سرویس دفاع مقدس ـ سریال تلویزیونی «خاک سرخ»، پس از حدود هشت سال دوباره از شبکه اول سیما در حال پخش است؛ اثری خاطره‌انگیز که در سال 82 توانست با استقبال گسترده مردم روبه‌رو شود.
به گزارش «تابناک»، «خاک سرخ» از معدود آثاری بود که همزمان هم نظر عموم مردم را از یک سو و هم نظر منتقدان را از دیگر سو به خود جلب کرد و اهل فن خوب می‌دانند که معمولا جمع نظر این دو طیف در برخورد با آثار سینمایی و تلویزیونی، کاری بس دشوار و در بیشتر موارد ناممکن است، مگر اینکه اثری به معنای واقعی واجد ارزش‌های زیبا شناختی، ساختاری و مضمونی باشد و «خاک سرخ» با توجه به اقبالی که در دو سطح نخبگان و عموم مخاطبان از آن صورت گرفت، نشان داد که دارای همه ارزش‌های یاد شده، بوده است.
«خاک سرخ» نوشته مسعود بهبانی‌نیاست؛ سناریستی که توانست با نوشته گیرای خود پای ابراهیم حاتمی‌کیا را برای نخستین بار به مدیوم تلویزیون بکشاند.
حاتمی‌کیا که پیش از این اثر تلویزیونی، با ساخته‌های درخشانی در عالم سینما همچون «دیده‌بان»، «مهاجر»، «از کرخه تا راین»، «آژانس شیشه ای»، «روبان قرمز» و ... نام خود را به عنوان برترین فیلمساز دفاع مقدس در اذهان به ثبت رسانده بود، اینک می‌آمد در آزمونی که بیشتر به یک ریسک می‌ماند، حیثیت سینمایی خود را در مدیومی دیگر به نام تلویزیون، در معرض آزمون قرار دهد؛ آزمونی که سرانجام نیز با توجه به کارگردانی کاربلد همچون حاتمی‌کیا و نویسنده‌ای توانا همچون بهبهانی‌نیا، با نمره‌ای بالا از سوی افکار عمومی به قبولی دست یافت.
حاتمی‌کیا پس از «خاک سرخ»، تجربه‌ای دیگر در تلویزیون را آزمود و به ساخت سریال «حلقه سبز» پرداخت، ولی «حلقه سبز» نتوانست موفقیت «خاک سرخ» را تکرار کند و با انتقادهای نسبتا بسیاری از سوی مردم و منتقدان روبه‌رو شد.
به این ترتیب، حاتمی‌کیا بار دیگر به خانه نخست خود؛ سینما، بازگشت و به ساخت آثاری با ارزش در مدیوم سینما پرداخت.
همین نکته نشان داد که سهم عمده‌ای از موفقیت «خاک سرخ» مدیون فیلمنامه هوشمندانه آن بوده است، به گونه‌ای که مسعود بهبهانی‌نیا، نویسنده «خاک سرخ» به روند موفقیت‌آمیز خود در عرصه تلویزیون ادامه داد و با نگارش سریال هایی همچون «نرگس»، «ترانه مادری» و «فاصله ها» به عنوان یکی از پرمخاطب‌ترین نویسندگان آثار تلویزیونی در ژانر اجتماعی و خانوادگی شناخته شد.
به هر روی، «خاک سرخ» که یکی از بهترین آثار ساخته شده درباره مظلومیت یک خانواده خرمشهری در جنگ است، نشان داد که مضامین دفاع مقدس، اگر در قالبی نو و جذاب به تصویر کشیده شوند و از شعار و اغراق پرهیز کنند، به خوبی خواهند توانست مخاطبان گسترده‌ای را به خود جذب ساخته و سطح سلیقه بینندگان تلویزیون را نیز به میزان زیادی ارتقا بخشند؛ کاری که اگر در سینمای دفاع مقدس نیز تحقق یابد، این سینما را که امروز در مظلومیت و غربت است، همچون ستاره‌ای درخشان در سینمای بی‌فروغ ایران خواهد درخشاند.
و سرانجام اینکه نمی‌توان از «خاک سرخ» گفت و از پرویز پرستویی نام نبرد؛ بازیگری که با ارایه هر نقش، برگی زرین به هنر بازیگری این سرزمین افزوده و بازی او در هر اثری، یکی از نشانه‌های استاندارد بودن آن اثر است.
