طی سالیان گذشته، کشورهای عربی نفت‌خیز خلیج‌فارس، یکی از مهم‌ترین واردکنندگان جنگ‌فزارهای مختلف از آمریکا و اروپا بوده‌اند. در بین این کشورها همیشه عربستان سعودی منابع و هزینه‌های بیشتری را صرف توسعه نیروی هوایی خویش و خرید انواع هواپیماهای پیشرفته از آمریکا کرده است.
آخرین خرید 60 میلیارد دلاری عربستان از آمریکا که شامل انواع هواپیماهای 51-F و بالگردهای جنگی است و اخیرا به تصویب نمایندگان کنگره آمریکا نیز رسیده است، سوالات زیادی را در اذهان تحلیل‌گران و ناظران بین‌المللی پدید آورده است و آن اینکه هدف عربستان از خرید روزافزون سلاح‌های آمریکایی چیست؟ و آمریکا چه منفعت و سودی را از فروش هنگفت انواع جنگ‌افزارها به عربستان می‌برد. در اینجا بطور مختصر به این مساله اشاره می‌شود. منافعی که عاید دولت آمریکا از ناحیه فروش تسلیحات مختلف به عربستان می‌شود را می‌توان به این شرح خلاصه کرد:
1- با فروش تسلیحات آمریکایی، نفوذ ایالات متحده در نظام حکومتی عربستان گسترش یافته و تضمین می‌شود و آمریکا مطمئن می‌شود که عربستان، بر خلاف سیاست‌های این کشور در منطقه گامی برنخواهد داشت.
2- در شرایطی که اقتصاد آمریکا دچار بحران بوده و این کشور دارای کسری بودجه بیش از 1500 میلیارد دلاری است، فروش تسلیحات به عربستان که یکی از پولدارترین کشورهای جهان محسوب می‌شود، می‌تواند به کاهش میزان بیکاری در آمریکا کمک کند. گفته می‌شود تنها از ناحیه واگذاری تسلیحات جدید به دولت عربستان، هفتاد هزار شغل جدید در ایالات متحده ایجاد خواهد شد.
3- در سنوات گذشته همیشه آمریکا از طریق فروش سلاح با دیگر کشورهای جهان، کارخانجات صنایع نظامی خود را توسعه داده است و این فروش نیز می‌تواند همچنان به بهینه‌سازی صنایع جنگی آمریکا کمک کند.
4- گرچه آمریکا در واگذاری انواع جنگ‌افزار به کشورهای عربی خاورمیانه همیشه برتری مطلق نظامی اسراییل را مورد توجه قرار داده است ولی شرط فروش سلاح به عربستان، عدم به‌کارگیری آنها علیه رژیم اشغالگر قدس ذکر شده است. بنابراین مشخص است که از این سلاح‌ها جهت تحقق اهداف آمریکا در منطقه خاورمیانه استفاده خواهد شد.
5- طی 10 سال اخیر، آمریکا از بابت گسترش قدرت نظامی خود در خلیج‌فارس و نیز در منطقه خاورمیانه دچار هزینه‌های فراوانی شده است و همین هزینه‌ها موجب شده است تا بحران اقتصادی آمریکا ظرف 3 سال گذشته توسعه بیشتری یابد، بنابراین ایالات متحده نیاز به واگذاری بخشی از ماموریت‌های نظامی خود به کشورهای وابسته به خود نظیر عربستان دارد تا بتواند همچون زمان رژیم شاه در ایران، با پول مردم مسلمان منطقه، هواپیماهای خود را در این کشورها به پرواز درآورد.
6- فروش جنگ‌افزار به هر کشوری، یک بازار دایمی را برای آمریکا جهت واگذاری قطعات یدکی، آموزش نیروها از جمله خدمه فنی، خلبان‌ها و دیگر نیروها فراهم می‌آورد که درآمدی مستمر و بسیار بالاتر از فروش مستقیم هواپیما و بالگرد جنگی برای آمریکا در پی خواهد داشت.
