قطبی: من که رفتم ولی ...!

با همه‌ واکنش‌های احساسی‌اش مردی منطقی است. یک سالی بیشتر از حضورش در ایران نمی‌گذرد اما، هیچ چیز در این یک سال از نظرش دور نمانده است. می‌داند که ماندنش بسیار دشوارتر از آمدنش به ایران است.
افشین قطبی صبح پنج شنبه با ایسنا به گفت‌وگو نشست. او سخت‌ترین کارش را مربی‌گری در پرسپولیس خواند و گفت: "در ایران نمی‌شود استراحت کرد. گفت باید منطقی فکر کرد. پول و امکانات نداریم."
قطبی از ایران و ایرانی هم حرف زد. گفت در این مدت ایران را بهتر و بیشتر شناخته است و به خوبی دریافته که ایرانی‌ها صداقت را دوست دارند. او هدفش را تنها قهرمانی پرسپولیس ندانست و گفت: "خواستم رفتار و اخلاق حرفه‌ای را جا بیندازم" و چه خوب این کار را کرد. دست کم داوران ایرانی که این فصل برای پرسپولیس قضاوت کرده‌اند، این را می‌دانند. آنها که پس از شکست تیم‌ها با انواع و اقسام انتقادهای سران تیم بازنده روبرو بودند این را می‌دانند.
پرسپولیس قطبی چه در پیروزی، چه در مساوی و چه به هنگام شکست داور را مورد حمله و هجمه‌های انتقاد خود قرار نداد.
قطبی از آینده‌اش هم گفت. گفت اگر در کره ماه هم امکانات داشته باشم به آنجا می‌روم. گفت همواره باید انرژی داد و به خوبی می‌داند که هر که رفت، ماند و هرکه ماند، رفت.
متن پرسش و پاسخ ما با افشین قطبی در زیر می‌آید:
**در ابتدا ارزیابی کوتاهی از حضور یکساله‌تان در پرسپولیس داشته باشید.
- من در این یک سال تجربه بسیار خوبی کسب کردم. از این‌که فرصت کار کردن با بازیکنان ایرانی را به دست آوردم لذت بردم و خوشحالم که توانستم کشورم ایران را بیشتر و بهتر بشناسم. چیزی که برای من از ابتدا بسیار مهم بود این بود که بتوانم مردم ایران را خوشحال کنم. ضمن این‌که قصد داشتم رفتار و اخلاق حرفه‌ای که فوتبال ایران به آن نیازمند بود را جا بیندازم. ما باید بدانیم که فوتبال ایران به نظم و انضباط نیاز دارد. چیزی که هنوز نمی‌دانم چه قدر به آن رسیده‌ایم. فکر می‌کنم به دو بخش اول هدف‌مان که خوشحال کردن مردم بود به طور قطع دست پیدا کردیم و موفق شدیم پس از شش سال پرسپولیس را به قهرمانی در لیگ برتر برسانیم.
**استقبال از شما در مرداد 86 در فرودگاه مهرآباد فوق‌العاده بود. اما هیچ‌کس فکر نمی‌کرد که حکومت شما در پرسپولیس تا پایان فصل دوام بیاورد اما شما ماندید و یکی از محبوب‌ترین مربیان پرسپولیس شدید.
- فکر می‌کنم مردم آدم برنده را دوست دارند. با این حال مردم ایران به صداقت بیشتر علاقه دارند. تجربه‌ام به من می‌گوید که مردم در زندگی روزمره‌شان با آدم‌های صادق زیادی روبرو نیستند و این در زندگی‌اشان کم است. وقتی کسی پیدا شود که صادقانه حرف می‌زند و از ته دل با آنها هم صحبت می‌شود مردم مثل برادر آن کس را دوست دارند. به نظرم در محبوبیتی که کسب کردم تلویزیون و خبرگزاری‌ها با مصاحبه‌هایشان کمک زیادی کردند. رسانه‌ها باعث شدند که مردم من را بهتر بشناسند و آنها هم وقتی عکس‌العمل‌های من را پس از بردها و باخت‌ها دیدند لطف‌شان بیشتر شد.
