شطرنج در نزد اقوام گوناگون سابقه‌ای طولانی دارد و در طول دوران با تغییرات اساسی در ساختار و قوانین روبه‌رو شد تا جایی که خانه‌های آن محدود و تاس از ساختار آن حذف شد.
این بازی که امروزه در قامت رشته‌ای ورزشی رخ می‌نماید، در دوره‌های گذشته آذین‌بخش جایگاه‌های گوناگون همچون دفاتر سیاسیون بوده است و هم‌اکنون نیز بسیاری از سیاستمداران جهان از این تمرین فکری غافل نیستند. هرچند چهره‌های سیاسی کشورمان با توجه به حساسیت‌هایی که در برخی موارد نسبت به خانه‌های صفحه شطرنج وجود دارد، ترجیح می‌دهند از فواید این بازی بی‌بهره بمانند، از این نظر، حتی اگر قرار باشد در سطح سیاسیون کشوری پیرامون این مسئله رصدی صورت پذیرد، نتیجه‌ای نخواهد داشت، چراکه سیاستمداران صاحب مهره‌های مشکی یا سفید شطرنج نیز حاضر نیستند این مسئله علنی شود.
به هر حال، می‌توان گفت تقریبا هیچ جریان سیاسی پیرامون شطرنج، مواضع مشخصی در پیش نگرفته است و این مسئله به سابقه این رشته بازمی‌گردد. در خارج از کشورمان، شرایط به گونه دیگری است و هنگامی که از کاندیداهای ریاست‌جمهوری آمریکا می‌پرسند: «شطرنج بازی می‌کنید؟» پاسخ می‌دهد: «البته؛ من در این فن تبحر دارم»، چراکه عموما افراد متفکر به آن می‌پردازند.
در کشورمان باورهای نادرستی نسبت به شطرنج هست که زمینه‌ساز شکل‌گیری فضای ورزشی برای این رشته شده است. برخی از افراد مذهبی، به این دلیل از شطرنج پرهیز می‌کنند که یکی از آلات حاضر در دستگاه‌های حکومتی ظالم بوده است. روایاتی نیز به صورت خاص از حضور این افزار در دستگاه‌های شاهان خائن حکایت دارد و این در حالی است که تا صد سال پیش در بیشتر نقاط جهان این رشته عمومیت نداشته است.
از سوی دیگر، آنچه بیش از دیگر مسائل در این زمینه تأثیرگذار بوده، مباحثی است که پیرامون کاربرد شطرنج به عنوان ابزار قمار مطرح شده است. هرچند این مسئله‌ای است که برای دوره زمانی صادق بوده، جنبه ورزشی یافتن این رشته، موجب شده تا دیگر نتوان آن را حرام دانست.
با این حال، رویه شطرنج‌بازی و تفکر شطرنج‌بازها را همواره تفکری سیاسی نیز می‌دانند که در این زمینه، می‌توان به گفته‌های جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهوری کنونی آمریکا، اشاره کرد که پس از ناکامی در برخی مسائل گفته بود: «ایرانیان شطرنجبازان قوی هستند!» و تلویحا به سطح تفکر سیاسی کشورمان اشاره کرده بود.
سیاسیون خودمان هم نشان داده‌اند به فن شطرنج تا حدودی علاقه‌مندند که در این زمینه، گفته‌های پیشین لاریجانی قابل تأمل است که گفته بود: « اگر بخواهیم، می‌توانیم با آمریکا با بوکس رودررو شویم که هر دو طرف آسیب می‌بینند، اما پیشنهاد ما این است که در دو سوی میز شطرنج قرار داشته باشیم تا در صورت شکست، آسیب جدی متوجهشان نشود!».
