در حال حاضر مکران از شمال محدود است به سراوان و بمپور، از جنوب به دریای عمان، از مشرق به کلات پاکستان و از مغرب به بشاگرد.
علی آهنگر در ابتکار نوشت:

مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از فرماندهان و مسئولان نیروی دریایی ارتش، که در مورخ 9 آذر برگزار گردید، بر آبادسازی سواحل مکران تاکید فرمودند.

اما سواحل مکران کجاست؟
مَکران یا مُکران نام ایالتی بزرگ در سواحل جنوب شرقی ایران بود که اکنون بلوچستان ایران قسمتی از آن را شامل می‌شود.

مرکز این ایالت بزرگ که مرز شرقی آن به ارتفاعات دره سند پاکستان می‌رسید، شهری بود به نام «فنزبور» یا «پنجبور» که اکنون در بلوچستان پاکستان و در مجاورت شهر سراوان ایران قرار دارد. یعقوبی جغرافی‌دان قرن سوم، این شهر را بزرگ‌ترین شهر مکران می‌شمارد.

مهمترین بندر تجاری و بازرگانی ایالت مکران بندر «تیز» یا «تیس» بوده است. این شهرکه بندری بین قاره‌ای محسوب می‌شد، در آفریقا با مصر و حبشه و زنگبار؛ در آسیای مرکزی با هند و سند (پاکستان) و در خاورمیانه با کشورهای عربی مانند عمان و بحرین مناسبات تجاری داشت.
این بندر امروزه اعتبار گذشته خود را از دست داده و به صورت روستایی ساحلی در 9 کیلومتری شمال بندر چابهار در کرانه شرقی خلیج چابهار بر سر راه چابهار نیک‌شهر و بندر کنارک جای دارد.
مقدسی، جغرافی‌دان قرن چهارم، بندر تیز را بارانداز معروف، پر از نخلستان، دارای چندین کاروان‌سرا، مسجدی زیبا و مردمی میانه حال معرفی می‌کند. او همچنین شهرهای بمپور و فهرج (ایرانشهر کنونی) را از دیگر شهرهای مکران برمی‌شمرد و زبان مردم مکران را بلوچی می‌داند.
اصطخری، که او نیز از جغرافی‌نگاران همان عصر است، مکران را ناحیه‌ای وسیع و پهناور توصیف می‌کند و می‌گوید بیشتر آن را بیابان و کویر پوشانده است. او زبان مردم مکران را فارسی و مکری می‌داند.

یکی دیگر از جغرافی‌دانان قرن هفتم به نام یاقوت حموی، می‌گوید مکران سرزمین پهناوری است که روستاها و شهرهای زیادی دارد ومرکز عمده تولید و صادرات شکر است. او درباره حدود مکران می‌گوید: مکران از غرب به کرمان، از شمال به سیستان، از جنوب به دریا و از شرق با هندوستان (پاکستان) همسایه است.

در حال حاضر مکران از شمال محدود است به سراوان و بمپور، از جنوب به دریای عمان، از مشرق به کلات پاکستان و از مغرب به بشاگرد.(دهخدا)

جورج کرزن در کتاب ایران و قضیه ایران، از جالق تا بندر گواتر که صدوسی مایل طول دارد را مرز مکران می‌داند؛ مرزی که در سال 1871 میلادی توسط گلداسمیت بین ایران و پاکستان تعیین گردید.

با توضیحات یاد شده معلوم و مشخص گردید که مکران نام سواحل جنوب شرقی ایران است، اما یک سوال اساسی در اینجا طرح می‌شود و آن اینکه پس چرا دریای ساحلیِ مکران، دریای عمان خوانده می‌شود و نه دریای مکران؟

واقعیت این است که در قرن چهارم هجری دریای عمان جزو دریای اعظم به‌شمار می‌آمد و هر بخشی از دریای اعظم به نام ناحیه یا شهری که در کنار آن قرار داشت خوانده می‌شد.
چنان‌که یاقوت حموی می‌گوید، بحرفارس، خلیج‌فارس شاخه‌ای از دریای بزرگ هند است. مرزهای این دریا از بندر تیز از بخش‌های مکران در کرانه دریای فارس تا آبادان است و اینجا دهانه دجله است که بدان می‌ریزد.

بعلاوه، در منابع جغرافیایی قدیم همواره از این دریا به نام بحر مکران یا بحر کرمان نام برده‌شده‌است. دریای مکران نامی بوده که حتی بر کتیبه‌های بیستون از زمان هخامنشیان نیز نقش بسته است و در کتیبه‌های زمان ساسانیان نیز به همین نام است.