**در گفت و گو قبلی‌تان می‌گفتید از این‌که می‌بینید مردم در خیابان‌ها آشغال می‌ریزند ناراحت می‌شوید. در حال حاضر پس از یک سال چه نکته منفی از مردم ایران می‌بینید که شما را اذیت می‌کند؟
- اگر ما در تاریخ و فرهنگ‌مان دقیق شویم می‌بینیم که مردم ایران مردمی بوده‌اند با توانایی بالا. وقتی می‌بینم ما از این توانایی، کیفیت و هوش‌مان در جهت کارهای منفی استفاده می‌کنیم ناراحت می‌شوم. دوست دارم مردم ایران از این هوش و انرژی‌شان برای بهتر شدن زندگی‌شان استفاده کنند. هیچ چیز بدتر از این نیست که توانایی داشته باشی ولی از آن استفاده نکنی.
**بازیکنان هم جزیی از این مردم هستند. آنها هم به عنوان جزیی از کل جامعه چنین خصیصه منفی دارند؟
- فکر می‌کنم بعضی وقت‌ها باید بازیکنان ایرانی را بغل کنی و به آنها حرف‌های خوب بزنی، ولی برخی مواقع باید با آنها تند رفتار کنی و محکم باشی اما بازیکنان ایرانی هم اگر از تمام هوش و کیفیت‌شان در زمین استفاده کنند جزو بهترین‌ها خواهند بود.
** در این یک سال چه قدر تنها بودید؟ شما پس از بازگشت به ایران تنها پدرتان را در کنارتان می‌دیدید؟
- من در روزهای اول خیلی تنها بودم اما دایی من خیلی کمک‌ام کرد. بعدا دوستان دیگری هم پیدا کردم که چیزهای زیادی به من یاد دادند و کم کم با کمک آنها با شرایط زندگی در ایران آشنا شدم. همسرم هم به من کمک زیادی کرد.
** در هفته‌های اول حضورتان در ایران، فارسی صحبت کردن‌تان برای شما دردسرساز شد. مثلا جایی که گفتید فوتبال "علی‌اصغری" را نمی‌پذیرید؟
- بله، در ابتدا مشکل داشتم اما در حاضر حال حاضر فارسی‌ام بهتر شده اما هنوز خیلی خوب نیست و نمی‌توانم مثل بلبل حرف بزنم. به هر حال با همین زبان می‌توانم عقایدم را به بازیکنان بگویم. با وجود این شناختم از رسانه‌ها خیلی زیاد شده ولی می‌دانم که به کدام خبرگزاری می‌توانم اطمینان کنم. تلاش کرده‌ام که از حاشیه‌ها به دور باشم.
** ماندن یا رفتن شما از پرسپولیس در حال حاضر سوال 20 میلیون هوادار این تیم است.
- من چهارشنبه 2 جلسه داشتم، در این جلسات موضع خودم را که هم مسایل شخصی بود و هم حرفه‌ای با مسوولان باشگاه در میان گذاشتم. من نمی‌خواستم احساساتی تصمیم بگیرم که اگر دنبال چنین چیزی بودم حاضر بودم قراردادم را سفید امضا کنم. اما به نظر من باید منطقی فکر کرد چرا که سرمربیگری در پرسپولیس مسوولیت بزرگی است و قبول این مسوولیت امکانات زیادی می‌خواهد. امکاناتی که ما در فوتبال ایران آن را نداریم و حاضر هم نیستیم برای آن سرمایه‌گذاری کنیم.
** پس تصمیم شما فارغ از احساسات است و منطقی تصمیم گرفته‌اید؟
- بله، صد درصد تصمیم‌ام منطقی است.
**شما در مصاحبه اخیرتان با سایت باشگاه اعلام کرده‌اید که پس از هفت سال کار نیاز به استراحت دارید. آیا این استراحت در فوتبال حرفه‌ای بی‌معنی نیست، به خصوص که اگر به یاد بیاوریم مربی مثل فرگوسن 22 سال در منچستر یونایتد بدون استراحت کار کرده است؟
- شرایط متفاوت است. فرگوسن در باشگاهی کار می‌کند که امکانات و پول زیادی دارد و هر آن‌چه که می‌خواهد سریعا آماده می‌شود. بین فصل‌ها هم برای استراحت وقت کافی دارد و افراد کنارش در کادر فنی کسانی هستند که خودش انتخاب کرده است. او به همکارانش در کادر فنی اطمینان دارد و آنها هم می‌دانند که فرگوسن چه چیزی می‌خواهد. به نظرم مربیگری درپرسپولیس سخت‌تر از مربیگری در منچستر یونایتد است.