واقعیت آن است همان‌گونه که سیاستمداران خارجی اذعان می‌دارند، سیاست در دوران قدیمی همچون بازی پوکر بوده که همه چیز آن پنهان است، اما در شرایط کنونی سیاست مثل شطرنج، رو است و فرق سیاست دیروز و امروز در همین مسئله خلاصه می‌شود. از این نظر، بسیاری گمان می‌کنند سیاسیون باید با قواعد شطرنج به دلیل مختصات و سیاستمدارپروری آن آشنایی داشته باشند. یکی از این افراد، محمدابراهیم مداحی، رئیس فدراسیون شطرنج است که این امر را جزو ضروریات می‌خواند.
ما در این باره با مداحی علاوه بر این مسائل، پیرامون شرایط کنونی شطرنج نیز گفت‌وگو کردیم که البته وی هیچ کدام از پرسش‌‌های خبرنگار ورزشی «تابناک» را بی‌پاسخ نگذاشت، مگر یکی، دو مورد که تأکید داشت حتی محتوای پرسش‌ها نیز مطرح نشود.
خبرنگار تابناک: آقای مداحی، قدری از سوابق شطرنج در کشورمان بگویید.
مداحی: بی‌شک، شطرنج سوابق طولانی در کشور ایران دارد، اما رسمیت یافتن آن از سال 1330 است که تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، این رشته فعالیت‌هایی را در سطح کشور داشت. با پیروزی انقلاب اسلامی ایران، این رشته تعطیل شد تا سال 1367 که امام خمینی(ره) فتوای تاریخی‌شان پیرامون بدون اشکال بودن فعالیت این رشته در سطح کشور را صادر کردند و بر مبنای آن، شطرنج از سال 68 دوباره فعالیت خود را در ایران آغاز کرد.
خبرنگار تابناک: شما بر این باور هستید که شطرنج نوعی ورزش است؟
مداحی: شطرنج قطعا تعاریف ورزشی دارد و در ساختار ورزش بوده و جزو رشته‌های قهرمانی نیز هست، منتها در کنار این، هم هنر و هم تفکرساز است و دارای ویژگی‌های فراوان دیگری نیز هست. به این ترتیب، ساختار ورزشی‌اش، ایجاب می‌کند برخوردهایی ورزشی و متعارف با این حوزه انجام شود.
خبرنگار تابناک: از سال 68 تاکنون چه اتفاقی افتاده است؟
مداحی: متأسفانه، چون این رشته هشت سال پیاپی تعطیل بود، باعث شده بود جایگاهی در سطح آسیا و جهان نداشته باشیم. ما تا سال 80، نتوانستیم خودمان را بالاتر از سیزدهم آسیا بکشیم اما پس از چهار سال تلاش، به رده نهم قاره کهن صعود کردیم و این صعود ادامه یافت تا جایی که در سال 85، رده هفتم آسیا به ایران اختصاص یافت و در سال 86 به نقطه‌ای رسیدیم که از نظر قدرت در رده چهارم هستیم و از نظر مدال‌آوری، سومی آسیا را به خود اختصاص داده‌ایم. از سال 85 تعداد استادبزرگ‌ها، ریتینگ و رنکینگ به علاوه تعداد مربیان برجسته‌مان نیز افزایش چشمگیری داشته است که تمرکز موجود برای رشد و توسعه این رشته را در سطح فدراسیون نشان می‌دهد. از نظر اعزام، جزو رشته‌های پراعزام هستیم و ماهیانه، یکی، دو مسابقه برون‌مرزی داریم که عموما همراه با به دست آوردن نتیجه است.
خبرنگار تابناک: در سطح بین‌الملل و برقراری ارتباطات بین‌المللی‌تان با فدراسیون بین‌المللی شطرنج در چه موقعیتی هستید؟
مداحی: ما کرسی هیأت رئیسه فدراسیون‌های جهانی و آسیایی را در اختیار داریم و در شش کمیته فدراسیون جهانی نیز نمایندگان ما عضو هستند و این روابط به اندازه‌ای حسنه است که برای جام بین‌المللی فجر شطرنج، ناظر خارجی تعیین نمی‌شود و نظارت را به اشخاص ایرانی با توجه به اعتماد متقابل واگذار می‌کنند.