بنابر گواهی منابع تاریخی، از قدیم‌ترین روزگاران، این بخش از دریای بزرگ پارس همواره دریای مکران خوانده می‌شد، هرچند که ظاهرا گاهی قسمت جنوبی آن را بحر عمان می‌نامیده‌اند.
نام دریای مکران و دریای پارس تا اواخر قرن نوزدهم بر این بخش از دریا اطلاق می‌شد. در این زمان که انگلستان بر شبه قاره هند تسلط کامل پیدا کرده بود و می‌خواست در آب‌های جنوب ایران نیز حضوری فعال داشته باشد، مسقط و سرزمین عمان را تحت سلطه خود در‌می‌آورد. از این زمان به بعد، دولت انگلیس کم‌کم نام عمان را بر دریای مکران و پارس جاری می‌سازد.

با عنایت به این سوابق، شایسته است که کم‌کم در گفتار و نوشتار ما نیز کلمه مکران جایگزین کلمه عمان شود؛ و از سوی دیگر، بنا به فرموده مقام عظمای ولایت، سوابق تجاری و بازرگانی بین‌المللی و مهم بنادر سواحل مکران به همت دولت و سایر دست‌اندرکاران به آن بازگردد.

ما را دنبال کنید

به اشتراک گذاری این مطلب!
مطالب مرتبط
نظرات
مجید -> 1393/09/12
پاسخ

موافقم

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

این تغییر نام قابل ستایش است. وقت آن است تا اصالت ایرانی خودمان را زنده کنیم

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

قطعا نام این دریا، دریای مکران است

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

تابناک جان : فعلا رابطه ما با عمان خیلی خوب است و با این کشور پیمان امنیتی تنگه هرمز را داریم .

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

زنده باد دریای مکران همچنین شایسته است که نامهای درست کوبانی، سرکانی هولر را بکار ببریم

حسین -> 1393/09/12
پاسخ

بسیار عالی جناب آهنگر

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

الان که عمان تنها یار ایران در بین کشورهای خلیج فارس هست و نقش میانجی را در مذاکرات ایران و آمریکا بازی می کند

102 -> 1393/09/12
پاسخ

لازم نیست اسم دریای عمان عوض بشه ، تلاش کنیم تا اسم خلیج فارس عوض نشه بهتره

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

یک سوال: آیا اطلاق این واژه موجب اختلاف یا تکدر شریک مهم ما یعنی کشور عمان نمیشود لطفا اگه ممکنه یه تحلیلی دراینمورد بدید

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

با این موقعیت که شما گفتید خوب برای جنوب آسیا مکان مناسبی است! آن را آباد کنید!

علی -> 1393/09/12
پاسخ

از نظر زمین شناسی هم نام این منطقه زون مکران هست و در تمام متون زمین شناسی ایران این نام استفاده می شود.

کیوان -> 1393/09/12
پاسخ

فهرج نام روستایی است بین ایرانشهر و بم به نظر نمیرسد نام قدیم ایرانشهر باشد.

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

بسیار خوب بود استفاده نمودم. ممنونم

سید ابراهیم کراماتی -> 1393/09/12
پاسخ

همچنان که بر پایه اسناد قوی تاریخی نام خلیج فارس غیر قابل تردید و خدشه و تغییر است ؛ نام دریای عمان نیز با شیوع ملی و منطقه ای و بین المللی شایسته احترام است و مضافا اینکه کشور پادشاهی عمان همواره در راستای خیر و صلاح کشورمان گام برداشته و نه تنها تهدید نبوده بلکه حامی و پشتیبان کشورمان در مسایل بین المللی بوده است.

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

چون با عمان روابط حسنه داریم فعلا نمی توانیم بگوییم دریای مکران!

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

چه خوب است که ما هم در نقشه های جغرافی اسم دریای مکران را بکار ببریم و بر ان اصرار کنیم در مقابل برخی کشورهای همسایه که بر تغییر نام خلیج فارس پافشاری می کنند

sam -> 1393/09/12
پاسخ

پیشنهاد بجاییست ولی اگر خیلی ار کلمات عربی را که در بشتر جاها از انها استفاده میشود نیز کنار بگذاریم مانند هلال احمر مکران سرزمینی گسترده بوده که قسمتی از هند وپاکستان را نیز در بر میگرفته وهمسایه سیستان وخراسان بوده است

