۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۴
در اینجا تصاویری از حضور هانیه توسلی را در فیلم «کافه ستاره» محصول سال ۱۳۸۳ ملاحظه میکنید.
کد خبر: ۱۳۵۲۰۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۲۷
جشنواره فیلم فجر امسال از حیث تنوع قابل توجه هستند و سوژههای آثار از این حیث تفاوت جدی با سالهای گذشته داشتهاند.
کد خبر: ۱۳۵۱۳۱۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۲۲
سکانس طلایی
فیلم زنبور کارگر به کارگردانی افشین صادقی و نویسندگی سعید نعمتالله محصول سال 1398 است. بیوک که سالها پیش زنش را به دلیل اهمال پزشکی از دست داده، در نزاعی کشته میشود. حالا دختر او درصدد قصاص قاتل است. در این میان تنها شاهد، دوست دختر قاتل است. شبنم مقدمی، سعید آقاخانی، ستایش موسوی، حسین مهری، مجید نوروزی، حمید فرخنژاد، مارال فرجاد، داریوش سلیمی و پگاه آهنگرانی در این فیلم مقابل دوربین روزبه رایگا بازی کردند و خشایار موحدیان و الهه ایزدی این اثر را تدوین کردند. سکانسهایی از این فیلم سینما یی را میبینید.
کد خبر: ۱۳۴۸۶۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۸
سکانس طلایی؛
فیلم یازده یازده به کارگردانی آرش رحمانی محصول سال 1402 است. نویسندهای که سالها در خانهای متروک زندگی میکند، ناگهان توسط چهار سیاهپوش تهدید میشود تا داستانی را که آنها میخواهند بنویسد، در غیر این صورت ساعت 11:011 دقیقه... . فرزاد حسنی، انوش معظمی، سهیل برخورداری، نازنین کیوانی، آزاده مهدیزاده، راشین قهرمانی، ریما طهماسبی، دانیال عباسی، هویار مرتضوی، حسام بازگشا، کورش خزاعی در این فیلم مقابل دوربین مهدی ایل بیگی بازی کردند و نیما جعفری جوزانی این اثر را تدوین کرد. سکانسهایی از این فیلم سینما یی را میبینید.
کد خبر: ۱۳۴۸۴۸۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۷
سکانس طلایی؛
فیلم سینما متروپل به کارگردانی محمدعلی باشهآهنگر و نویسندگی محمدعلی باشهآهنگر و حامد باشه آهنگر محصول سال 1401 است. مجتبی پیرزاده، نوشین مسعودیان، هومن برقنورد، حسین باشهآهنگر، مهتاب نصیرپور، پریوش نظریه، شهاب عسگری، سهراب منصوری، فرید قبادی، هادی عامل هاشمی، حسین پوریده، شهریار فرد و رضا کیانیان در این فیلم مقابل دوربین علیرضا زریندست بازی کردند. ستار اورکی موسیقی متن این فیلم را ساخت و حمید باشهآهنگر این اثر را تدوین کرد. سکانسهایی از این فیلم سینما یی را میبینید.
کد خبر: ۱۳۴۸۴۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۶
تابناک بررسی می کند؛
جوانی در اسکاتلند دهه ۱۹۸۰، در شهری کوچک به نام گالاشییلز، که تیکهای حرکتی و صوتی غیرارادیاش – از جمله فحشهای ناخواسته (کوپرولالیا) – او را به هدف تمسخر همکلاسیها، تنبیههای خشن مدرسه و حتی خشونت خیابانی تبدیل کرده است. جامعهای که سندرم تورت را نمیشناسد، و جان دیویدسون واقعی را به انزوا میکشاند. این خلاصه داستان جذاب فیلم "من قسم می خورم " است!
کد خبر: ۱۳۴۹۹۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۵
سکانس طلایی؛
مرد عینکی به کارگردانی کریم امینی و نویسندگی حمزه صالحی محصول سال 1404 است. این فیلم درباره مردی به نام حلیم رایگان است که کاری جز تمیز کردن سرویس بهداشتی پارک ندارد. او که به دلیل گرفتن هزینه سرویس از مردم اخراج میشود و با داد و فریاد شروع به اعتراض میکند. در مدت کمی کلیپ داد و فریاد حلیم که حالا نامش را به کامبوزیا تغییر داده، در فضای مجازی بین همه میچرخد. پلیس به خانه حلیم میریزد و او را به بازداشتگاه میبرد. در زندان کاراکتر حلیم میفهمد که به دلیل شباهتش به یک تروریست به نام گرگ (Wolf) تحت تعقیب پنتاگون است و برای تحویل حلیم سی میلیون دلار جایزه تعیین کرده است. پدر او برای بهدست آوردن جایزه میخواهد او را تحویل بدهد که در راه... . بهرام افشاری، مهدی هاشمی، هومن حاجی عبداللهی، سام نوری، آدریانو تولوزا، محمد حیدری، امیر کربلایی زاده و یدالله شادمانی در این فیلم مقابل دوربین روزبه رایگا بازی کردند. امیر توسلی موسیقی متن این فیلم را ساخت و حسن ایوبی این اثر را تدوین کرد. سکانسهایی از این فیلم سینما یی را میبینید.