*محمد دیندار، فیلمنامه‌نویس و عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران
به گزارش «تابناک»، «خاک سرخ» از معدود آثاری بود که همزمان هم نظر عموم مردم را از یک سو و هم نظر منتقدان را از دیگر سو به خود جلب کرد و اهل فن خوب می‌دانند که معمولا جمع نظر این دو طیف در برخورد با آثار سینمایی و تلویزیونی، کاری بس دشوار و در بیشتر موارد ناممکن است، مگر اینکه اثری به معنای واقعی واجد ارزش‌های زیبا شناختی، ساختاری و مضمونی باشد و «خاک سرخ» با توجه به اقبالی که در دو سطح نخبگان و عموم مخاطبان از آن صورت گرفت، نشان داد که دارای همه ارزش‌های یاد شده، بوده است.
«خاک سرخ» نوشته مسعود بهبانی‌نیاست؛ سناریستی که توانست با نوشته گیرای خود پای ابراهیم حاتمی‌کیا را برای نخستین بار به مدیوم تلویزیون بکشاند.
حاتمی‌کیا که پیش از این اثر تلویزیونی، با ساخته‌های درخشانی در عالم سینما همچون «دیده‌بان»، «مهاجر»، «از کرخه تا راین»، «آژانس شیشه ای»، «روبان قرمز» و ... نام خود را به عنوان برترین فیلمساز دفاع مقدس در اذهان به ثبت رسانده بود، اینک می‌آمد در آزمونی که بیشتر به یک ریسک می‌ماند، حیثیت سینمایی خود را در مدیومی دیگر به نام تلویزیون، در معرض آزمون قرار دهد؛ آزمونی که سرانجام نیز با توجه به کارگردانی کاربلد همچون حاتمی‌کیا و نویسنده‌ای توانا همچون بهبهانی‌نیا، با نمره‌ای بالا از سوی افکار عمومی به قبولی دست یافت.
حاتمی‌کیا پس از «خاک سرخ»، تجربه‌ای دیگر در تلویزیون را آزمود و به ساخت سریال «حلقه سبز» پرداخت، ولی «حلقه سبز» نتوانست موفقیت «خاک سرخ» را تکرار کند و با انتقادهای نسبتا بسیاری از سوی مردم و منتقدان روبه‌رو شد.
به این ترتیب، حاتمی‌کیا بار دیگر به خانه نخست خود؛ سینما، بازگشت و به ساخت آثاری با ارزش در مدیوم سینما پرداخت.
همین نکته نشان داد که سهم عمده‌ای از موفقیت «خاک سرخ» مدیون فیلمنامه هوشمندانه آن بوده است، به گونه‌ای که مسعود بهبهانی‌نیا، نویسنده «خاک سرخ» به روند موفقیت‌آمیز خود در عرصه تلویزیون ادامه داد و با نگارش سریال هایی همچون «نرگس»، «ترانه مادری» و «فاصله ها» به عنوان یکی از پرمخاطب‌ترین نویسندگان آثار تلویزیونی در ژانر اجتماعی و خانوادگی شناخته شد.
به هر روی، «خاک سرخ» که یکی از بهترین آثار ساخته شده درباره مظلومیت یک خانواده خرمشهری در جنگ است، نشان داد که مضامین دفاع مقدس، اگر در قالبی نو و جذاب به تصویر کشیده شوند و از شعار و اغراق پرهیز کنند، به خوبی خواهند توانست مخاطبان گسترده‌ای را به خود جذب ساخته و سطح سلیقه بینندگان تلویزیون را نیز به میزان زیادی ارتقا بخشند؛ کاری که اگر در سینمای دفاع مقدس نیز تحقق یابد، این سینما را که امروز در مظلومیت و غربت است، همچون ستاره‌ای درخشان در سینمای بی‌فروغ ایران خواهد درخشاند.
و سرانجام اینکه نمی‌توان از «خاک سرخ» گفت و از پرویز پرستویی نام نبرد؛ بازیگری که با ارایه هر نقش، برگی زرین به هنر بازیگری این سرزمین افزوده و بازی او در هر اثری، یکی از نشانه‌های استاندارد بودن آن اثر است.
*محمد دیندار، فیلمنامه‌نویس و عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران