عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در گفتوگو با تابناک
آمریکا با خروج از برجام، سه هدف عمده را دنبال کرده است/ ترامپ برای جلب نظر جامعه یهودیان آمریکا خصومت با ایران را دنبال می کند / ترامپ ممکن است معامله بزرگی با روسیه و چین بر سر ایران داشته باشد
اهداف آمریکا از خروج از برجام را می توانیم در قالب سه هدف عمده تحلیل کنیم: یکی اهداف سیاست داخلی و سیاست انتخاباتی ترامپ، دیگری هدف امنیتی سازی کردن ایران و هدف سوم هم رسیدن به یک توافق جدید جایگزین است.


بین الملل تابناک: با گذشت دو سال از خروج آمریکای ترامپ از برجام، همچنان تحلیل ها و مناظرات متعددی پیرموان آن و به ویژه آینده برجام و سیاست های واشنگتن در قبال آن مطرح می شود.
در این میان، تلاشهای اخیر آمریکا برای تمدید تحریمهای تسلیحاتی ایران ـ که قرار است در چند ماه آینده براساس برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ لغو شوند ـ توجهات زیادی را به آینده این توافق و به نوعی سرنوشت آن معطوف کرده است.
در همین زمینه، در گفتوگو به دکتر «حیدرعلی مسعودی» عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی و متخصص مسائل آمریکا، به دستاوردهای آمریکا در برابر ایران پس از خروج از برجام، چشم انداز برجام و اولویت تصمیم سازان و سیاست گذاران ایرانی پرداختیم.
سوال: با گذشت دو سال از خروج آمریکا از برجام این پرسش مطرح می شود که خروج آمریکا از توافق تاکنون چه دستاوردی برای واشنگتن داشته است؟ در واقع، آیا ایالات متحده توانست به اهداف خروج از برجام دست یابد؟
دکتر مسعودی: اهداف آمریکا از خروج از برجام را می توانیم در قالب سه هدف عمده تحلیل کنیم: یکی اهداف سیاست داخلی و سیاست انتخاباتی ترامپ هست، یکی هدف امنیتی سازی کردن ایران و هدف سوم هم رسیدن به یک توافق جدید جایگزین هست.
به نظر میرسد، تحولات بعد از خروج آمریکا از برجام نشان داده که آمریکاییها و دولت ترامپ در رسیدن با آن دو هدف آخر یعنی امنیتی سازی و رسیدن به یک توافق جایگزین ناکام بودند. اما به نظر میرسد تا رسیدن به هدف اول یعنی رسیدن به اهداف سیاست داخلی ترامپ تا حدودی موفق بودند. حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد جامعه یهودیان آمریکا، معمولا در انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا به نامزد حزب دموکرات گرایش دارند و ترامپ به نوعی تلاش میکند خواستهها و مطالبات این بخش از جامعه رای دهنده آمریکایی را با خودش همراه کند. یعنی با خصومت ورزی بیشتر نسبت به ایران و حمایتهای مطلق و بی چون و چرایی که از دولت اسرائیل میکند، بخشی از رای دهندگان یهودی را به خودش متمایل میکند. اگر بتواند درصد کوچکی از این آرا در انتخابات پیش رو را به سمت خودش متمایل کند، میتواند یکی از عوامل موفقیت خودش را رقم بزند. این از جهت سیاست داخلی و انتخاباتی دولت ترامپ بود.
اما در رابطه با امنیتی سازی یا de-securitize مجدد ایران میتوان گفت: دولت ترامپ ناموفق بوده است؛ یعنی دولت ترامپ تلاش کرد بعد از غیرامنیتی سازی پرونده هستهای ایران در دولت اوباما، مجددا ایران را به یک منشا تهدیدات جدی برای امنیت جامعه بین الملل و امنیت نظام بین الملل تبدیل کند و به بازیگران دیگر از جمله اروپایی ها، روسیه و چین و کشورهای دیگری مثل کره جنوبی و ژاپن تلقین کند که ایران منشا تهدیدات جدی برای امنیت و ثبات بین المللی است. با این حال، چنین هدفی محقق نشد. در واقع، دولت ترامپ موفق نشد نظر موافق بخشی از متحدان اروپایی خودش را مبنی بر شدت عمل بیشتر ضد ایران و صدور قطعنامههای تحریمی جدید ضد ایران جلب کند. روسیه و چین نیز تاکنون مواضع حمایتی یا حداقل نمادین خود از ایران را دارند.