کد خبر: ۱۳۴۸۴۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۵
به گزارش تابناک، تصویری از رضا عطاران بازیگر و کارگردان سینما و تلویزیون و سازنده سریال های طنز ماندگار در فضای مجازی منتشر شده است.
کد خبر: ۱۳۴۹۶۵۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۳
سکانس طلایی؛
فیلم زیبام صدایم کن به کارگردانی رسول صدرعاملی و نویسندگی آرش صادقبیگی، میلاد صدرعاملی و محمدرضا صدرعاملی محصول 1403 است. خسرو که در آسایشگاه روانی به اجبار بستریست، تمام این سالها را در فکر دخترش زیبا سپری کرده. امروز روز تولد 16 سالگی زیباست و خسرو نمیخواهد از این روز ساده بگذرد. امین حیایی، ژولیت رضاعی، ستاره پسیانی و مهران غفوریان در این فیلم مقابل دوربین سامان لطفیان بازی کردند. کریستف رضاعی موسیقی متن این فیلم را ساخت و بهرام دهقانی این اثر را تدوین کرد. سکانسهایی از این فیلم سینما یی را میبینید.
کد خبر: ۱۳۴۸۴۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۰
محمد شمس لنگرودی شاعر و نویسنده نام آشنا به عنوان بازیگر نقش اصلی فیلم سینما یی «دکه» جلوی دوربین رفت.
کد خبر: ۱۳۴۸۸۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۹
مژده شمسایی، همسر بهرام بیضایی، با نگارش یادداشتی خبر داد که پیکر بهرام بیضایی در آمریکا به خاک سپرده میشود.
کد خبر: ۱۳۴۸۸۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۹
جرج کلونی، بازیگر سرشناس هالیوود، به همراه همسرش امل و دو فرزندشان به دلیل قوانین سختگیرانه فرانسه در حمایت از حریم خصوصی کودکان تابعیت فرانسه گرفتند.
کد خبر: ۱۳۴۸۸۱۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۹
سکانس طلایی؛
فیلم چهارشنبه سوری به کارگردانی اصغر فرهادی و نویسندگی اصغر فرهادی و مانی حقیقی محصول سال 1384 است. مژده و مرتضی صبح بعد از چهارشنبهسوری برای تعطیلات به دبی آماده میشوند. مرتضی از طریق یک آژانس، خدمتکار تازه به نام روحی، که نامزد کرده و به زودی ازدواج میکند، استخدام میکند تا به آنها در تمیزکردن آپارتمان کمک کند، هرچند مژده در ابتدا معتقد است نیازی به کمک او ندارند. در حالی که روحی مشغول کار است، کمکم متوجه اتفاقات بین مژده و مرتضی میشود؛ مژده شک دارد که مرتضی با همسایه طلاقگرفتهشان، سیمین، رابطه دارد، چون شماره سیمین را در تلفن مرتضی پیدا کرده است. سیمین هم در آپارتمان آنها سالن زیبایی راه انداخته که باعث نارضایتی همسایهها شده، چون از وضعیت طلاقش شاکیاند. وقتی مرتضی میگوید تا ساعت پنج عصر به خانه نمیآید، مژده از روحی میخواهد که با بهانه کوتاه کردن ابرو، از سیمین بپرسد او هم تا آن موقع خانه نیست؛ روحی جواب مثبت میگیرد و شک مژده تأیید میشود. هدیه تهرانی، ترانه علیدوستی، حمید فرخنژاد، پانتهآ بهرام، هومن سیدی و سحر دولتشاهی در این فیلم مقابل دوربین حسین جعفریان بازی کردند. پیمان یزدانیان موسیقی متن این فیلم را ساخت و هایده صفییاری این اثر را تدوین کرد. سکانسهایی از این فیلم سینما یی را میبینید.
کد خبر: ۱۳۴۸۴۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۹
پس از درگذشت بهرام بیضایی، رضا پهلوی در پیامی عنوان کرد که این کارگردان از مفاخر ملّی ایران در عرصه سینما ، تئاتر و ادبیات بود و درگذشت او فقدانی بزرگ برای فرهنگ و هنر کشور ماست.
کد خبر: ۱۳۴۸۵۶۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۸
بریژیت باردو، بازیگر افسانهای سینما ی فرانسه که در دهههای ۱۹۵۰ و ۶۰ به اوج شهرت رسید و سپس از سینما کنارهگیری کرد، در ۹۱ سالگی درگذشت.
کد خبر: ۱۳۴۸۴۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۷
تصویری که میبینید، به سال ۱۳۸۲ و نخستین حضور سینما یی الناز شاکردوست بازمیگردد؛ زمانی که او تنها ۱۹ سال داشت و هنوز مسیر شهرت و موفقیتش آغاز نشده بود.
کد خبر: ۱۳۴۸۳۴۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۷
پس از پایانی موفق برای سریال «پیکی بلایندرز»، بسیاری تصور میکردند پرونده تامی شلبی برای همیشه بسته شده است؛ اما حالا کیلین مورفی از بازگشتی میگوید که نه از سر نوستالژی، بلکه بهدلیل ناتمامماندن یک سرنوشت شکل گرفته است؛ بازگشتی در قالب فیلمی سینما یی که به گفته سازندگان، «فصل انفجار» دنیای پیکی بلایندرز خواهد بود.
کد خبر: ۱۳۴۸۰۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۵