خبرنگار تابناک: به برگزاری جام‌های فجر اشاره کردید؛ گمان نمی‌کنید برگزاری این رقابت‌ها در اواخر سال 86 به میزبانی استان آذربایجان غربی و سردی هوای آن مشکل‌ساز شود؟
مداحی: به هر روی، ارومیه بهترین شرایط میزبانی را در میان متقاضیان داشت و البته اگر استان‌هایی که شرایط آب و هوایی بهتری در این فصل دارند، همچون استان‌های جنوبی، خواستار میزبانی با شرایط استاندارد و ایده‌آل باشند بررسی می‌کنیم و برای دوره‌های بعدی نیز می‌توان بر این مسئله تمرکز کرد.
خبرنگار تابناک: درواقع استان‌های جنوبی متقاضی میزبانی این تورنمنت معتبر نبوده‌اند؟
مداحی: سلایق مدیریتی در میزبانی مسابقات بزرگ سهیم است و از این نظر نیز باید حق انتخاب را برای مدیرکل‌های تربیت بدنی استان‌های پیرامون پذیرش میزبانی رقابت‌های بین‌المللی به آنان داد.
خبرنگار تابناک: به جز جام فجر، قصد میزبانی مسابقات قهرمانی جهان یا آسیا را ندارید؟
مداحی: در این‌باره، درخواستمان را ابتدا برای میزبانی مسابقات قهرمانی بانوان جهان ارایه دادیم که به ما گفتند، باید برای میزبانی مسابقات جهانی بانوان به بازیکنان اسرائیل هم روادید دهید و نیز برای شرکت‌کنندگان محدودیت حجاب قایل نشوید و هر کس با هر پوششی که خواست، بیاید. به همین دلیل این میزبانی منتفی شد ولی برای میزبانی جام بزرگ شطرنج مردان جهان به عنوان یکی از چهار کشور داوطلب، درخواست لازم را دادیم تا در صورت مثبت بودن نظر مسئولان فدراسیون جهانی برای سال 2008 میزبانی را بر عهده بگیریم. آنها نظرشان مثبت است و تنها باید دید دیگر متقاضیان همچون آلمان و ترکیه چه شرایطی را برای میزبانی اعلام می‌کنند.
خبرنگار تابناک: هم‌اکنون به جز پنج استاد بزرگ شطرنج، چهره‌های دیگری از ایران هستند که در آستانه کسب تایتل استادبزرگی باشند؟
مداحی: در مقطع کنونی به جز قائم‌مقامی، مرادی، محجوب، شجاعت قانع، باقری و شادی پریدر، چندین نفر در حال گرفتن تایتل استادبزرگی هستند که با گرفتن دو یا سه نرم، به این عناوین دست پیدا می‌کنند و به مرور چهارده استاد بین‌المللی به این جایگاه ارزشمند خواهند رفت؛ در این زمینه و نیز در به دست آوردن این جایگاه‌ها ریتینگ بسیار مؤثر است.
خبرنگار تابناک: استادبزرگان شطرنج جهان نیز با توجه به ریتینگ فدراسیون بین‌المللی رده‌بندی می‌شوند؟
مداحی: با توجه به برد و باخت‌هایی که دارند، ایشان نیز در ریتینگ به رده‌های بالاتر صعود و یا سقوط می‌کنند؛ هرچند برخی از ایشان مثل «کاسپاروف» چندان به ریتینگ بین‌المللی توجهی ندارند و گروهی با نام «شطرنجبازان حرفه‌ای» را تشکیل داده‌اند.
خبرنگار تابناک: با این اوصاف، درجه استادبزرگی این اشخاص سلب نمی‌شود؟
مداحی: نه، درجه استادبزرگی حکم یک مدرک را دارد. شما اگر به تایتیل توجه نکنید، در رده‌بندی پایین می‌آیید، اما درجه استادبزرگی‌تان در فدراسیون بین‌المللی معتبر است، اما نه به عنوان استادبزرگ توانمند. در این شرایط، می‌توان شطرنج‌باز استادبزرگ را به دکتری شبیه دانست که با وجود داشتن مدرک معتبر، سواد کافی نداشته باشد! این هم به همین شکل می‌شود!