**همه این دلایل درست اما شما از ابتدا با وجود همین شرایط به ایران آمدید؟
- بله، این مسایل را پیش‌بینی کردم اما فوتبال ایران کمبودهای فراوانی دارد. از آن طرف حاشیه‌هایی که اینجا وجود دارد فوق‌العاده زیاد است. ما امکانات حرفه‌ای بودن را نداریم و به همین دلیل است که می‌گویم حضور در پرسپولیس سخت‌ترین کاری بوده که تا به حال در زندگی‌ام انجام داده‌ام. با این حال حضورم در پرسپولیس یک معجزه بود و افتخار می‌کنم که در اینجا بودم و توانستیم با کمک هم کار را با موفقیت به پایان برسانیم.
**در این که خواسته‌های شما منطقی است شکی وجود ندارد اما نمی‌توانیم توقع داشته باشیم که به یک باره این امکانات درست شود. امکانات همین هست که می‌بینیم.
- بله، امکانات کم هست اما انتظار مردم زیاد است. آنها همیشه انتظار دارند که پرسپولیس قهرمان شود. تنها چیزی که آنها قبول دارند فقط قهرمانی در آسیاست و اگر در آسیا قهرمان نشویم تمام چیزهایی که ساخته‌ایم خراب می‌شود. من این را می‌دانم. به سرنوشت مربیانی که قبل‌تر از من در پرسپولیس بوده‌اند توجه کرده‌ام. من دوست ندارم این‌طور ادامه بدهم. وقتی انتظارات زیاد است و امکانات کم، کار کردن خیلی سخت و حتی غیرممکن است.
**کاشانی اعلام کرده که شما دیگر نمی‌خواهید در پرسپولیس بمانید؟
- هرجا بروم ما همگی افتخار هم هستیم. وقتی شما در کارتان موفق هستید من می‌توانم به دوستی با شما افتخار کنم. من هم اگر بتوانم در کشوری دیگر کار کنم و جای جدیدی برای مربیان ایرانی باز کنم این باعث پیشرفت فوتبال ایران می‌شود. کدام مربی ایرانی در حال حاضر در خارج کار می‌کند و نتیجه می‌گیرد. اما من می‌خواهم این شرایط را فراهم کنم. من از هفت سال گذشته تا به حال 2 بار در جام جهانی، یک بار در جام ملت‌های آسیا و با سه تیم باشگاهی در سه کشور کار کرده‌ام و در هر تیم فضای جدیدی و سختی را تجربه کرده‌ام و هیچ وقت هم استراحت نداشتم. می‌خواستم بعد از جام ملت‌ها استراحت کنم که نشد. در ایران هم که نمی‌شود استراحت کرد.
**ولی شما تا شروع فصل جدید وقت برای استراحت کردن دارید؟
- در ایران بعد از کار هم نمی‌شود استراحت کرد. اگر با من به خیابان یا رستوران بروید می‌بینید که این مکان‌های جای استراحت نیستند. مردم واقعا لطف دارند. آنها دوست دارند، می‌آیند و ما باید با آنها عکس بگیریم، به آنها امضا بدهیم و مدام لبخند بزنیم. اگر یک بار نخندیم می‌گویند چرا قیافه گرفتی؟ بعضی‌ها می‌آیند جلو و خیلی سفت بغل می‌کنند و پس از آن 10 نفر دیگر می‌آیند روی سر و صورت‌ات. این اتفاق تنها یک روز می‌افتد، هر دقیقه و هر جایی که من هستم چنین شرایطی وجود دارد. این خیلی خوب است و من اصلا ناراحت نیستم. این لطف مردم را نشان می‌دهد. وظیفه ماست که به هواداران امضا بدهیم و با آنها خوب باشیم. ولی به هر حال این مشکلاتی را ایجاد می‌کند و انرژی را می‌گیرد و باید همیشه انرژی بدهی.
