کلیات
روزه خودداری از خوردن و آشامیدن و برخی کارهای خاص دیگر از اذان صبح تا اذان مغرب به انگیزه پیروی از فرمان خدا است. روزه جزو فروع دین، برترینِ عبادات و از ارکان پنجگانه اسلام بوده و در ادیان پیش از اسلام نیز به روشهایی وجود داشته است.
در منابع دینی برای روزه آثار اخلاقی و معنوی متعددی بیان شده است؛ از جمله: کسب تقوا، سپر آتش دوزخ، کفاره گناهان، زکات بدن، عامل دوری از شیطان. همچنین گفته میشود روزهداری آثار جسمی و روانی همچون کاهش اضطراب و افسردگی، افزایش عزت نفس و پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی دارد.
روزه از نظر فقهی بر چهار قسم واجب، مستحب، مکروه و حرام بوده و روزۀ ماه رمضان از روزههای واجب به شمار میرود. خوردن و آشامیدن، آمیزش جنسی، دروغ بستن بر خدا، پیامبر(ص) و امامان(ع)، رساندن غبار غلیظ به حلق، باقی ماندن بر جنابت، حیض و نفاس، خودارضایی، فرو بردن تمام سر در آب و استفراغ کردن، مبطلات روزه هستند. کسی که روزه بر او واجب است، اگر آگاهانه یکی از مبطلات آن را انجام دهد، قضای روزه و کفاره بر عهده او است.
مفهومشناسی
روزه واژهای فارسی معادل واژگان «صوم» و «صیام» است. صوم در اصطلاح فقهی عبارت است از خودداری از چیزهایی که روزه را باطل میکند، با داشتن قصد قربت. علامه حلی آن را به خودداری از چیزهای خاص از طلوع فجر صادق تا غروب تعریف کرده است. برخی فقها نیز صوم را به آماده ساختن نفس برای اجتناب از مبطلات روزه تعریف کردهاند.
واژه صوم در لغت بهمعنای ترک چیزی یا خودداری کردن از چیزی آمده است.
پیشینه روزهداری
بنابر آیه ۱۸۳ سوره بقره، روزه در ادیان پیش از اسلام وجود داشته است. در تورات و انجیل گزارشهایی از روزه گرفتن امتهای پیشین ذکر شده است. به تصریح تورات، حضرت موسی(ع) پیش از دریافت الواح، چهل شبانهروز روزه گرفت و از خوردن و آشامیدن خودداری نمود. در قرآن از روزه گرفتن زکریا(ع) و مریم(س) و در روایات نیز از روزه در ادیان پیش از اسلام سخن به میان آمده است. همچنین گفته شده روزه در دیگر اقوام پیش از اسلام همچون مصریان، یونانیان، رومیان و هندیان قدیم نیز وجود داشته است.
بر اساس منابع اسلامی، دستور روزۀ ماه رمضان در دوم شعبان یا ۲۸ شعبان سال دوم هجری قمری، ۱۳ روز پس از تغییر قبله وضع شد. این دستور و برخی احکام مربوط به آن در قرآن آمده است. در ابتدای تشریع این حکم، روزهداران پس از افطار تنها تا پیش از خوابیدن مجاز به غذا خوردن بودند و رابطه جنسی در تمام ماه رمضان حرام بود، اما این دو حکم پس از مدتی نسخ شد.
جایگاه و آثار روزهداری
روزه، از بافضیلتترین عبادات و از ستونهای پنجگانه اسلام و گونهای از جهاد شمرده شده و ترک آن عامل خروج از ایمان دانسته شده است. روزه آثار فراوانی دارد؛ برخی از آنها عبارتند از:
- کسب تقوا
- کفاره برخی گناهان
- عامل مساوات بین غنی و فقیر
- وسیله امتحان و تثبیت اخلاص
- زکات بدن
- یادآوری گرسنگی و تشنگی قیامت
- رهایی از درد گرسنگی و تشنگی قیامت
- سپری در برابر آتش آخرت
- عامل شادی در قیامت
- یاریدهنده در مشکلات دنیا و آخرت
- عامل استجابت دعا بهویژه هنگام افطار.