خبرنگار تابناک: خودتان تا چه حدودی به فن شطرنج آشنایی دارید؟
مداحی: تا حدودی شناخت دارم و با برخی تاکتیک‌ها نیز آشنایم. گمان قواعدش را بدانم و بتوانیم بازی کنیم.
خبرنگار تابناک: چرا می‌گویند شطرنج، ورزش سیاسیون است؟
مداحی: چون قواعد سیاسی در آن وجود دارد و تفکر سیاسی را نیز پرورش می‌دهد. برای مثال، به شش اصل اشاره می‌کنم که کاربردهای سیاسی مشهودی دارد یک شطرنج‌باز ماهر باید برای پیروزی به آن تسلط داشته باشد؛
اصل نخست؛ مربوط به انفکاک از محیط بیرونی می‌شود که یک شطرنج‌باز باید برای انجام بازی آن را مد نظر داشته باشد. یک سیاستمدار با انواع رویدادها به عنوان منابع استرس‌زا روبه‌روست و چون همه این مسائل، ذهن را متوجه خویش می‌کند، اگر تمرکزی بدون توجه به دیگر موضع‌های محیطی شکل نگیرد، سیاستمدار نمی‌تواند تصمیمی مستقل بگیرد.
اصل دوم به دستیابی به انسجام ذهنی و روانی بازمی‌گردد که باعث می‌شود شطرنج‌باز بتواند قالب‌های ذهنی جداگانه را به سادگی شکل دهد و صاحب نگرش شود و ضرورت این اصل نیز برای سیاسیون نیاز به توضیح ندارد.
اصل سوم، ضرورت پیش‌بینی است. در شطرنج می‌گویند اگر بازیکنی نتواند هفت حرکت بعدی حریفش را ببیند، می‌بازد. یک سیاستمدار هم باید برای هر مسئله، سناریوهای متعددی را تعریف و آماده ارایه کند؛ برای نمونه، در برخورد با یک دشمن جنگ روانی، تعامل و برقراری روابط و موارد دیگر، می‌تواند سناریوهای قابل تعریف باشد که با بررسی از زوایای گوناگون، قابل دستیابی است.
اصل چهارم، گرایش به خانه‌تکانی و تغییر رویه است، چراکه یک مهره وزیر نیز در صورت تغییر ندادن مکان، حذف می‌شود و یک سرباز باتحرک، می‌تواند در حد و اندازه یک وزیر ظاهر شود. یک سیاستمدار نیز باید فوق‌العاده انعطاف‌پذیر و پرتابل ظاهر شود.
اصل پنجم می‌گوید، مهره‌ها قابل ارتقا هستند و سرباز می‌تواند وزیر شود، همان‌گونه که رئیس دفتر «پوتین» در شهرداری «سن‌پیترزبورگ» رئیس‌جمهور می‌شود و یک سیاستمدار نباید کسی را که پادویی می‌کند، نادیده بگیرد، چراکه می‌تواند روزی یک سیاستمدار برجسته شود.
و اصل آخر می‌گوید، یک شطرنج‌باز باید پیش از اجرای حرکت‌ها، بارها آنها را در ذهنش به اجرا گذارد و یک چهره سیاسی نیز باید پیش از اجرای هر حرکتی، بارها به بررسی آنها در ذهن خود بپردازد و آنها را بسنجد.
خبرنگار تابناک: پس شما توصیه می‌کنید سیاسیون بیشتر به شطرنج گرایش نشان دهند؟
مداحی: اصولا سیاسیون باید شطرنج بازی کنند تا بر اصول آن آشنایی یابند و در تصمیم‌گیری‌هایشان به کار بندند. امیدواریم این مسئله بیشتر مورد توجه واقع شود و فعالان سیاسی از آن غافل نشوند.