**پیش‌بینی‌تان درباره آینده پرسپولیس چیست؟ پرسپولیس می‌تواند قهرمان لیگ قهرمانان آسیا بشود؟
- پرسپولیس باید خلاق بشود. با این حال هر کس که به این تیم می‌آید کار خیلی سختی دارد. فکر می‌کنم در مرحله اول با کمی تلاش پرسپولیس به مرحله دوم صعود می‌کند چرا که تیم‌های حریف در ورزشگاه آزادی کار سختی را مقابل پرسپولیس دارند. به ویژه این‌که اگر یک مربی محبوب در پرسپولیس باشد و صد هزار نفر آن را حمایت کنند. در مراحل بعد پرسپولیس باید با تیم‌های کره‌ای و ژاپنی بازی کند. تیم‌های این کشورها امکانات فوق‌العاده‌ای دارند و بودجه سالانه آنها سی تا پنجاه میلیون دلار است و می‌توانند بهترین بازیکنان خارجی را بیاورند. معمولا بهترین گلزنان لیگ برزیل به لیگ‌های کره و ژاپن می‌روند و این کار حریفان این تیم‌ها را سخت می‌کند. ضمن آن‌که لیگ قهرمانان از نیم فصل دوم لیگ ایران شروع می‌شود و ممکن است مربی پرسپولیس حالا چه من و چه نفر دیگری نتواند با نتایجی که در نیم فصل اول می‌گیرد در لیگ قهرمانان بماند. پس از قهرمانی امسال انتظار مردم بسیار زیاد شده و این مساله کار مربی سال آینده را سخت می‌کند.
** مقصد بعدی‌تان کجاست، آمریکا یا کره جنوبی؟
- نمی‌توانم در حال حاضر به این سوال جواب بدهم. چند پیشنهاد دارم و اگر حتی از کره ماه هم پیشنهاد داشته باشم امکانات در آنجا وجود داشته باشد به آنجا می‌روم.
**گویا امکانات برای شما در اولویت است و خستگی ناشی از هفت سال گذشته تنها یک بهانه است؟
- به باشگاهی می‌روم که بتوانم با امکاناتش آن تیم را قهرمان کنم و قطعا در کادر فنی از کسانی استفاده می‌کنم که با تجربه باشند. می‌خواهم با کادری با تجربه و بازیکنانی حرفه‌ای کارهای بزرگ انجام بدهم. پس از یک مدت استراحت انرژی‌ام را دوباره به دست می‌آورم تا بتوانم کار بزرگی انجام دهم.
** پس از یک سال سرمربیگری در پرسپولیس حاضرید دستیار هیدینگ، ادوکات یا فربیک باشید؟
- من با آنها هم صحبت کردم. آنها می‌گویند که بهترین کار این است که سرمربی‌ بمانم چون 22 سال به عنوان کمک مربی در خیلی تیم‌ها مربیگری کرده‌ام. با این حال هنوز هم انعطاف دارم و اگر بتوانم مثلا در لیگ برتر انگلیس مربی باشم این فوق‌العاده خواهد بود.
**مثلا دستیار گاس هیدینگ در چلسی؟
- فعلا تمام تمرکز هیدینگ بر رقابت‌های یورو 2008 و تیم ملی روسیه است اما صحبت‌هایی برای حضور او در چلسی شده است.
** قطعا نظر مربی که یکی از دو کاندیدای مربیگری تیم ملی بوده درباره وضعیت فعلی تیم ملی می‌تواند جالب باشد.
- امیدوارم که تیم ملی بتواند به جام جهانی صعود کند. با این حال بازی با امارات فوق‌العاده دشوار خواهد بود. امارات تیم خوبی است و "متسو" این تیم را به خوبی آماده کرده است. من سال گذشته بازی‌های این تیم را در جام خلیج فارس دیدم. آنها تیمی هستند که برای ایران به ویژه در بازی برگشت مشکل ایجاد خواهند کرد. ایران باید در بازی رفت سه امتیاز کسب کند در غیر این صورت کار مشکل خواهد شد.