- عامل تندرستی بدن
- عامل تقویت حافظه
- سپری از آفات دنیا
- آرامبخش دلها
- عامل دوری شیطان
- دربرگیرنده پاداش ویژه الهی
- عامل اشتیاق بهشت به روزهدار
بهگفته عبدالله جوادی آملی، مفسر قرآن و فیلسوف، در تفسیر تسنیم، روزه روحیه نظم، قناعت و صبر در برابر گناهان و مشکلات زندگی را نیز در فرد و جامعه تقویت میکند. بنابر آمارهای منتشر شده در رسانهها، آمار تخلفات اجتماعی در ایران، در ماه رمضان کاهش پیدا میکند. همچنین بر اساس بررسیهای پزشکی، روزه در تندرستی و سلامتی جسم و روان مفید است. تأثیر مثبت در سیستم ایمنی، کاهش اضطراب و افسردگی، سلامت روان، افزایش عزت نفس و پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی، از جمله آثار روزه در سلامت جسم و روان دانسته شده است.
کد خبر: ۱۲۹۵۵۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۰۲
حسینیه تابناک
ویدیویی از پیرزن الجزایری که به رغم گذر از 90 سالگی اصرار بر روزه داری دارد را با زیرنویس فارسی میبینید و میشنوید.
کد خبر: ۱۲۹۴۶۷۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۲۷
اللهمّ ارْزُقْنی فیهِ طاعَةَ الخاشِعین و اشْرَحْ فیهِ صَدْری بإنابَةِ المُخْبتینَ بأمانِکَ یا أمانَ الخائِفین.
کد خبر: ۱۲۹۴۴۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۲۶
پاسخ رهبر انقلاب به استفتائی پیرامون «حکم باطل کردن روزه در صورت بیاطلاعی از احکام» را میخوانید.
کد خبر: ۱۲۹۴۴۱۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۲۵
نبض خبر
یک زن ترکیهای درباره روزه داری در ایران و نظر مردم ترکیه ویدیویی تکان دهنده منتشر کرده که مورد توجه قرار گرفته است.
کد خبر: ۱۲۹۳۹۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۲۲
حد ترخص، مسافتی است که مسافر باید از آنجا به بعد نمازش را شکسته بخواند و میتواند روزه خود را افطار کند.
کد خبر: ۱۲۹۳۶۴۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۲۱
در صورتی که فرد روزه دار روزه خود را عمدی باز کند، کفاره روزه اش شامل سه مورد می شود.
کد خبر: ۱۲۹۲۹۸۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۱۹
در دعای روز هفتم ماه مبارک رمضان آمده است: «برای عبادت در ماه مبارک رمضان دعا کنید که خداوند توفیق عبادت را به ما بدهد. در این ماه از خداوند بخواهیم که بتوانیم روزه خاص بگیریم یعنی اعضا و جوارحمان هم روزه باشند.»
کد خبر: ۱۲۹۲۸۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۱۸
هرگاه در ماه مبارک رمضان کارهایی که روزه را باطل می کند از روی عمد و اختیار و بدون عذر شرعی انجام شود، علاوه بر اینکه روزه باطل میشود و قضا دارد، کفاره عمد نیز بر انسان واجب میشود، چه بداند کفاره دارد و چه نداند.
کد خبر: ۱۲۹۲۷۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۱۷
متخصص تغذیه و رژیم درمانی گفت: نوجوانان در اولین روزه های خود با تغذیه متعادل، از ضعف و تشنگی جلوگیری کرده و رشدشان را حفظ کنند.
کد خبر: ۱۲۹۲۴۱۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۱۵
اگر رفتارهای تغذیهایِ روزه داران در ماه رمضان به خصوص در وعده سحری درست و حسابشده باشد، به هیچ عنوان در طول روزه داری احساس تشنگی شدید نخواهید کرد یا از این بابت کمتر اذیت خواهید شد.