این بازی که امروزه در قامت رشته‌ای ورزشی رخ می‌نماید، در دوره‌های گذشته آذین‌بخش جایگاه‌های گوناگون همچون دفاتر سیاسیون بوده است و هم‌اکنون نیز بسیاری از سیاستمداران جهان از این تمرین فکری غافل نیستند. هرچند چهره‌های سیاسی کشورمان با توجه به حساسیت‌هایی که در برخی موارد نسبت به خانه‌های صفحه شطرنج وجود دارد، ترجیح می‌دهند از فواید این بازی بی‌بهره بمانند، از این نظر، حتی اگر قرار باشد در سطح سیاسیون کشوری پیرامون این مسئله رصدی صورت پذیرد، نتیجه‌ای نخواهد داشت، چراکه سیاستمداران صاحب مهره‌های مشکی یا سفید شطرنج نیز حاضر نیستند این مسئله علنی شود.
به هر حال، می‌توان گفت تقریبا هیچ جریان سیاسی پیرامون شطرنج، مواضع مشخصی در پیش نگرفته است و این مسئله به سابقه این رشته بازمی‌گردد. در خارج از کشورمان، شرایط به گونه دیگری است و هنگامی که از کاندیداهای ریاست‌جمهوری آمریکا می‌پرسند: «شطرنج بازی می‌کنید؟» پاسخ می‌دهد: «البته؛ من در این فن تبحر دارم»، چراکه عموما افراد متفکر به آن می‌پردازند.
در کشورمان باورهای نادرستی نسبت به شطرنج هست که زمینه‌ساز شکل‌گیری فضای ورزشی برای این رشته شده است. برخی از افراد مذهبی، به این دلیل از شطرنج پرهیز می‌کنند که یکی از آلات حاضر در دستگاه‌های حکومتی ظالم بوده است. روایاتی نیز به صورت خاص از حضور این افزار در دستگاه‌های شاهان خائن حکایت دارد و این در حالی است که تا صد سال پیش در بیشتر نقاط جهان این رشته عمومیت نداشته است.
از سوی دیگر، آنچه بیش از دیگر مسائل در این زمینه تأثیرگذار بوده، مباحثی است که پیرامون کاربرد شطرنج به عنوان ابزار قمار مطرح شده است. هرچند این مسئله‌ای است که برای دوره زمانی صادق بوده، جنبه ورزشی یافتن این رشته، موجب شده تا دیگر نتوان آن را حرام دانست.
با این حال، رویه شطرنج‌بازی و تفکر شطرنج‌بازها را همواره تفکری سیاسی نیز می‌دانند که در این زمینه، می‌توان به گفته‌های جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهوری کنونی آمریکا، اشاره کرد که پس از ناکامی در برخی مسائل گفته بود: «ایرانیان شطرنجبازان قوی هستند!» و تلویحا به سطح تفکر سیاسی کشورمان اشاره کرده بود.
سیاسیون خودمان هم نشان داده‌اند به فن شطرنج تا حدودی علاقه‌مندند که در این زمینه، گفته‌های پیشین لاریجانی قابل تأمل است که گفته بود: « اگر بخواهیم، می‌توانیم با آمریکا با بوکس رودررو شویم که هر دو طرف آسیب می‌بینند، اما پیشنهاد ما این است که در دو سوی میز شطرنج قرار داشته باشیم تا در صورت شکست، آسیب جدی متوجهشان نشود!».
واقعیت آن است همان‌گونه که سیاستمداران خارجی اذعان می‌دارند، سیاست در دوران قدیمی همچون بازی پوکر بوده که همه چیز آن پنهان است، اما در شرایط کنونی سیاست مثل شطرنج، رو است و فرق سیاست دیروز و امروز در همین مسئله خلاصه می‌شود. از این نظر، بسیاری گمان می‌کنند سیاسیون باید با قواعد شطرنج به دلیل مختصات و سیاستمدارپروری آن آشنایی داشته باشند. یکی از این افراد، محمدابراهیم مداحی، رئیس فدراسیون شطرنج است که این امر را جزو ضروریات می‌خواند.
