حتی اگر اشکان دژآگه که دست پرورده فوتبال ایران نیست را هم جزو لژیونرهای ایرانی به حساب بیاوریم، به این واقعیت غم‌انگیز می‌رسیم که فوتبال ایران پس از مدت‌ها دیگر نماینده‌ای در بوندس لیگای آلمان ندارد. پس از جام جهانی 98 بود که بازیکنان ایرانی به فوتبال آلمان سرازیر شدند. پیش از آن هم آلمانی‌ها نسبت به مهارت‌های فوتبالسیت‌های ایرانی بی‌تفاوت نبودند. حمید علیدوستی، مهاجم تیم‌های هما و دارایی، اولین فوتبالیست ایرانی بود که برای باشگاه «سالمروهر» در دسته دوم به میدان رفت. این تیم در حال حاضر در دسته پنجم فوتبال آلمان حضور دارد. ۱۰ گل در ۳۰ بازی حاصل حضور این مهاجم در فصل ۱۹۸۷-۱۹۸۶ فوتبال باشگاهی آلمان بود. رضا احدی، هافبک باشگاه استقلال در دهه شصت هم تقریبا همزمان با علیدوستی به آلمان رفت. او پیراهن تیم دوم شهر بوخوم (روت وایس افرد) را به تن کرد. احدی ۱۸بار برای این تیم بازی کرد و یک گل به ثمر رساند. هرچند از اواسط دهه اول هزاره سوم حضور ایرانی در بوندس لیگا رفته رفته کمرنگ‌تر شد اما به طور کامل از بین نرفت و مدیران تیم‌های آلمانی هرازگاهی نیم نگاهی به استعدادهای فوتبال ایران می‌انداختند.
اکنون با جدایی دژآگه از تیم ولفسبورگ، بوندس لیگا پس از سال‌ها به طور کامل از بازیکنان ایرانی خالی شده و فوتبال ایران تنها می‌تواند با مرور خاطرات دورانی که ستاره‌هایش در تیم‌های معتبر اروپایی جولان می‌دادند خوش باشد. این عقبگرد ملموس علاوه بر افت کیفی و فنی فوتبالیست‌های ایرانی از اتفاقاتی مثل سوء استفاده برخی از مدیران از اعتماد تیم‌های آلمانی به فوتبال ایران هم تاثیر پذیرفته است. علی فتح الله‌زاده، مدیرعامل فعلی باشگاه استقلال را می‌توان سردسته این مدیران لقب داد. او در مقطعی از باز شدن درهای بوندس لیگا به سوی فوتبال ایران نهایت استفاده را برد و با نگاهی کاسبکارانه بازیکنانی را به آلمان فرستاد که هرگز نتوانستند کیفیت فنی قابل ملاحظه‌ای را در فوتبال این کشور از خود بروز دهند.
لشکر دیپورتی‌های فتح‌الله‌زاده
1 - مهدی پاشازاده: پس ازجام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه،پاشازاده به عنوان یکی از مهره‌های اصلی خط دفاعی ایران در این رقابت‌ها با تیم بایرلورکوزن قرارداد بست. او در نخستین روزهای حضورش در آلمان دچار مصدومیت شد و از فهرست بازیکنان اصلی لورکوزن کنار رفت. یک سال پس از آن به تیم دسته دومی «فورتونا کلن» پیوست و تنها سه بار برای این تیم بازی کرد. پاشازاده پس از ۲ سال به استقلال بازگشت.
2 - سیروس دین محمدی: دین محمدی حدود یک سال پس از مهدوی‌کیا و پاشازاده به تیم ماینتس پیوست که در آن زمان در دسته دوم بازی می‌کرد. او طی یک سال حضور در فوتبال باشگاهی آلمان ۲۸ بار با پیراهن ماینتس به میدان رفت. دین محمدی در نهایت نتوانست شایستگی‌هایش را برای حضور در بوندس لیگای یک اثبات کند و سال ۲۰۰۰ به استقلال بازگشت.
