کمتر از دو روز پس از اعلام نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری، روزنامه‌ها در پرداختن به چهار مسأله شریک هستند؛ موج شادی تزریق شده به جامعه، نحوه واکنش نیروهای داخلی و کشورهای خارجی به انتخاب رئیس‌جمهور جدید، مسائل پیش روی و وعده‌های رئیس‌جمهور برگزیده و در پایان، باز هم چرایی شکست اصولگرایان!
مردم راضی، حکومت راضی
چندین روزنامه به شادی خیابانی هواداران نامزد پیروز انتخابات ریاست جمهوری پرداخته‌اند. بهار در این زمینه نوشته است: اعلام نتیجه انتخابات ریاست جمهوری یازدهم، موج شادی را به خیابان‌های سراسر ایران کشاند. لحظاتی پس از آن‌ه اعلام شد نامزد مورد حمایت اصلاح‌طلبان در همان دور نخست بر رقبای اصولگرایش غلبه کرده و پیروز انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم شده است، مردم سراسر ایران به خیابان‌ها سرازیر شدند و به شادی و پایکوبی پرداختند.بخش بسیاری از مردم در این راهپیمایی پیروزمندانه شعارهایی در حمایت از اصلاحات و رهبران اصلاح‌طلب سر دادند. مردم عکس‌های خاتمی، هاشمی، عارف، روحانی و دیگر رهبران اصلاح‌طلب را در دست داشتند. هیچ‌گونه خشونت از این شادی‌های شبانه گزارش نشده است و مردم در کمال آرامش به ابراز شادی پرداخته و نیروی انتظامی، نظم را برقرار کرد. بعد از سالها این برای نخستین بار است که مردم سراسر ایران به صورت یکصدا به خیابان‌ها می‌آیند و به شادی و پایکوبی و ابراز احساسات سیاسی و اجتماعی می‌پردازند. بازگشت شادی و مردم به خیابان‌های ایران در رسانه‌های داخلی و خارجی بازتاب گسترده‌ای داشت.
قانون هم با اشاره به این که نتیجه انتخابات همه را ذوق‌زد‌ه کرده، در بخشی از مطلبی با تیتر «مردم راضی، حکومت راضی» نوشته است: د‌‌‌قایقی بعد از اعلام رسمی نتایج انتخابات ریاست جمهوری که به پیروزی قاطع حسن روحانی اذعان داشت مردم ایران در بسیاری از شهرها به خیابان آمد‌‌‌ه و به جشن و پایکوبی پرداختند. نتیجه انتخابات باعث به وجود آمد‌‌‌ن انسجام ملی و شادی عمومی شد.
با وجود اینکه تمام جمعیت‌های سیاسی کشور با هر گرایشی که د‌‌‌ارند از حماسه مردم ایران تشکر کردند و پیروزی قاطع روحانی را به وی تبریک گفتند، برخی از گروهها نیز بود‌‌‌ه‌اند که در سکوتی معنادار بدون توجه به شاد‌‌‌مانی رهبر انقلاب و مردم هیچ اشاره‌ای به حضور حماسی مردم ند‌‌‌اشته‌اند و نتیجه انتخابات را بایکوت کردند. یکی از گروهها که در کشور فعال است جبهه پاید‌‌‌اری است که برخی از کارشناسان قسمتی از رأی روحانی را حاصل حضور آنها در عرصه انتخابات می‌د‌‌‌انند و می‌گویند که مردم برای اینکه از تند‌‌‌روی‌ها و خسته شده بودند و به این دلیل که نامزد این جبهه رأی نیاورد، رأی خود را به سبد شیخ حسن روحانی ریختند. البته در این میان از محبوبیت شخص روحانی و د‌‌‌فاع همه جانبه اصلاحات و آقایان هاشمی و خاتمی نمی‌توان گذشت.
همه به دنبال مقصر می‌گردند
روزنامه ابتکار نیز در مرور آرای اصولگرایان در چرایی شکست انتخاباتی آنها به عواملی چون تفرقه، کارکرد دولت فعلی، برخورد بد با رقیب پس از انتخابات 88 و توجه نکردن به مطالبات مردم اشاره کرده است.