ما در این باره با مداحی علاوه بر این مسائل، پیرامون شرایط کنونی شطرنج نیز گفت‌وگو کردیم که البته وی هیچ کدام از پرسش‌‌های خبرنگار ورزشی «تابناک» را بی‌پاسخ نگذاشت، مگر یکی، دو مورد که تأکید داشت حتی محتوای پرسش‌ها نیز مطرح نشود.
خبرنگار تابناک: آقای مداحی، قدری از سوابق شطرنج در کشورمان بگویید.
مداحی: بی‌شک، شطرنج سوابق طولانی در کشور ایران دارد، اما رسمیت یافتن آن از سال 1330 است که تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، این رشته فعالیت‌هایی را در سطح کشور داشت. با پیروزی انقلاب اسلامی ایران، این رشته تعطیل شد تا سال 1367 که امام خمینی(ره) فتوای تاریخی‌شان پیرامون بدون اشکال بودن فعالیت این رشته در سطح کشور را صادر کردند و بر مبنای آن، شطرنج از سال 68 دوباره فعالیت خود را در ایران آغاز کرد.
خبرنگار تابناک: شما بر این باور هستید که شطرنج نوعی ورزش است؟مداحی: شطرنج قطعا تعاریف ورزشی دارد و در ساختار ورزش بوده و جزو رشته‌های قهرمانی نیز هست، منتها در کنار این، هم هنر و هم تفکرساز است و دارای ویژگی‌های فراوان دیگری نیز هست. به این ترتیب، ساختار ورزشی‌اش، ایجاب می‌کند برخوردهایی ورزشی و متعارف با این حوزه انجام شود.
خبرنگار تابناک: از سال 68 تاکنون چه اتفاقی افتاده است؟
مداحی: متأسفانه، چون این رشته هشت سال پیاپی تعطیل بود، باعث شده بود جایگاهی در سطح آسیا و جهان نداشته باشیم. ما تا سال 80، نتوانستیم خودمان را بالاتر از سیزدهم آسیا بکشیم اما پس از چهار سال تلاش، به رده نهم قاره کهن صعود کردیم و این صعود ادامه یافت تا جایی که در سال 85، رده هفتم آسیا به ایران اختصاص یافت و در سال 86 به نقطه‌ای رسیدیم که از نظر قدرت در رده چهارم هستیم و از نظر مدال‌آوری، سومی آسیا را به خود اختصاص داده‌ایم. از سال 85 تعداد استادبزرگ‌ها، ریتینگ و رنکینگ به علاوه تعداد مربیان برجسته‌مان نیز افزایش چشمگیری داشته است که تمرکز موجود برای رشد و توسعه این رشته را در سطح فدراسیون نشان می‌دهد. از نظر اعزام، جزو رشته‌های پراعزام هستیم و ماهیانه، یکی، دو مسابقه برون‌مرزی داریم که عموما همراه با به دست آوردن نتیجه است.
خبرنگار تابناک: در سطح بین‌الملل و برقراری ارتباطات بین‌المللی‌تان با فدراسیون بین‌المللی شطرنج در چه موقعیتی هستید؟
مداحی: ما کرسی هیأت رئیسه فدراسیون‌های جهانی و آسیایی را در اختیار داریم و در شش کمیته فدراسیون جهانی نیز نمایندگان ما عضو هستند و این روابط به اندازه‌ای حسنه است که برای جام بین‌المللی فجر شطرنج، ناظر خارجی تعیین نمی‌شود و نظارت را به اشخاص ایرانی با توجه به اعتماد متقابل واگذار می‌کنند.
