«باید به گونهای عمل کرد که رفتار هر حاجی ایرانی نشان دهنده رفتار صحیح فردی ـ عبادی، اجتماعی و سیاسی حج و مظهر همدلی و وحدت امت اسلامی باشد.»
این جمله، سخن رهبر معظم انقلاب است که صبح دیروز در دیدار مسئولان و کارگزاران حج مطرح شد.
همه ساله رهبر معظم انقلاب در آستانه آغاز حج تمتع با کارگزاران حج ملاقات و نظرات خود را در این خصوص مطرح میکنند. جمله بالا تنها بخش کوتاهی از سخنان اخیر ایشان است اما این جمله از چند منظر مهم و قابل تامل است.
طی سالیان گذشته هر از چند گاهی خبری مبنی بر دستگیری و یا بازداشت چند تن از حجاج ایرانی به اتهام حمل مواد مخدر منتشر میشود هر چند در یکی دو سال گذشته نیروی انتظامی تمام هم و تلاش خود را بر آن داشته است تا حجاج حامل مواد مخدر قبل از خروج از فرودگاه مهرآباد شناسایی و از سفر حج محروم شوند، ولی بالاخره تلاش برای حمل این ماده افیونی گاهی کارساز میشود عدهای در سفر به خانه خدا هم این ماده خانمانسوز را یدک میکشند.
نکته قابل تامل اینجاست که در عربستان حتی به همراه داشتن قرص استامینوفن کدئیندار نیز مواد مخدر محسوب میشود و موجبات بازداشت حامل را فراهم میکند و یا در موردی خاص فردی به خاطر حمل ریشه شیرین بیان بازداشت شده و مدتی در زندان عربستان بوده است.
این که رهبر معظم انقلاب همواره دغدغه حج را دارند و بر شکوهمند برگزار شدن آن تاکید میکنند بر کسی پوشیده نیست و این دیدارها نیز موید همین موضوع است.
حال سوال اینجاست که در تحقق این انتظارات و فرمایشات چه کردهایم؟
این که یک حاجی (که البته در موارد کمی اتفاق میافتد) با خود مواد مخدر ـ آن هم با توجیه مصرف خودش در ایام حج ـ حمل میکند چه توجیهی دارد؟
آیا اصلا این فرد باید بتواند به حج برود آن هم حج تمتع که همواره از آن به عنوان یک مراسم عبادی ـ سیاسی یاد شده است. آیا فردی که معتاد است و نتوانسته بر هوای نفس خود غلبه کند، میتواند نماینده مناسبی برای جمهوری اسلامی ایران در مراسم حج باشد؟
این پرسشها تنها مربوط به بخش اول جمله ارزشمند مقام معظم رهبری است؛ رفتار صحیح فردی. این که تب سیاحت بر زیارت فزونی مییابد و بازارهای مکه و مدینه مملو از هموطنان میشود تا اجناسی دلخواه خود را خریداری کنند، درد دیگری است که باز در همین بخش اول نهفته است.
شاید همین دغدغه و حجم بالای خرید حجاج در این سفر معنوی باعث شده است تا رهبر معظم انقلاب به حجاج توصیه کنند که زائران ایرانی با کاهش هزینه حج از برادران و خواهران پاکستانی غمگساری کنند.
واقعیت این است که حج فرصتی برای همدلی و وحدت امت اسلامی است، چقدر از این فرصت گرانبها برای تحقق این مهم بهره بردهایم؟
چرا پس از مدتهای مدیدی که تعداد زیادی از حجاج عربستان در موسم حج متعلق به ایران است نتوانستهایم با یک دیپلماسی فعال از توهین به حجاج ایرانی جلوگیری کنیم؟ قبول که مسائل سیاسی بسیار پیچیده است اما تجربه 30 ساله پس از انقلاب به ما این نکته را گوشزد نمیکند که باید حجاج آموزشهای بسیار زیادی برای این سفر مهم ببینند و در واقع برای این سفر، دارای شرایط خاصی باشند و سپس به این سفر بروند.
امروزه رفتن به خیلی از کشورها و گرفتن ویزا تابع شرایط خاص است، آیا بهتر نیست برای حجاج شرایط خاصی در نظر بگیریم که هر کس توانست آنها را به دست آورد، به حج تمتع مشرف شود؟