اما در رابطه به مساله سوم یعنی رسیدن به یک توافق جدید و بدیل برجام نیز آمریکاییها تاکنون موفقیتی به دست نیاورده اند. دولت آقای ترامپ و تیم امنیت ملی ترامپ تصورات ساده انگارانهای نسبت به ایران در ابتدای دولت ایشان داشتند؛ تصورشان این بود که با فشارهای اقتصادی میتوانند به سرعت کمر اقتصاد ایران را بشکنند و از تابستان داغ و چنین مواردی سخن میگفتند و اینکه اگر ما این فشار مضاعف را ادامه دهیم و به این سیاست تحریمی خودمان تداوم بدهیم، کمر اقتصاد ایران خواهد شکست و ایران با جنبشها و شورشهای فراگیر و گستردهای مواجه خواهد شد و این منجر به عقب نشینی سریع دولت ایران و تمایل ایران برای مذاکره خواهد شد. ما در سالهای گذشته، ناآرامیها و بی ثباتیهای اجتماعی را داشتیم و متاسفانه آثار و لطمات زیادی را هم به همراه داشته که همچنان از مسئولیت پذیری خبری نیست؛ با وجود این، یک نوع ثبات نسبی در اقتصاد ایران حاکم شده است و با سیاستهای پولی و مالی از تشدید بحرانهای اقتصادی تا حدود زیادی جلوگیری شد و به نظر میرسد تا تعیین تکلیف دولت بعدی آمریکا در ماه نوامبر ایران چشم انداز رفتن به سمت مذاکره با آمریکا را نخواهد داشت.
سوال: چشم انداز برجام را چگونه ارزیابی میکنید؟ با توجه به اقدامات و تحرکات ضد برجامی واشنگتن آیا میتوان به حفظ آن امید داشت؟
دکتر مسعودی: در رابطه با چشم انداز برجام مسائل و مباحث مختلفی مطرح شده است. دولت آمریکا اخیرا بحث بازگشت به برجام را به این معنا مطرح کرده که از مکانیزمهای درون برجام برای نابودی خود برجام استفاده کند. این یک مورد عجیب و غریبی است که دولت آقای ترامپ از برجام خارج شده و توافق را زیر پا گذاشته و ضوابط و قوانین تحریمی را مجددا بر ضد ایران وضع کرد؛ اما الان میخواهد برای استفاده از مکانیزمهای جبرانی در درون برجام برای نابودی خود برجام استفاده کند. اینکه این هدف آمریکا چقدر امکان پذیر است، حقوقدانان باید نظر کارشناسی خودشان را بدهند. اما آنچه به نظر میرسد اینکه آمریکاییها احتمالا به سمت یک قطعنامه جدیدی خواهند رفت. پیش نویس این قطعنامه را تهیه میکنند مبنی بر اینکه لغو تحریمهای تسلیحاتی در ماههای آینده که بنا بر برجام اتفاق خواهد افتاد، محقق نشود. طبیعتا آمریکاییها در این رابطه با موانعی مواجه هستند. یکی از این موانع روسیه و چین هستند و دیگری کشورهای اروپایی.
کشورهای اروپایی نگاههای متفاوتی به این مسئله دارند؛ برخی از تحلیلها در کشورهای اروپایی معتقدند که ایران در حال تشدید تنشها است، بنابراین باید اقدامات مقابلهای خود علیه ایران را شروع بکنند. برخی دیگر معتقدند چنین اقداماتی که به معنای همراهی کامل کشورهای اروپایی با آمریکا بر ضد ایران است به نوعی تیر خلاص بر پیکر بی جان برجام است و به صورت کلی برجام را نابود خواهد کرد. کما اینکه ایران هم این تهدید را داشته که اگر لغو تحریمهای تسلیحاتی ایران کنار گذاشته و تحریمها مجددا تمدید شود، به معنای کنار گذاشتن برجام خواهد بود.
با توجه به اینکه در همین شرایط فعلی هم از آنچه ما به عنوان برجام میشناسیم، چیزی جز روابط عادی بین ایران و اروپا در مقابل در شفافیت مطلق و کامل ایران نمانده، بنابراین میشود انتظار داشت که افزایش فشار آمریکا برای نابودی برجام، نهایتا با پاسخ قاطعانه ایران مواجه میشود و ایران بخشی از تعهدات باقی مانده خود در برجام را بعد از آن گامهای کاهش تعهدات نهایتا کنار خواهد گذاشت و مسائل جدیتر خواهد شد.
