نقد جامعه توسط مرد دو هزار چهره
مهدي تابنده
در اوج اقتدار صدا و سيما و در بهترين روزهاي آغاز سال جديد، بايد مجموعه «مرد دو هزار چهره» را تنها سريال نوروزي موفق و پر اهميتي دانست که در اين ايام از تلويزيون پخش شد.
مجموعه‌اي که بايد به جرأت نيشدارترين و پرحرف‌ترين ساخته کارگردان محبوب و خوش نام کشورمان «مهران مديري» دانست. سريالي که همه را مي‌خنداند و به کسي توهين نمي‌کند. شعور مردم را زير سؤال نمي‌برد و در عين حال به بسياري از افکار غلط رايج، بي‌محابا مي‌تازد و البته خود را هم از گزند شکايات و اعتراضات مي‌رهاند.
پس از يک سال «مسعود شصت‌چي» که نقش اول سريال «مرد هزار چهره» بود، از زندان آزاد شده و به شيراز باز مي‌گردد. در نگاه اول، کارگردان، قسمت اول و نيمي از قسمت دوم را صرف ياد آوري کارهاي مرد هزار چهره مي‌کند. اما اولين و پراهميت‌ترين و نيشدارترين نکته فيلم در همين بخش واقع شده است.
نتيجه اينکه فردي که نادانسته دست به جرمي زده بود، از سر ناچاري و اين بار دانسته، دوباره به جرم روي مي‌آورد. همانگونه که شصت‌چي رفتار کرد و به فاصله کوتاهي سوار بر جهل جامعه ابتدا شخصيت خود را در اتوبوس و هنگام سفر از شيراز به تهران، پول را با شرکت در برنامه تلويزيوني، شخصيت را با «مهران مديري» شدن و حريم خصوصي جديد خود را با «سحر زکريا» به دست آورد، هر چند مي‌دانست جرم است و هر چندتر مي‌دانست جامعه جز اين راه، او را به خود راه نمي‌دهد.
در نگاهي ديگر مهران مديري جامعه را به چالشي ديگر مي‌کشاند: انجام کارهاي مهم توسط افراد بي‌تخصص! مسعود شصت‌چي ابتدا نقش مهران مديري را بازي مي‌کند. او اين نقش را بازي مي‌کند صرفاً براي احترام و پول، اما اطرافيانش آنچنان نادان و احمقند که فرق مهران مديري واقعي را با مهران مديري جعلي نمي‌فهمند و به او آنقدر فرصت مي‌دهند که حتي فيلم مي‌سازد و فيلمنامه را تغيير مي‌دهد.
در شخصيت دوم اين به چالش کشيدن به اوج خود مي‌رسد: مسعود شصت‌چي خلبان مي‌شود و عجبا که در خلباني هم کاملا موفق عمل مي‌کند!!! به راستي در چگونه جامعه‌اي مي‌توان به فردي اين چنين فرصتهايي داد؟ و در نقش سوم هم وي مربي فوتبال مي‌شود که خود جاي بحث و بررسي ويژه دارد.
اما شخصيت سوم مسعود شصت‌چي بسيار متفاوت است. او اين بار با صراحت به جامعه ورزشي مي‌تازد و همه ارکان آن را زير سئوال مي‌برد. مديري و گروه بسيار عالي نويسندگان، ابتدا همان بي‌تخصصي اهالي فوتبال را به رخ مي‌کشند و سپس به عواملي مي‌پردازند که مخل ورزش اول کشور است.
ابتدا به مقاصد پشت پرده فوتبال نگاهي مي‌اندازند. به خريد و فروش ها، قراردادها، به تباني ها! به اخلاقيات که گمشده اصلي ورزش کشور به خصوص فوتبال است، به جرايد! و آنچنان تيز و تند و البته خنده آور در جواب خبرنگاري که از او درباره مشکل فوتبال ايران سئوال مي‌کند، مي‌گويد: "اينکه شما زياد سئوال مي‌پرسيد." و کمي اغراق آميز با حرکت هر دو دست بار تمام مسئوليت مشکلات به وجود آمده را به دوش جرايد ورزشي مي‌اندازد.