خبرنگار تابناک: به برگزاری جام‌های فجر اشاره کردید؛ گمان نمی‌کنید برگزاری این رقابت‌ها در اواخر سال 86 به میزبانی استان آذربایجان غربی و سردی هوای آن مشکل‌ساز شود؟
مداحی: به هر روی، ارومیه بهترین شرایط میزبانی را در میان متقاضیان داشت و البته اگر استان‌هایی که شرایط آب و هوایی بهتری در این فصل دارند، همچون استان‌های جنوبی، خواستار میزبانی با شرایط استاندارد و ایده‌آل باشند بررسی می‌کنیم و برای دوره‌های بعدی نیز می‌توان بر این مسئله تمرکز کرد.
خبرنگار تابناک: درواقع استان‌های جنوبی متقاضی میزبانی این تورنمنت معتبر نبوده‌اند؟
مداحی: سلایق مدیریتی در میزبانی مسابقات بزرگ سهیم است و از این نظر نیز باید حق انتخاب را برای مدیرکل‌های تربیت بدنی استان‌های پیرامون پذیرش میزبانی رقابت‌های بین‌المللی به آنان داد.
خبرنگار تابناک: به جز جام فجر، قصد میزبانی مسابقات قهرمانی جهان یا آسیا را ندارید؟
مداحی: در این‌باره، درخواستمان را ابتدا برای میزبانی مسابقات قهرمانی بانوان جهان ارایه دادیم که به ما گفتند، باید برای میزبانی مسابقات جهانی بانوان به بازیکنان اسرائیل هم روادید دهید و نیز برای شرکت‌کنندگان محدودیت حجاب قایل نشوید و هر کس با هر پوششی که خواست، بیاید. به همین دلیل این میزبانی منتفی شد ولی برای میزبانی جام بزرگ شطرنج مردان جهان به عنوان یکی از چهار کشور داوطلب، درخواست لازم را دادیم تا در صورت مثبت بودن نظر مسئولان فدراسیون جهانی برای سال 2008 میزبانی را بر عهده بگیریم. آنها نظرشان مثبت است و تنها باید دید دیگر متقاضیان همچون آلمان و ترکیه چه شرایطی را برای میزبانی اعلام می‌کنند.
خبرنگار تابناک: هم‌اکنون به جز پنج استاد بزرگ شطرنج، چهره‌های دیگری از ایران هستند که در آستانه کسب تایتل استادبزرگی باشند؟
مداحی: در مقطع کنونی به جز قائم‌مقامی، مرادی، محجوب، شجاعت قانع، باقری و شادی پریدر، چندین نفر در حال گرفتن تایتل استادبزرگی هستند که با گرفتن دو یا سه نرم، به این عناوین دست پیدا می‌کنند و به مرور چهارده استاد بین‌المللی به این جایگاه ارزشمند خواهند رفت؛ در این زمینه و نیز در به دست آوردن این جایگاه‌ها ریتینگ بسیار مؤثر است.
خبرنگار تابناک: استادبزرگان شطرنج جهان نیز با توجه به ریتینگ فدراسیون بین‌المللی رده‌بندی می‌شوند؟
مداحی: با توجه به برد و باخت‌هایی که دارند، ایشان نیز در ریتینگ به رده‌های بالاتر صعود و یا سقوط می‌کنند؛ هرچند برخی از ایشان مثل «کاسپاروف» چندان به ریتینگ بین‌المللی توجهی ندارند و گروهی با نام «شطرنجبازان حرفه‌ای» را تشکیل داده‌اند.
خبرنگار تابناک: با این اوصاف، درجه استادبزرگی این اشخاص سلب نمی‌شود؟
مداحی: نه، درجه استادبزرگی حکم یک مدرک را دارد. شما اگر به تایتیل توجه نکنید، در رده‌بندی پایین می‌آیید، اما درجه استادبزرگی‌تان در فدراسیون بین‌المللی معتبر است، اما نه به عنوان استادبزرگ توانمند. در این شرایط، می‌توان شطرنج‌باز استادبزرگ را به دکتری شبیه دانست که با وجود داشتن مدرک معتبر، سواد کافی نداشته باشد! این هم به همین شکل می‌شود!