امیری -> 1393/09/12
پاسخ

عالیه عالیه .دنبال این اسامی باشید. به جرآت بگویم هشتاد درصد سواحل .خورها. و...کشورهای عربی حاشیه خلیج باتوجه باینکه درزمانهای قدیم جزو ایران بودند نام ایرانی داشتند وهنوز بعضی هاشون دارند ما باید دنبال اینها باشیم و مطرحشون کنیم بعد این عربها التماس میکنن و میگن بابا غلط کردیم خلیج فارس نه خلیج پارس شما دست از سر کوچه خیابونا ومحله ها آثار باستانیمون بردارین ما دیگه اسم خلیجو نمیبریم

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

درسته اسمش قبلا دریای فارس بوده

یک مکرانی -> 1393/09/12
پاسخ

مردم این دیار یعنی یعنی بخش جنوبی بلوچستان ایران ، همواره کلمه مَکُّران را برای این ناحیه بکار می بردند و برایشان باعث تاسف بود که چرا دولت و مردم ایران برای تغییر نام خلیج همیشه فارس اینقدر حساسیت بخرج دادند ولی دریای مکران به عمان تغییر یافت بدون اینکه صدای کسی در بیاید ، و این تدبیر رهبر فرزانه بود که بار دیگر به داد این اسم تاریخی ایران رسید .

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

ایوالله از این به بعد فقد دریای مکران

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

عزیز جان از بین کشورهای جنوبی خلیج فارس یک کشور با ما روابط خوب داره اون هم عمان است! این رو هم می خواهید اینجوری به دامان عربستان و بقیه کوتوله های جنوب خلیج فرس بیاندازید؟!!!!! این مطلب آدم رو یاد اون فردی می اندازه که شیر داغ دهنش رو سوزونده بود ماست رو فوت میکرد!!! درست یا غلط این دریا در همه سندهای امروز بنام عمان ثبت شده، نه اون کوتوله ها میتونند نام خلیج همیشه فارس رو عوض کنند نه ما می تونیم نام دریای عمان رو برگردونیم! شما خیلی زرنگی در مورد نام دریای شمال کشور یک فکری کن که همه دنیا اون رو بنام ایرانی کاسپین (قزوین) میشناسن ولی ما بهش میگیم خزر! تازه اگه من اینجا بنویسم مازندران، تابناک کل مطلب رو سانسور میکنه!!

محمد -> 1393/09/12
پاسخ

نکته ای که جای سوال و تامل دارد این است که چرا در رابطه با دریای خزر!!فکری نمیشود و در حالی که در تمام دنیا این دریاچه را کاسپین(قزوین)می نامند و هیچ مناقشه ای هم در این زمینه ندارند، با کمال تعجب خود ما آنرا خزر منامیم.پاسخ این سوال برایم جالب است.

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

دریای مکران باید گفت وبیشترین وظیفه برعهده رسانه هاست که این نام را دوباره سر زبانها بیندازند به نظر شما آیا مردم و دولت عمان با وجود رابطه خوب با ایران واژه خلیج عربی را بکار نمی برند آنها حتی جزایر سه گانه را متعلق به امارات میدونند پس چرا ما نباید اسم واقعی این دریا را بکار ببریم

ایرانی -> 1393/09/12
پاسخ

ان شاء الله با عنایات مسئولین و سرلوحه قراردادن فرمایشات آقا ، دریای مکران و بندر معروف آن رونق گذشته را باز یابد ومردم آن با خوبی و خوشی زندگی کنند

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

می خوایید ایران رو باعمان دربندازی امیدوارم که قصدتون خیربوده باشه......

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

اگر توقع داریم عرب ها خلیج فارس را خلیج فارس بنامند ما هم باید رعایت کنیم و دریای عمان را همان دریای عمان بنامیم

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

یک مجتمع بزرگ پتروشیمی نیز بهمین نام در حال ساخت در آن منطقه می باشد و مکران را تبدیل به یک قطب پروشیمیایی خواهد کرد.