7- ماموریتی را که آمریکا برای جنگ‌افزارهای واگذار شده به عربستان تعیین کرده است، مقابله این کشور با تهدید احتمالی ایران است. این ماموریت دو منفعت مشخص را برای آمریکا در بردارد؛ یکی اینکه بهجای تهدید رژیم صهیونیستی که به صورت سنتی تهدید اول همه کشورهای عربی بوده است، عملا رژیم صهیونیستی، حکومتی بی‌مشکل و غیرتهدیدآمیز برای کشورهای عربی تلقی خواهد شد. چنین وضعیتی به صورت طبیعی فاصله بین مردم این کشورها و دولت‌هایشان را افزایش خواهد داد و این شکاف به نوبه خود، دولت‌های این کشورها از جمله عربستان را نسبت به حمایت‌های آمریکا نیازمندتر خواهد کرد. دوم اینکه به جای تلاش برای تنظیم یک نوع همکاری و تفاهم مشترک با جمهوری اسلامی ایران جهت ایجاد یک نظام امنیتی مشترک در خلیج‌فارس که طبیعتا جای آمریکا را تنگ خواهد کرد، ایران را به عنوان تهدید به جای رژیم صهیونیستی خواهد نشاند و این اوج سود و منفعت آمریکا از فروش این سلاح‌ها برای این کشور خواهد بود. حال باید دید دولت عربستان چه منفعت یا چه ضرری را از خرید این نوع جنگ‌افزار خواهد داشت:
1- با چنین خریدهایی، عربستان مجبور است جهت تکمیل نیازهای خود در آینده، خریدهای نظامی بیشتری را از آمریکا انجام دهد و همواره دست نیاز به سوی آمریکا دراز کند. فقط چهار برابر خرید هر هواپیما یا بالگرد هزینه تعمیر و نگهداری و خرید قطعات یدکی آن وسیله پرنده است.
2- دولت عربستان به جای هزینه کردن چنین پول‌هایی در اموری که مورد توجه مسلمانان جهان است مثل توسعه مسجدالحرام و گسترش مسجدالنبی(ص)، این منابع را در اختیار دولت آمریکا قرار می‌دهد که فرهنگی متفاوت با فرهنگ اسلامی دارد. باید توجه داشت که سال‌های درازی است که عربستان به بهانه نداشتن امکانات کافی در مکه مکرمه و مدینه منوره از پذیرش حجاج به تعدادی که کشورهای مسلمان خواستار آنند خودداری می‌کند و این دیدگاه را در اذهان مسلمانان به‌وجود می‌آورد که دولتمردان حجاز به اندازه‌یی که لازم است به گسترش اماکن مقدسه در آن کشور نمی‌پردازند و شرایط را برای افزایش جمعیت مسلمانان در جهان که طبیعتا خواستار اعزام به حج و عمره هستند فراهم نمی‌آورد.
3- در شرایط کنونی، جهان اسلام دچار مشکلات و معضلات فراوانی است که دولت عربستان می‌تواند در حل آنها اقدام‌های مناسبی انجام دهد.
برای مثال وقوع سیل در پاکستان، میلیون‌ها نفر را در این کشور بی‌خانمان کرد. آیا بهتر نیست که عربستان به جای خرید میلیاردها دلار سلاح، بخشی از آن را در کشورهای فقیر مسلمان مانند پاکستان و بنگلادش و کشمیر سرمایه‌گذاری کند تا مردم این کشورها دچار چنین مصیبت‌هایی در برابر یک حادثه طبیعی نشوند. طبیعی است که چنین اقدام‌هایی، جاذبه‌های بیشتری برای عربستان در جهان اسلام فراهم خواهد کرد.
4- احتمالا توجیه عربستان برای خرید چنین جنگ‌افزارهایی، افزایش قدرت دفاعی آن کشور در برابر تهدیدات احتمالی است. ولی باید به این نکته توجه داشت که توسعه همکاری با کشورهای همجوار از جمله ایران، می‌تواند شرایط امنیتی بهتری را برای منطقه خلیج‌فارس و نیز برای عربستان بوجود آورد و نیازها به چنین خریدهایی را کاهش دهد. کشورهایی نظیر عربستان می‌توانند بخشی از نیازهای تسلیحاتی خود را از کشورهای مسلمان از جمله ایران، تامین کنند تا اینگونه هزینه‌ها، هم موجب همگرایی بیشتر کشورهای مسلمان شود و هم توان فنی کشورهای مسلمان را برای ساخت سلاح‌های مورد نیاز خویش فراهم آورد. آمریکا هم باید توجه کند که شرایط زمانه همیشه یک جور باقی نمی‌ماند. شاید این جنگنده‌ها نیز سرنوشتی مانند هواپیماهای 14 F و 4 F در ایران پیدا کند که با پیروزی انقلاب اسلامی در خلاف جهتی که آمریکا در نظر داشت به کار گرفته شدند.