3 - داریوش یزدانی: دیگر بازیکن استقلال بود که از کانال فتح‌الله‌زاده به لورکوزن آلمان پیوست. او در سال ۱۹۹۹ پیراهن این تیم را بر تن کرد. یزدانی هم نتوانست جای پای خود را در لورکوزن محکم کند و پس از سپری شدن تنها ۹ هفته از یک فصل بوندس‌لیگا را ترک کرد.
4 - علی موسوی: موسوی هم از استقلال همان مسیری را پیمود که پاشازاده و یزدانی پیموده بودند. او در سال پایانی دهه ۹۰ میلادی به لورکوزن رفت و خیلی زود (پس از یک سال) به استقلال بازگشت.
5 - علیرضا منصوریان: منصوریان در سال ۲۰۰۰ به تیم دسته‌دومی «سن‌پائولی» آلمان پیوست. او دو فصل در این تیم حضور داشت اما تنها ۱۵بار به میدان رفت و در سال ۲۰۰۲ به استقلال برگشت.
6 - سرژیک تیموریان: باشگاه ماینتس آلمان علاوه بر سیروس دین‌محمدی، یک لژیونر ایرانی دیگر هم در ترکیب خود داشت. سرژیک تیموریان در سال ۱۹۹۸از استقلال به این تیم دسته‌دومی پیوست و پس از حضور در تنها ۶ بازی در طول دو سال، از این تیم جدا شد.
7 - رسول خطیبی: مدیران باشگاه پاس هم در آن سال‌ها تصمیم گرفتند به‌پیروی از علی‌فتح‌الله‌زاده وارد بازار ترانسفربازیکن به بوندس‌لیگا شوند و مقداری دلار به حساب خود واریز کنند. خطیبی اولین ایرانی حاضر در تیم هامبورگ‌آلمان بود که در سال۱۹۹۸ به این‌تیم پیوست. اوبیشتر نیمکت‌نشین بود و درطول یک‌سال تنها ۴بار برای هامبورگ به میدان رفت.
8 - محرم نویدکیا: تنها ترانسفر اروپایی باشگاه سپاهان که البته روزهای خاطره انگیزی را در آلمان تجربه نکرد. نویدکیا از سال ۲۰۰۴ به باشگاه بوخوم آلمان پیوست. او در طول ۳ سال حضور در این تیم فقط ۱۰ بار به زمین رفت و اکثر اوقات به دلیل مصدومیت، مهمان کلینیک درمانی بوخوم بود.
آبروداری با مهدوی‌کیا و دیگران
در روزهایی که تعدادی از بازیکنان بی‌کیفیت فوتبال ایران یک به یک از بوندس لیگا دیپورت می‌شدند، بازیکنانی هم بودند که با درخشش خود همچنان پرچم فوتبال ایران را در آلمان بالا نگه‌داشتند. در این میان تداوم درخشش مهدی مهدوی‌کیا از همه طولانی‌تر بود و پس از او می‌توان از علی دایی و وحید هاشمیان به عنوان بهترین‌های فوتبال ایران در بوندس‌لیگا نام برد.
علی دایی و کریم باقری پس از درخشش در جام ملت‌های ۱۹۹۶ امارات متحده عربی و همچنین رقابت‌های مقدماتی جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه به تیم «آرمینیا بیله‌ِفیلد» دعوت شدند. دایی در اولین فصل حضور در بوندس‌لیگا ۲۵ بار برای این تیم به زمین رفت و هفت گل به ثمر رساند. راه دایی در ادامه از تیم پرافتخار بایرن مونیخ باز گذشت. شماره ۱۰ تیم ملی ایران در ۲۳ بازی لیگ و جام حذفی شش گل برای بایرن مونیخ به ثمر رساند. ایستگاه بعدی دایی باشگاه هرتابرلین بود. او در طول سه سال حضور در این تیم ۸۵ بازی در بوندس‌لیگا، جام حذفی و قهرمانی باشگاه‌های اروپا انجام داد اما تنها ۱۲ گل به ثمر رساند. کریم باقری بر خلاف دایی سه فصل برای بیله‌فلد توپ زد. او در نخستین فصل ۱۸ بار به زمین رفت و سه گل به ثمر رساند. در فصل دوم با آرمینیا بیله‌فلد در دسته دوم حضور داشت و یک سال پس از بازگشت دوباره به دسته برتر از بیله‌فلد و بوندس‌لیگا خداحافظی کرد و به النصر امارات پیوست.