سوال: تصمیم سازان و سیاست گذاران ایرانی چه باید کنند؟ اولویت اصلی ایران در برجام چه باید باشد؟
دکتر مسعودی: ما در دو تا سه سطح تحلیل میتوانیم بحث کنیم؛ نخست، اقدامات کوتاه مدت ایران، دوم، اقدامات میان مدت و سوم اقدامات بلند مدت.
در بلندمدت تنها راه ایران، برقراری روابط متوازن با همه قدرتهای جهانی ازجمله آمریکاست. یعنی این تصور که ایران میتواند روابط متعادل و روابط فشردهای با کشورهای همچون چین داشته باشد، اما قدرتهای دیگر جهانی از جمله آمریکا کاملا قطع رابطه داشته باشد، تصور نادرستی را شکل خواهد داد. ما باید بتوانیم از این قدرتهای جهانی در راستای منافع خودمان استفاده کنیم.
در میان مدت، طبیعتا سیاست صبر و انتظار برای تعیین تکلیف دولت آینده آمریکا تنها راه ایران است. با توجه به وضعیت جدیدی که بعد از شیوع کرونا در آمریکا اتفاق افتاده باید منتظر ماند تا نتیجه انتخابات آمریکا مشخص شود.
در کوتاه مدت اگر آمریکاییها بخواهند اقدامات جدی را انجام بدهند؛ یعنی فراتر از آن مواضعی که اکنون دنبال میکنند ممکن است یک معامله بزرگی با چین و روسیه بر سر ایران داشته باشند؛ آنوقت ایران میتواند کاهش سایر تعهدات برجامی خودش را در دستور کار قرار دهد و بتواند از این جهت با کنار گذاشتن مابقی تعهدات خودش یک شک جدیدی را به تلاشهای دولت آمریکا برای منزوی سازی ایران وارد کند. با این حال، بعید میدانم آمریکایی فراتر از این مواضع نمادین خودشان برای تمدید تحریمها به موفقیت جدی در این زمینه دست پیدا کنند؛ بنابراین در یک چشم انداز کلی، تعامل با قدرتهای جهانی از جمله آمریکا به نظر میرسد، یک عنصر لازم در سیاست خارجی ایران در سالهای پیش روی خواهد بود.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
آمریکا خودش رو ابر قدرت می دونه وبه خودش اجازه میده هر تصمیمی بگیره فقط یادمان نرود این گاو شیرده شاخ هم دارد مواظب شاخ امریکا باشیم
دیشب درخواب دیدم آقای ترامپ در تشیح جنازه من شرکت کرده بود و کراوات قرمز زده بود .
تا زمانی که منفیها را از البانی بدانیدزودتر غرق میشید غافل از اینکه منفی بده بغلت نشسته ولی تو مثل کپک سرت تو برفه
دشمنی و نوکری نسبت به آمریکا از روز اول اشتباه بود
حساسیت نسبت به آمریکا اشتباهه
تا این حساسیت کنار گذاشته نشه سیاست خارجی ما دور خود چرخیدن است انعطاف نشون بدین اصولگراها و اصلاح طلبا
تا زماني كه ايران به طور واضح و شفاف سياست خودش رو در قبال اسرائيل به جهانيان اعلام نكنه ، آمريكا هيچوقت تحريم ها رو بر نمي داره
ما حتي تو سايت وزارت امور خارجه خودمون اين مهمترين موضوع رو به انگليسي و براي دنيا روشن نمي كنيم ، چطور انتظار داريم اونا بيان با ما اعتماد سازي كنن
مرگ بر آمریکا و اسرائیل پرچم پیروزی روزی به دست ایرانیان می افتد و با افتخار
چرا ایران بدنبال باز پس گیری شهر های ایرانی که در زمان قاجار توسط روسیه اشغال شد کاری نمیکند مگر چین بعد از ۱۰۰سال هنگ کنگ را از انگلیس باز پس نگرفت. چرا در این مورد رفراندم انجام نمیدهید.
مجلس ۱۱ یکی از وظایفش این باشد.