منبع: روزنامه ملت ما
آخرین خرید 60 میلیارد دلاری عربستان از آمریکا که شامل انواع هواپیماهای 51-F و بالگردهای جنگی است و اخیرا به تصویب نمایندگان کنگره آمریکا نیز رسیده است، سوالات زیادی را در اذهان تحلیل‌گران و ناظران بین‌المللی پدید آورده است و آن اینکه هدف عربستان از خرید روزافزون سلاح‌های آمریکایی چیست؟ و آمریکا چه منفعت و سودی را از فروش هنگفت انواع جنگ‌افزارها به عربستان می‌برد. در اینجا بطور مختصر به این مساله اشاره می‌شود. منافعی که عاید دولت آمریکا از ناحیه فروش تسلیحات مختلف به عربستان می‌شود را می‌توان به این شرح خلاصه کرد:
1- با فروش تسلیحات آمریکایی، نفوذ ایالات متحده در نظام حکومتی عربستان گسترش یافته و تضمین می‌شود و آمریکا مطمئن می‌شود که عربستان، بر خلاف سیاست‌های این کشور در منطقه گامی برنخواهد داشت.
2- در شرایطی که اقتصاد آمریکا دچار بحران بوده و این کشور دارای کسری بودجه بیش از 1500 میلیارد دلاری است، فروش تسلیحات به عربستان که یکی از پولدارترین کشورهای جهان محسوب می‌شود، می‌تواند به کاهش میزان بیکاری در آمریکا کمک کند. گفته می‌شود تنها از ناحیه واگذاری تسلیحات جدید به دولت عربستان، هفتاد هزار شغل جدید در ایالات متحده ایجاد خواهد شد.
3- در سنوات گذشته همیشه آمریکا از طریق فروش سلاح با دیگر کشورهای جهان، کارخانجات صنایع نظامی خود را توسعه داده است و این فروش نیز می‌تواند همچنان به بهینه‌سازی صنایع جنگی آمریکا کمک کند.
4- گرچه آمریکا در واگذاری انواع جنگ‌افزار به کشورهای عربی خاورمیانه همیشه برتری مطلق نظامی اسراییل را مورد توجه قرار داده است ولی شرط فروش سلاح به عربستان، عدم به‌کارگیری آنها علیه رژیم اشغالگر قدس ذکر شده است. بنابراین مشخص است که از این سلاح‌ها جهت تحقق اهداف آمریکا در منطقه خاورمیانه استفاده خواهد شد.
5- طی 10 سال اخیر، آمریکا از بابت گسترش قدرت نظامی خود در خلیج‌فارس و نیز در منطقه خاورمیانه دچار هزینه‌های فراوانی شده است و همین هزینه‌ها موجب شده است تا بحران اقتصادی آمریکا ظرف 3 سال گذشته توسعه بیشتری یابد، بنابراین ایالات متحده نیاز به واگذاری بخشی از ماموریت‌های نظامی خود به کشورهای وابسته به خود نظیر عربستان دارد تا بتواند همچون زمان رژیم شاه در ایران، با پول مردم مسلمان منطقه، هواپیماهای خود را در این کشورها به پرواز درآورد.
6- فروش جنگ‌افزار به هر کشوری، یک بازار دایمی را برای آمریکا جهت واگذاری قطعات یدکی، آموزش نیروها از جمله خدمه فنی، خلبان‌ها و دیگر نیروها فراهم می‌آورد که درآمدی مستمر و بسیار بالاتر از فروش مستقیم هواپیما و بالگرد جنگی برای آمریکا در پی خواهد داشت.