در همین روزنامه، سخنان حمیدرضا جلایی‌پور در پاسخ به این که «آرای میلیونی از کجا آمد؟» نقل شده است: «علت پیروزی آقای روحانی در انتخابات به یک تعبیر روشن بود و به یک تعبیر برای برخی خیلی تعجب برانگیز بود».
وی ادامه داد: «پیروزی آقای روحانی برای کسانی تعجب برانگیز بود که در چهار سال اخیر فریب تبلیغات و تحلیل‌های رسمی را می‌خوردند. اما برای کسانی که واقعیات را در جامعه می‌دیدند این نتیجه تعجب برانگیز نبود. پیروزی آقای روحانی در نتیجه آرای میلیون‌ها افراد معتدل و ناراضی بدست آمد که مجالی پیدا کردند تا به صورت مدنی، قانونی و مسالمت آمیز نارضایتی خود را اعلام کنند. لذا آرای آقای روحانی ادامه همان آرای آقای هاشمی بود که آقایانِ تندرو متوجه آن شدند و پیش بینی می‌کردند که آقای هاشمی 30 میلیون رأی می‌آورد و در نتیجه جلوی تأیید صلاحیت ایشان را گرفتند. این آقایان متوجه بودند در کشور یک جمعیت ناراضی قابل توجه وجود دارد و مدام برای آنها رجزخوانی می‌کردند. خوشبختانه انتخابات فرصت خوبی برای عیان شدن این ناراضیان بود و به نظر من حکومت کار خیلی خوبی کرد که زیر بار این رأی خوانی رفت و تا حدودی این نارضایتی را تخلیه کرد».
ثمینا رستگاری هم در انتهای مطلبی در روزنامه اعتماد با اشاره «پذیرش شکست و شروع برنامه ریزی برای پیروزی» نوشته است: در سیاست هیچ گروهی نمی‌میرد: ضعیف می‌شود، به حاشیه می‌رود اما نابود نمی‌شود بلکه در ذهن طرفداران خود ادامه پیدا می‌کند.
اصولگرایان می‌توانند به سرنوشت اصلاح طلبان نگاه کنند و به آینده امیدوار شوند، چرا که اصلاح طلبی با وجود تمام محدودیت‌ها، مضیقه‌ها، تهمت‌ها و افتراها از بین نرفت بذر اصلاح در جامعه وجود داشت، رشد کرد و سر برآورد و از این به بعد هم اگر اصولگرایان چشم خود را از نهادهای قدرت بردارند و به رشد طبیعی قناعت کنند می‌توانند راهی تازه برای خود پیدا کنند.
کاظم انبارلویی از جمله افرادی است که قسمتی از این حقیقت را دریافته است. او صراحتا اعتراف می‌کند: رأی پایین مردم به اضلاع چهارگانه اصولگرایان در حقیقت هم عدم رضایت و هم نوعی تنبیه گروه‌های مرجع و نخبگان اصولگرا از سوی مردم تلقی می‌شود. این یک نکته عبرت آموز است که نباید فراموش کرد».
او معتقد است: «ضعف در طرح یک گفتمان متناسب با نیازهای دهه چهارم انقلاب، ضعف در همگرایی رهبران اصولگرا، ناتوانی در بسیج سازمان رای، عدم طراحی یک برنامه که یک افق روشن را ترسیم کند، اکتفا به شعارهای بدون پشتوانه اجرایی، یک عدم توفیق را به اصولگرایان تحمیل کرد که اگر خوب آسیب شناسی نشود نتایج جدی خود را در انتخابات مجلس نشان خواهد داد».
با این حال امیدوارانه می‌گوید: «از هم اکنون می‌شود کار را شروع کرد تا حداقل چهار سال دیگر یا هشت سال دیگر که عمر دولت یازدهم و دوازدهم به سر می‌آید قدرت را در یک فرآیند مردم سالارانه و در چارچوب‌های اخلاقی، قانونی و حرفه یی تحویل گرفت.
در این چهار سال اصولگرایان باید نسبت به بازتولید گفتمان اصولگرایی بر مبنای تقاضاها و مطالبات جدی مردم همت گمارند. برنامه شفاف و روشن در رقابت‌ها برای خدمت به مردم ارائه دهند تا بتوانند اعتماد گذشته را احیا کنند... .