مطلب را کاملا درست بیان کرده اند. البته راه حل را خیلی کلی گفته اند. به اعتقاد من نگاه چین و روسیه به ما بعنوان ابزار در مقابل آمریکا یک مسئله است و نگاه ما به آنها بعنان کمک در مقابل فشار آمریکا یک مسئله دیگر است. آنچه مشخص است هرچقدر ما قویتر شویم و توان اقتصادی و نظامی درونی بیشتری داشته باشیم متحدین ما هم بیشتر می شوند. ما هم سیاست صبر و تعامل در کنار تقویت موشکی و هسته ائی و اقتصادی را باید دنبال کنیم.
تجربه نشان داد که مسئولین در ایران بدترین تصمیمات را در بدترین زمان ها گرفته اند. یعنی فرصت های طلایی را از دست داده و به ناچار تصمیمات بد را مجبورا گرفته اند.
بزرگترین مشکل ایران این است که راهبرد مشخص و عقلانی و منطقی ندارد. بنظر می رسد رفتار ایران در جهت منافع دیگران است انگار هر لحظه دارد به ساز یکی می رقصد! آیا از خارج از کشور دستور می گیرید؟
6 ماه مانده به پایان تحریم تسلیحاتی، ماهواره پرتاب می کند و اما حالا زمزمه هایی از سازش می شنویم!
حیف که دیگه هیات علمی هم دیگه هیات علمی نیست
ماشا الله تحلیل گران زیادند و دچار پراکنده گویی شده اند
برات رای منفی دادم چون جوک نوشتی
در حال حاضر نوعی تعادل قدرت در دنیا وجود داره اگر این تعادل با ضعیف شدن آمریکا از بین بره جنگ جهانی راه میفته همین اتفاق در جنگ جهانی دوم افتاد با ضعیف شدن بریتانیا و فرانسه و قدرت گرفتن آلمان و ژاپن و ایتالیا تعادل قدرت از بین رفت و جنگ شروع شد اما با ورود آمریکا به جنگ تعادل قدرت برگشت و جنگ تمام شد الان هم با ضعیف شدن آمریکا و اروپا و قدرت گرفتن چین و روسیه جنگ جهانی سوم اتفاق خواهد افتاد و کمونیست ها سعی بر تسلط بر دنیا را خواهند داشت و کشورهایی که تابع حزب کمونیسم هستند مثل کره شمالی و کشورهایی که غرب ستیز هستند اما این جنگ آخر دنیا نخواهد بود و در نهایت پس از تبادل چند بمب اتمی توسط طرفین آتش بس خواهد شد
هیچکس نخواست قبول کنه که سه تریلیارد دلار بنیاد یهود صرف رای اوری ترامپ کرد و روسیه چگونه بر ارای آمریکا اثر گذاشت میزان هزینه کرد عربستان وبخرین امارات و اسرائیل و کویت اردن و آذر بایجان و چقدر بود شادی انها درست مثل شادی کاخ نشینتن نور دلواپس بود کاش برجامی نبود و تکلیف برای هنع روشن می شد کاش شورای نگهبان مثل fatf گیر می داد و و تایبد نمی کرد تا لا اقل انجمن حجتیه و هدفمتد سازان یارانه که فکر می کردن فلاکت یعنیی ظهدره به حرف امام ره ورهبر انقلاب می رسیدند کل پولدارها با برجام مخالف بودمد مثل اسراییل و عربستان و خیلی ها هم به حق مخالف بودند که قابل احترتم هستند
برای همه کاربران. عزیز متاسفم که چنین. تفکراتی. در قبال. شیطان بزرگ آمریکا دارند
در. تاریخ هنوز هم. از جنایاتها. . و خیانتهای. .امریکاییها می نویسند
اما چه زود ملتها. آن را به دست فراموشی می سپارند
و نادیده می گیرند
آمریکاییها هرگز خود را در جنگ. رودرو. قرار نمی دهند
بلکه. به کشورهای. طرفدار خود کمک می کنند تا. کشورهای دیگر را سرکوب. و ویران سازند
مانند. ایران. لیبی. فلسطین یمن عراق. سوریه. ویتنام. ژاپن.و.ده ها. کشور دیگر که یا توسط آمریکا. و یا به واسطه. آمریکاییها. سرکوب شدند
پس هوشیار. باشید. و از. دسیسه های. روز شمار آنان. به خدا پناه برید.