7- ماموریتی را که آمریکا برای جنگ‌افزارهای واگذار شده به عربستان تعیین کرده است، مقابله این کشور با تهدید احتمالی ایران است. این ماموریت دو منفعت مشخص را برای آمریکا در بردارد؛ یکی اینکه بهجای تهدید رژیم صهیونیستی که به صورت سنتی تهدید اول همه کشورهای عربی بوده است، عملا رژیم صهیونیستی، حکومتی بی‌مشکل و غیرتهدیدآمیز برای کشورهای عربی تلقی خواهد شد. چنین وضعیتی به صورت طبیعی فاصله بین مردم این کشورها و دولت‌هایشان را افزایش خواهد داد و این شکاف به نوبه خود، دولت‌های این کشورها از جمله عربستان را نسبت به حمایت‌های آمریکا نیازمندتر خواهد کرد. دوم اینکه به جای تلاش برای تنظیم یک نوع همکاری و تفاهم مشترک با جمهوری اسلامی ایران جهت ایجاد یک نظام امنیتی مشترک در خلیج‌فارس که طبیعتا جای آمریکا را تنگ خواهد کرد، ایران را به عنوان تهدید به جای رژیم صهیونیستی خواهد نشاند و این اوج سود و منفعت آمریکا از فروش این سلاح‌ها برای این کشور خواهد بود. حال باید دید دولت عربستان چه منفعت یا چه ضرری را از خرید این نوع جنگ‌افزار خواهد داشت:
1- با چنین خریدهایی، عربستان مجبور است جهت تکمیل نیازهای خود در آینده، خریدهای نظامی بیشتری را از آمریکا انجام دهد و همواره دست نیاز به سوی آمریکا دراز کند. فقط چهار برابر خرید هر هواپیما یا بالگرد هزینه تعمیر و نگهداری و خرید قطعات یدکی آن وسیله پرنده است.
2- دولت عربستان به جای هزینه کردن چنین پول‌هایی در اموری که مورد توجه مسلمانان جهان است مثل توسعه مسجدالحرام و گسترش مسجدالنبی(ص)، این منابع را در اختیار دولت آمریکا قرار می‌دهد که فرهنگی متفاوت با فرهنگ اسلامی دارد. باید توجه داشت که سال‌های درازی است که عربستان به بهانه نداشتن امکانات کافی در مکه مکرمه و مدینه منوره از پذیرش حجاج به تعدادی که کشورهای مسلمان خواستار آنند خودداری می‌کند و این دیدگاه را در اذهان مسلمانان به‌وجود می‌آورد که دولتمردان حجاز به اندازه‌یی که لازم است به گسترش اماکن مقدسه در آن کشور نمی‌پردازند و شرایط را برای افزایش جمعیت مسلمانان در جهان که طبیعتا خواستار اعزام به حج و عمره هستند فراهم نمی‌آورد.
3- در شرایط کنونی، جهان اسلام دچار مشکلات و معضلات فراوانی است که دولت عربستان می‌تواند در حل آنها اقدام‌های مناسبی انجام دهد.
برای مثال وقوع سیل در پاکستان، میلیون‌ها نفر را در این کشور بی‌خانمان کرد. آیا بهتر نیست که عربستان به جای خرید میلیاردها دلار سلاح، بخشی از آن را در کشورهای فقیر مسلمان مانند پاکستان و بنگلادش و کشمیر سرمایه‌گذاری کند تا مردم این کشورها دچار چنین مصیبت‌هایی در برابر یک حادثه طبیعی نشوند. طبیعی است که چنین اقدام‌هایی، جاذبه‌های بیشتری برای عربستان در جهان اسلام فراهم خواهد کرد.
4- احتمالا توجیه عربستان برای خرید چنین جنگ‌افزارهایی، افزایش قدرت دفاعی آن کشور در برابر تهدیدات احتمالی است. ولی باید به این نکته توجه داشت که توسعه همکاری با کشورهای همجوار از جمله ایران، می‌تواند شرایط امنیتی بهتری را برای منطقه خلیج‌فارس و نیز برای عربستان بوجود آورد و نیازها به چنین خریدهایی را کاهش دهد. کشورهایی نظیر عربستان می‌توانند بخشی از نیازهای تسلیحاتی خود را از کشورهای مسلمان از جمله ایران، تامین کنند تا اینگونه هزینه‌ها، هم موجب همگرایی بیشتر کشورهای مسلمان شود و هم توان فنی کشورهای مسلمان را برای ساخت سلاح‌های مورد نیاز خویش فراهم آورد. آمریکا هم باید توجه کند که شرایط زمانه همیشه یک جور باقی نمی‌ماند. شاید این جنگنده‌ها نیز سرنوشتی مانند هواپیماهای 14 F و 4 F در ایران پیدا کند که با پیروزی انقلاب اسلامی در خلاف جهتی که آمریکا در نظر داشت به کار گرفته شدند.
منبع: روزنامه ملت ما