کد خبر: ۱۲۹۲۳۵۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۱۵
متخصص تغذیه و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: برای کنترل تشنگی در ایام روزه داری بهتر است از مصرف نمک زیاد در وعده سحر و افطار خودداری شود.
کد خبر: ۱۲۹۲۰۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۱۳
مبطلات روزه انواع مختلفی دارد که هر کدام حکم مربوط به خود را دارد و ضروری است روزه دار از آنها اطلاع داشته باشد.
کد خبر: ۱۲۹۱۴۴۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۱۱
در آستانه ماه مبارک رمضان یکی از احکام روزه داری درباره بیماران و روزه گرفتن و روزه نگرفتن آنها است، در این خصوص آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب به استفتائی پاسخ دادند.
کد خبر: ۱۲۹۰۱۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۰۴
مطالعات روی موشها نشان میدهد که رژیم فستینگ میتواند سیستم ایمنی را تضعیف کند و بدن را کمتر قادر به مبارزه با عفونت کند که به طور بالقوه منجر به پیامدهای بدتر سلامتی در افراد بیمار میشود.
کد خبر: ۱۱۷۹۰۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۶/۱۹
رژیم فستینگ برای چه کسانی مناسب نیست؟
روزه داری از زمان بدو پیدایش بشر با ما همراه بوده. انسان شکارچی که به سوپرمارکت، یخچال یا غذای دائمی دسترسی نداشته، با تعیین بهترین زمان غذا خوردن، بقای خود را تضمین کرده است. در واقع منظم غذا خوردن، یک فرآیند بسیار طبیعیتر نسبت به خوردن چندین وعده نامنظم در طول یک روز است.
در ادیان مختلف نیز روزه داری به عنوان یکی از شکرانههای نعمتهای خداوند معرفی شده و مردم کشورهای مختلف جهان با ادیان متفاوت مثل مسلمان، مسیحی، یهودی و حتی بوداییها نیز برای بازسازی بدن خود و آرامش روحی به روزه داری متناوب میپردازند.
سنگ بنای اصلی رژیم فستیگ، زمان دادن به بدن برای انجام متابولیسم بدن است. در زمان استراحت دادن به بدن و نخوردن غذا، دستگاه گوارش عملیات هضم را با آرامش بیشتری انجام میدهند و این موضوع باعث جذب بیشترین میزان مواد ارزشمند موجود در غذا میشود. پس ازجذب کامل غذا، ارگانهای بدن انسان به مصرف قندهای مضر و در مرحله بعد چربی سوزی میپردازند.
شاید شگفت زده شوید وقتی بدانید فرصت دادن به بدن برای تنفس، موجب سمزدایی و دفع مواد شیمیایی و نگهدارنده مواد غذایی نیز میگردد. آلایندههای آب، فلزات سنگین و مواد تثبیت کننده و نگهدارنده در انواع غذاها به ویژه کنسروها به سادگی دفع نمیشوند و کبد را با دشواریهای زیادی مواجه میکنند.
کد خبر: ۱۲۵۵۴۶۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۶/۰۴
عید غدیر بهعنوان عیدالله الاکبر از ویژگیهایی برخوردار است که سفارش شده اعمال این روز را به جا آورده و دل مؤمنان را شاد کنیم. از طرف دیگر، علاوه بر «مهمونی ۱۰ کیلومتری»، جشنهایی در مساجد و حسینیهها برگزار میشود.
کد خبر: ۱۲۴۴۳۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۰۴
دهه اول آن ماه ذی الحجه «ایام معلومات» است که در قرآن مجید ذکر شده و در نهایت برتری و مبارکی و رحمت است.
کد خبر: ۱۲۴۱۴۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۱۸
تصاویری از حال و هوای ماه مبارک رمضان در جهان اسلام را مشاهده میکنید.
کد خبر: ۱۲۳۰۳۰۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۶
کسی که عمدا و بدون عذر شرعی یکی از کارهای باطلکننده روزه ماه رمضان را انجام دهد، علاوه بر قضا کردن روزه خود، کفاره هم باید بدهد.
کد خبر: ۱۲۲۹۰۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۰۸