و برای. نابودی. آمریکا. از. هیچ. چیزی. واهمه. به خود راه ندهید
بنظرم امریکا به همه ی اهداف خودش پس از خروج برجام دست یافته ما چی گیر مون اومد جز تورم و گرانی و بیکاری
تفسیر و تحلیل سیاست های آمریکا به چه درد ما میخوره؟ ما باید فکر اصلاح سیاست های خارجی خودمون باشیم. متاسفانه یا خوشبختانه، تصمیمات ترامپ برای آمریکا و مردم آمریکا بسیار سودمند بوده، اگرچه مشکلات ما رو دهها برابر کرده
پایان این داستان درد و غم بیش نیست...بارها تکرار شده و متاسفانه اینبار هم نتیجه ی مشابه خواهد داشت...! متاسفانه ما آدمها با خودمون خیلی فاصله داریم...! نتیجه ی این دنیای ساخته ی ذهن کاملاً هویداست...!
ثبات نسبی اقتصادی ؟؟؟؟ طنز بود ؟؟؟
سوال اساسی که اصولا مشکل ما با آمریکا چیه ؟ میشه بعد از اینهمه سال یک نفر پاسخ درستی بده به این سوال ؟
مسئله بعدی اینکه یک کشور جهان سومی ، فاقد تکنولوژی و تولیدات استراتژیک و این بنیه اقتصادی (که البته ایران پتانسیل بی نظیری دارد) با چه توجیهی با یک ابر قدرت مانند آمریکا که در هیچ زمینه ای ، تاکید میکنم هیچ زمینه حتی 10 درصد هم توان رقابت ندارد اینهمه کل کل میکنه ؟؟؟
من به تئوری توطئه اعتقاد ندارم ولی این داستان واقعا مشکوکه
به هر حال این رو بدونید سالهای سال اینکارو کردید و مردم این مملکت رو ، از آسایش ، رفاه ، آرامش و زندگی نرمال مجروم کردید تا منافع خاصی رو دنبال کنید ، این در تاریخ قطعا خواهد ماند.
شما هم تایید نکن تابناک ، تا شما هم بخشی از این بیراهه باشی.
من از شما سؤال میکنم چین ۵۰۰میلیارد دلار تجارت با آمریکا دارد .روسیه هم با اروپا همین داد و ستد یا کمتر را دارد خوب در فشار آمریکا این دو کشور طرف کی را میگیرند .روابط آمریکا با اسرائیل یک سرمایه گذاری بزرگ آمریکاست که سود آوریش صد در صد است پنجه انداختن در قلب اعراب و به یغماء بردن ثروتهای شناخته شده و ناشناخته اعراب .الآن ایران تنها پازل باقی مانده است .این مخمصه فعلی ماست که تنها بدست با کفایت حضرت مهدی ع حل میشود در این ایام شبهای قدر او را در نزد خداوند وسیله قرار دهیم و رستگاری ملت و دین را از او طلب کنیم.نیروهای مسلح قدس در عراق بیدار باشند اگر به داعش و آمریکا حمله نشود عنقریب توطئه آمریکا و داعش آغاز خواهد شد و صد در صد مقاومت را و حشد الشعبی را مجبور به گریز به ایران میکنند کردها نیز گرفتار داعش خواهند شد ایران در تنگنای سخت و حیاتی دچار میشود که مجبور است جنگ سختی را با آمریکا شروع کند .ارتش ایران بهوش باشید متاسفانه این اتفاقات در زمان روحانی پیش میآید .تا وقت باقیست موشکهای بالستیک به تا برد آمریکا و اروپا بسازید .زور را با زور باید جواب داد.روسیه هم اگر دیر بجنبد باید سوریه را ترک کند .متاسفانه روسیه هدفمندی و نقشه راه خود را گم کرده است
تمها راه صلح با آمریکاست که جلوی ۲۰۰ میلیارد دلار ضر سالیانه به مردم گرفته بشه
ای کاش منش و رفتار امام حسن ع مورد توجه قرار بگیرد.
خب .... که چی یعنی باید در این دشمنی ما مردم نگون بخت ایران بیشتر هزینه بدیم ....
برای تمدید تحریم تسلیحاتی نیازی به نظر روسیه و چین نیست، امریکا کافی است از یکی از شرکای اروپای خود بخواهد مکانیزم ماشه را فعال کند، کافی است ترامپ دوباره رای بیاورد، اون موقع اروپایی که باید چهار سال دیگر ترامپ را تحمل کنند برای خوش خدمتی و جلوگیری از خسارتهای احتمالی که ترامپ به آن ها خواهد زد خودشان مکانیزم ماشه را فعال می کنند
ضرباتی که ایران از روسیه و انگلیس خورده در طول تاریخ، از آمریکا نخورده، متاسفانه این روش دیپلماسی که پیش گرفتیم واقعا شرم آور هست بخدا
آخه عزیز دل برادر مگه آمریکایی که کلا ۳۰۰ سالشه، تاریخی هم داره که حالا بخواد در طول تاریخ علیه تمدن چند هزار ساله ی ایران کاری انجام داده باشه؟!؟!