مهدی مهدوی‌کیا پس از جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه و در سن ۲۱ سالگی به تیم بوخوم پیوست. درخشش او در این تیم یک سال بعد مسیرش را به هامبورگ باز کرد. او در فصل ۲۰۰۳ - ۲۰۰۲ با ۱۵ پاس گل بهترین پاسور بوندس‌لیگا لقب گرفت. مهدوی‌کیا پس از هشت سال موفق در هامبورگ، در سال ۲۰۰۷ از این تیم جدا شد و به آینتراخت فرانکفورت پیوست. او در این تیم عموما مصدوم یا نیمکت‌نشین بود و در نهایت در سال۲۰۱۰ به فوتبال ایران بازگشت.
وحید هاشمیان در سال ۱۹۹۹ از باشگاه پاس به آلمان رفت و پیراهن هامبورگ را به تن کرد. یک گل در 17 بازی در طول دو فصل، حاصل کار او در این تیم بود. هاشمیان پس از آن به بوخوم دسته‌دومی رفت و در سال ۲۰۰۲ به همراه این تیم به دسته برتر صعود کرد. او در فصل ۲۰۰۴ – ۲۰۰۳ با به ثمر رساندن ۱۶ گل در ۳۲ بازی، در رده چهارم جدول گلزنان برتر بوندس‌لیگا قرار گرفت. این موفقیت راه هاشمیان به بایرن مونیخ را باز کرد. او در طول یک سال حضور در میان شاگردان فلیکس ماگات تنها ۹ بار به زمین رفت و موفق به گلزنی نشد. هانوفر ایستگاه بعدی هاشمیان بود؛ سه سال، ۸۰ بازی و ۹ گل. هاشمیان در ادامه به بوخوم بازگشت اما نتوانست موفقیت‌های قبلی را تکرار کند. سال ۲۰۱۰ نقطه پایان حضور هاشمیان در بوندس‌لیگا بود.
خداداد عزیزی سه سال برای باشگاه کلن آلمان بازی کرد. یک فصل در دسته برتر و دو فصل در دسته دوم. او هم در سال ۱۹۹۷ به همراه دایی و کریمی به بوندس‌لیگا رفت. عزیزی در ۵۲ بازی با پیراهن کلن، هفت بار دروازه حریفان را فرو ریخت که به یاد ماندنی‌ترین گلش را در بازی مقابل بایرن مونیخ به ثمر رساند. خداداد در حالی فوتبال آلمان را ترک کرد که باشگاه کلن خواهان تمدید قرارداد او بود.
علی کریمی در سال ۲۰۰۵ از الاهلی امارات راهی مونیخ آلمان شد تا پیراهن پرافتخارترین باشگاه فوتبال آلمان را به تن کند. او اما چندان در بوندس‌لیگا موفق نبود. در واقع سیستم فلیکس ماگات- سرمربی وقت بایرن- آزادی عمل لازم را به بازیکنان تکنیکی مثل علی کریمی نمی‌داد. کریمی در ۳۳ بازی با با پیراهن مونیخ ۳ گل به ثمر رساند و در سال ۲۰۰۷ با این تیم و بوندس‌لیگا خداحافظی کرد. او البته پس از اخراج از باشگاه استیل‌آذین، نیم‌فصل دوم فصل 2011 – 2010 را هم در شالکه و زیر نظر ماگات، سرمربی قدیمی خود سپری کرد اما هیچ موفقیتی کسب نکرد. سرانجام با خروج کریمی از شالکه، ۱۴ سال حضور مداوم لژیونرهای ایرانی در فوتبال آلمان هم به پایان رسید.
تهران امروز