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

با درود خدمت دوستان ضمن عرض احترام به نویسنده محترم این مطلب باید گفت بدور از غرض ورزی های شخصی و تعصبات کورکورانه حتی اگر کلیه این مطالب درست بوده و نام این دریا مکران باشد، اما در جامعه بین الملل و اسناد حقوقی به نام دریای عمان ثبت شده است. (حالا ما کوتاهی کردیم؟ انگلیس استعمار گر بود و یا...) اگر ما در اینجا چنین حرفی بزنیم و مشروعیت نام های ثبت شده را زیر سوال ببریم هم در ارتباط با نام خلیج فارس دچار مشکل می شویم و هم در ارتباط بسیار خوب و دوستانه با کشور عمان (که بر خلاف بسیاری از کشورهای عربی از گذشته تا کنون روابط خوب و توام با احترام و بدور از فراز و نشیب با ایران داشته است) اشتباه نکنید که فکر کنید من آدم بی تعصبی نسبت به کشورم هستم. ولی تعصب کور کورانه با تیز هوشی تفاوتهای زیادی دارد. در ضمن آبراهه جنوب استان خوزستان و بوشهر خلیج فارس نام دارد و ذکر نام های مختلف و مشابه مانند خلیج همیشه فارس یا ... به اعتبار این نام لطمه می زند. بنابراین آن را تنها به یک نام بخوانید. خلیج فارس

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

زنده باد دریای مکران و خلیج فارس و دریای کاسپین... زنده باد ایران و ایرانی

محمدی -> 1393/09/12
پاسخ

درود به درایت رهبر عزیز. جا دارد اول از همه خود تابناک ازاسم مکران استفاده کرده وپیشنهاد کند در کتابهای درسی هم مکران جانشین عمان شود. در کتابهای درسی خیلی قدیم اسم مکران بکار رفته بود حتی تا اوایل دهه چهل روی پلاک اموال دولتی کلمه مکران وجود داشت. دانشمندان معروف زاهدان مرحوم نصری و کامبوزیا مدارک زیادی در کتابخانه های شخصی خود داشتندوکلمه مکران را شن روان ترجمه میکردند. مک=شن/ران=رونده ،روان

احمد -> 1393/09/12
پاسخ

درمنابع تاریخ آمده است یکی از شاهان صفوی بندر تیس را وجه المصالحه با پرتغالیها کرد امیدواریم تعصب بر نام دریای مکران و بندر تیس وقوم بلوچ همانند تعصب بر خلیج فارس وبندر عباس وقوم پارس باشد تا وحدت ملی ایران تحقق یابد با تشکر از سایت ملی تابناک.

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

تمام اینها که گفتید درست ولی ما همین نام خلیج فارس را هم حفظ کنیم بهتر است.

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

البته توجه کنید که این نوع نامگذاری - همانطور که در متن هم به آن اشاره شده است - میتواند مستمسکی برای نامگذاریهای مشابه در خلیج فارس شود. مثلاً کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، نام جعلی خلیج عربی بر آن بگذارند. در هر حال خوبست زود جوگیر نشویم و حتی اگر استدلال صحیحی است، ملاحظه سایر موارد را هم بنماییم.

ابراهیم -> 1393/09/12
پاسخ

سواحل مکران کلمه به جا و مناسبی هست که رهبری به اون اشارت فرمودند ولی اینکه بخواهیم دریای عمان رو بگیم دریای مکران به نظرم یه حاشیه بی پایان خواهد بود سواحل مکران همون کاربردی رو داره که سواحل بندر عباس داره یا سواحل شارجه یا سواحل دبی دریا خلیج فارسه ولی سواحلش بسته به منطقه اش داره که به چه نامی خونده شه

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ
کاربر مهمان -> 1393-09-12 10:12:56

زنده باد دریای مکران همچنین شایسته است که نامهای...

زنده باشی برادر کرد زنده باد سرکانی هولر

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ
کاربر مهمان -> 1393-09-12 10:19:12

الان که عمان تنها یار ایران در بین کشورهای خلیج فا...

ربطی نداره عمان وظیفه اش است همین شاهشان را ما ایرانی ها نگه داشتیم همچنین دین اینها با بقیه اعراب متفاوته و همه دشمنشان هستند

کاربر مهمان -> 1393/09/12
پاسخ

بسیاری از بلوچها هم ان منطقه را مکران می گویند

دکتر قره ویسکی -> 1399/10/26
پاسخ

در کشور عمان به این دریا مکران Makran گفته می شود و هیچ‌ عمانی به آن دریای عمان نمی گوید . به دلیل اینکه کشور عمان بیشترین خط ساحلی را با این دریا دارد و خطهای مرزی عمان به نحوی است که بیشتر این دریا متعلق به عمان هست به آن دریای عمان می گوییم . ولی نام واقعی آن به عربی خلیج مکران و به فارسی دریای مکران هست.

نظر شما

نظرهای حاوی توهین، افترا یا نوشته‌شده با حروف لاتین (فینگلیش) منتشر نمی‌شوند.

نظرسنجیآرشیو
نظرسنجی
آخرین اخبار