اندکي بعد هم به فساد پشت پرده جرايد مي‌پردازد. وي به سراغ بازيکنان مي‌رود و در اولين برخورد آنان را خطاب به تاجر مي‌کند تا بازيکن فوتبال! مي‌توان گفت در اين سريال در هر جمله به واقع نکته‌اي وجود دارد. و در هر رفتار... آنجا که عروسک و توپ را معاوضه مي‌کند، آنجا که 2هزار توماني در جيب روزنامه نگار مي‌گذارد، آنجا که به مش و ميزامپلي بازيکن اشاره مي‌کند و حتي آنجا که به عقده و کمبودهاي کودکي خود واکنش نشان مي‌دهد.
نقش اول مرد دو هزار چهره بر خلاف آنچه که همه تصور مي‌کنيم نه خلاف کار است و نه حتي مجرم! و چه زيبا مسعود شصت‌چي از بازپرس سئوال مي‌کند: آيا در هواپيما حرف زدن جرم است؟ آيا در برنامه تلويزيون شرکت کردن جرم است؟ آيا کنار خلبان نشستن جرم است؟ آيا فوتبال بازي کردن جرم است؟
چه طنز تلخي!!! و چه نکته اي: آيا ندانستن و نفهميدن جامعه جرم نيست؟ مهران مديري قبلا هم در مجموعه‌اي همچون شبهاي برره به وضوح به ناداني مردم جامعه اشاره کرده بود. ( البته منظور از ناداني توهين به مردم نيست. اگر نگاهي به رفتارهاي رايج بيندازيم، به آداب و عادات و رفتارهاي بسيار غلطي برخورد مي‌کنيم که بخشي از آن را بايد ناشي از جهل و ناداني مردم دانست)
به هر حال آنچه در اين مقال مي‌گنجد ابتدا تقدير و تشکر از همه کساني است که به نحوي در ساخت اين مجموعه شرکت داشتند و سپس گوشزد نکاتي چند براي يادآوري و شايد تغيير در برخي احوال، نه چونان آغاز سال، خواستن بي‌توجه «حول حالنا الي احسن الحال».
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
نقد بجایی بود ولی یک نکته فراموش شد و اون اینکه بی هویتی و از خود بیگانگی آدمهارو نشون میده،مثلا وقتی مسعود شصت چی خودش رو جای خلبلن جا میزنه جایی نامزد سابقش رو میکشونه به اتاقی و بهش میگه(دیدی به کجا رسیدم،الان خلبان هواپیما هستم.بعد ما شاهدیم در پاسگاه پلیس وقتی از فلامک جنیدی سئوال میکنن آیا شصت چی دنبال خرابکاریه فلامک جنیدی جمله تکان دهنده ای میده(اون اصلا همچین آدمی نیست،فقط میخواد به همه نشون بده که اون هم آدم مهمیه و بی عرضه نیست) یا یک همچین دیالوگی،چون بنده همون سال پخش نگاه کردم دقیقا کلماتش یادم نیست.بخش دوم عدم خود باوری شصت چی هست.توجه کردین ما ایرانیها(از اینکه کلمه ایران رو میارم عارم میشه) میخوایم مثلا بگیم (من پول ندارم) بجاش میگیم( ما پول نداریم) این نشون دهنده بی هویتی مطلق جامعه این سرزمینه،بگذریم.سریال چند سکانس درخشان هم داره مثل وقتی شصت چی رو وادار میکنن توی مراسم عروسی دفاعیاتشو تو دادگاه برای همه بگه و مردم رو(سرگرم کنه)شگفتا که هر بار با خنده و تشویق مردم روبرو میشه،گویی همین دلالت داره برای خلافهای شصت چی قربانی و آیا این تشویق برای خلاف دوباره نیست.سکانس دوم که بسیار تاثیر گذاره سکانس عروسی نامزد سابق با مردی دیگه،مسعود داره مردم روسرگرم میکنه و تلاقی این دو نفر چقدر غم انگیزه وقتی مسعود و جنیدی با هم روبرو میشن
ببخشین خسته تون کردم.این سریال شاهکاره تمام عیاره.مثل فیلمای چارلی کافمن که (آنومالیزا و جان مالکوویچ بودن رو ساخت
با تشکر از شما مسئولین محترم سایت تابناک! پیشنهاد می کنم نظرات بینندگان را شماره گذاری بفرمایید با تشکر
یکبار دیگر آقای مدیری ثابت کرد که او با همه فرق میکند.