جناب آقای مسعودی عزیز، مطالب شما صرفا در تعارض و تضاد با واقعیت های ژئوپلیتیکی در سطح تحلیل جهانی و منطقه ای است. هم ترامپ و هم بایدن در یک نقطه بسیار بزرگ در سیاست خارجی آمریکا اتفاق نظر کامل دارند و آن ضرورت متوقف ساختن چینی است که به سرعت در حال تبدیل شدن به نیرویی پیشبرنده برای افول اقتصاد آمریکا در رقابت جهانی است. بی تردید، زمان صفر جنگ بین ایالات متحده آمریکا و چین زمانی است که قدرت اقتصادی چین، همسنگ قدرت اقتصادی آمریکا شود. هم ترامپ با مشام تجاری تیز خود و هم بایدن با رویکرد سیاسی به مسائل جهانی به خوبی بر این نکته واقف هستند. امروزه دیگر این مسأله برای تحلیل گران سیاست خارجی کاملاً واضح و مبرهن است که ایران هدف یا تهدید نهایی آمریکا نیست و بلکه با رویکرد سازه انگاری، آمریکایی ها در درجه اول چین و در مرحله بعد روسیه را بزرگ ترین تهدید و با اولویت ترین هدف برای خود تعریف کرده اند. نکته مهم تر این است که دولت کنونی آمریکا برخلاف دولت پیشین، به صورت عریان این دیدگاه و این رویارویی را به دولتمردان چین و روسیه القا کرده اند. مطالعه آخرین سند راهبرد امنیت ملی تهیه شده در دولت ترامپ، کاملاً گویای این واقعیت و حقیقت است. در چنین شرایطی، عبور چین و روسیه از کارت ایران به منزله پا گذاشتن به فرصت های راهبردی در مصاف با خطری واقعی است که هر روز بیش تر از دیروز نزدیک تر می شود. با این تحلیل، پس آقای مسعودی، پیش بینی شما کاملاً بی پایه است. این سطور را به یاد روزهایی نوشتم که چندسالی بر روی صندلی هایی نشستم که امروزه روز پیش روی شما قرار گرفته اند.
فعلا فشار علیه ایران وجود دارد نه چین و روسیه.
این توهم توطئه رو ازتون بگیرن دیگه چیزی ندارید برای گفتن
در تحلیل از خطاهای خودمان صرف نظر شده است و کل قضیه را به گردن یهودیها انداختن که تحلیل نیست ،ادعا ست!
شما هم واقیت رو بفهمی ممکنه چیزی داشته باشی برای گفتن
پروپاگاندا یعنی چی؟
یعنی اگر بورس نورچشمی ۵۰ درصدهم حباب داشته باشه شتر دیدی ندیدی!
اما اگر سکه کمی افزایش پیداکنه فورا یک عده مصاحبه میکنند که فلان میزان حلاب دارد
اگر ارز گران بشود فورا عده ای دست به کارمیشوند تا انرا غیرمنطقی وحباب جلوه بدهند
واگرمسکن گران بشود فورامصاحبه های سفارشی انجام میشود که حباب است و روزنامه های سینه چاک بورس فورا لیستی از قیمت ملکهای ۲۰-۳۰ ساله بدون پارکینگ ومورد داررامنتشرمیکنند وقیمتها را بمراتب کمتر از نرخهای واقعی به خوردملت میدهند وعده ای پیشبینی کاهش قیمت میکنند !!!
حرفهای تکراری که اصلابه دردمردم وکشورنمیخوره.
احسنت . کاملا منطقی
تحلیل ماست خیاری!
تمام جهان در دست یهودیهاست!
اینو تحلیلگرای هیتلر هم میگفتند!
مرگ بر امریکا
مرگ بر دولت آمریکا
مشارکت انتخابات مشخص هست
آلبانی!!! آب رو بریز اونجا که داره می سوزه
میبینم که منافقین البانیا نشین هم اینجا هستن
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.