خبرنگار تابناک: خودتان تا چه حدودی به فن شطرنج آشنایی دارید؟
مداحی: تا حدودی شناخت دارم و با برخی تاکتیک‌ها نیز آشنایم. گمان قواعدش را بدانم و بتوانیم بازی کنیم.
خبرنگار تابناک: چرا می‌گویند شطرنج، ورزش سیاسیون است؟
مداحی: چون قواعد سیاسی در آن وجود دارد و تفکر سیاسی را نیز پرورش می‌دهد. برای مثال، به شش اصل اشاره می‌کنم که کاربردهای سیاسی مشهودی دارد یک شطرنج‌باز ماهر باید برای پیروزی به آن تسلط داشته باشد؛
اصل نخست؛ مربوط به انفکاک از محیط بیرونی می‌شود که یک شطرنج‌باز باید برای انجام بازی آن را مد نظر داشته باشد. یک سیاستمدار با انواع رویدادها به عنوان منابع استرس‌زا روبه‌روست و چون همه این مسائل، ذهن را متوجه خویش می‌کند، اگر تمرکزی بدون توجه به دیگر موضع‌های محیطی شکل نگیرد، سیاستمدار نمی‌تواند تصمیمی مستقل بگیرد.
اصل دوم به دستیابی به انسجام ذهنی و روانی بازمی‌گردد که باعث می‌شود شطرنج‌باز بتواند قالب‌های ذهنی جداگانه را به سادگی شکل دهد و صاحب نگرش شود و ضرورت این اصل نیز برای سیاسیون نیاز به توضیح ندارد.
اصل سوم، ضرورت پیش‌بینی است. در شطرنج می‌گویند اگر بازیکنی نتواند هفت حرکت بعدی حریفش را ببیند، می‌بازد. یک سیاستمدار هم باید برای هر مسئله، سناریوهای متعددی را تعریف و آماده ارایه کند؛ برای نمونه، در برخورد با یک دشمن جنگ روانی، تعامل و برقراری روابط و موارد دیگر، می‌تواند سناریوهای قابل تعریف باشد که با بررسی از زوایای گوناگون، قابل دستیابی است.
اصل چهارم، گرایش به خانه‌تکانی و تغییر رویه است، چراکه یک مهره وزیر نیز در صورت تغییر ندادن مکان، حذف می‌شود و یک سرباز باتحرک، می‌تواند در حد و اندازه یک وزیر ظاهر شود. یک سیاستمدار نیز باید فوق‌العاده انعطاف‌پذیر و پرتابل ظاهر شود.
اصل پنجم می‌گوید، مهره‌ها قابل ارتقا هستند و سرباز می‌تواند وزیر شود، همان‌گونه که رئیس دفتر «پوتین» در شهرداری «سن‌پیترزبورگ» رئیس‌جمهور می‌شود و یک سیاستمدار نباید کسی را که پادویی می‌کند، نادیده بگیرد، چراکه می‌تواند روزی یک سیاستمدار برجسته شود.
و اصل آخر می‌گوید، یک شطرنج‌باز باید پیش از اجرای حرکت‌ها، بارها آنها را در ذهنش به اجرا گذارد و یک چهره سیاسی نیز باید پیش از اجرای هر حرکتی، بارها به بررسی آنها در ذهن خود بپردازد و آنها را بسنجد.
خبرنگار تابناک: پس شما توصیه می‌کنید سیاسیون بیشتر به شطرنج گرایش نشان دهند؟
مداحی: اصولا سیاسیون باید شطرنج بازی کنند تا بر اصول آن آشنایی یابند و در تصمیم‌گیری‌هایشان به کار بندند. امیدواریم این مسئله بیشتر مورد توجه واقع شود و فعالان سیاسی از آن غافل نشوند.