در انتقاد از جامعه موفق بود ولی در خنداندن مردم متاسفانه اصلا خوب نبود
مهرن مديري سال‌ها از زمان حال جلوتر است و آنچه مسلم است مطالعات ايشان در مورد ادبيات نمايشي ظنز در دنيازياد بوده و همراه با خلاقيت ايشان و شناخت دقيق از جامعه به توليد برنامه هاي تلويزيوني منحصر به فرد مي انجامد.از ايشان بسيار متشكريم
كارمديري بسيار عالي بود بهتراست ازوي قدرداني شود
حکایتی ز دهانت به گوش جان آمد +++ دگر نصیحت مردم حکایت است به گوشم
نقد منصفانه اي بوده اگربه محدوديت ها و روحيه لطيف گروههاي اجتماعي مخاطب و ... آقاي مديري نيز اشاره اي كوتاه ميشد به عمق تحليل كمك بيشتري ميشد.متشكرم
تحليل بسيار جالبي بود آقاي مديري واقعاً تخصص خود را در ساخت برنامه‌هاي طنز به دفعات ثابت كرده‌اند بر خلاف برنامه‌هاي طنز ديگر كه امسال عيد پخش شد (اگر اشتباه نكنم به نام عيد امسال) كه آقايان مجيد صالحي، مهران غفوريان و ... از بازيگران آن بودند كه به اعتقاد بنده لودگي بود نه برنامه طنز و يا سريال ماه عسل كه بسيار ساختار ضعيفي داشت اگر مرد دو هزار چهره، و سريال جومونگ و برخي فيلمهاي سينمايي خارجي نبودنمي‌دانستيم امسال عيد بايستي با برنامه‌هاي صدا و سيما چگونه سر مي‌كرديم
چقدر دیر این نقد و خوندم!! نقد خیلی زیبایی بود. به آقای مدیری تبریک و خسته نباشید میگویم. همیشه مدیری حرف اول را در حیطه سریال های طنز میزند. زحماتش جای تقدیر و تشکر دارد....من طنز های آقای مدیری را نه یک بار بلکه چندین بار میبینم و بر خلاف بقیه کارهای طنز که آدم را خسته میکند نوع طنز ایشان و بازی هنرمندانه شان آدم را به وجد میاورد.
حیف که زود تمام شد
مدیری شاهکاره مرحبا
کارهای اقای مدیری در حقیقت تحقق این مطلب است که رادیو تلویزیون باید اینه اجتماع باشد و نمایانگر خوبیها و زشتیها که اگر انسان خود را در اینه نبیند از کجا بداند مرتب است یا نامرتب واقعا جای ان دارد که مقامات صدا و سیما تشکری در خور هنر و استعداد اقای مدیری از ایشان بعمل اورد.
بسیار زیبا ، عالی و سنجیده بود.
حیف که برخی منتقدین گرامی فقط منتظر یک فرصت هستن برای کوبیدن شخصیتهای محبوب البته برای بازار گرمی...!! از شما متشکرم که نقاط قوت سریال رو یادآوری نمودین.
عالي بود ، واقع بينانه ترين تحليل از اين طنز همين بود كه خوندم
اوضاع مملکت از ساخته مدیری خیلی خراب تره
سلام بهتر نیست نظرهایی رو که حاوی توهین به دیگران هست تعدیل کنید؟ به عنوان مثل در یکی از نظرات آمده ؛هرچی مزخرف و بنجل بلده به خورد احمقایی که ازش تعریف میکنند میده؛ به نظر شما استفاده از واژه احمق برای دیگران که با نظرشون موافق نیستیم مودبانه است؟ به هر حال ممکن هست افرادی از کارهای مدیری خوششون نیاد اما نمیتونیم بگیم دیگران احمق هستند. یاد بگیریم که با احترام به دیگران نظرمون رو بگیریم. و از کلی گوییهای نظیر متاسفم براتون دست برداریم.
تحلیل جالبی بود
سريال جالب و پر معنايي بود .
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.