نهایتا اگر انتخابات 92 یک دستاورد برای اصولگرایان داشته باشد ایران گامی بزرگ در تاریخ خود برداشته است و آن پیام این است: «باید در میدان سیاست بازی کرد، دوپینگ و رشد غیرطبیعی در سیاست و در میدان دموکراسی جایی ندارد. با این نگاه هر چهار سال می‌توان جانی تازه گرفت و وارد رقابت شد. نگاه حذفی و از بین بردن فضای رقابتی هم امید را از بین می‌برد و هم سیاست را می‌کشد».
خطر انحصار واردات از چند کشور محدود
روزنامه اعتماد در مطلبی با اشاره به جدیدترین گزارش مرکز پژوهش‌ها در مورد روند واردات و صادرات کشور و هشدارهای داده شده نوشته است: مرکز پژوهشهای مجلس در گزارش تازه خود به موضوع تحلیل و مقایسه آمارهای تجارت خارجی پرداخته است: امری که پیش از این در هفته گذشته توسط علی رضا شجاعی، معاون برنامه ریزی وزیر صنعت، معدن و تجارت به آن اشاره و آن را تهدیدی علیه وضعیت تجارت خارجی ایران و البته تولید و صنعت عنوان کرده بود.
علی رضا شجاعی به صراحت از افزایش صادرات ایران در مقابل واردات به عنوان ضربه تولید یاد و عنوان کرده بود که کاهش واردات به داخل موجب کاهش تولید در بلندمدت شده و بخش تولیدی در بلندمدت زیان خواهد کرد.
مرکز پژوهش‌ها در پایان آورده است:
1 ـ روند صادرات در کشور، هنوز کاهشی است و این کاهش میتواند در بلندمدت به معنای از دست رفتن بازارهای صادراتی باشد.
2 ـ در خصوص صادرات میعانات گازی و محصولات پتروشیمی نیز هنوز روند، کاهشی است و صادرات محصولات پتروشیمی بیش از (33 ـ ) درصد کاهش یافته است.
3 ـ نرخ رشد صادرات سایر کالاها شامل کالاهای صنعتی، کشاورزی، معدنی، فرش و صنایع دستی به 19 درصد رشد در سال 1391 رسیده است که علت آن را می‌توان در افزایش نرخ ارز و ایجاد مزیت برای صادرات برخی کالاها دانست.
4 ـ اقلام عمده صادراتی شامل «متانول»، «پروپان مایع شده» و «قیر نفت» حدود 5/11 درصد صادرات کل کشور را به خود اختصاص داده اند که حاکی از وابستگی بخشی از صادرات به کالاهای خاص است
5 ـ کشورهای عراق، چین، امارات، افغانستان و هند حدود 79 درصد وزن صادرات ایران و حدود 66 درصد ارزش صادرات را به خود اختصاص داده اند که انحصار حدود 80 درصد صادرات به برخی کشورهای خاص همسایه میتواند کشور را از این منظر در مواقع بحران آسیب پذیر کند.
6 ـ روند واردات در کشور از نظر ارزشی روندی کاهشی بوده و به رغم رشد حدود 3 درصدی وزن واردات، ارزش واردات حدود 14 درصد کاهش داشته که میتواند به دلیل محدودیت‌های موجود، تغییر ترکیب واردات و تمرکز بیشتر بر کالاهای اساسی باشد.
7 ـ اقلام عمده وارداتی شامل «دانه گندم»، «شمش آهن»، «دانه ذرت»، «کنجاله سویا» و «برنج» بوده که در مجموع بیش از 17 درصد واردات کشور را تشکیل و حاکی از وجود ضعف‌هایی در تامین کالاهای اساسی و وابستگی معیشت مردم به بخش واردات است.
8 ـ کشورهای امارات، چین، کره، ترکیه و سویس بیش از 53 درصد وزن واردات کشور و بیش از 59 درصد ارزش واردات را به خود اختصاص داده اند که انحصار بیش از نیمی از واردات کشور از برخی کشورهای عمده طرف وارداتی میتواند کشور را از این منظر در مواقع بحران آسیب پذیر کند.