بازخوانی تاریخ؛
نامه نوه چنگیزخان مغول به پاپ به زبان فارسی!
در دل تاریخ، اسنادی است که بسیار معنی دار است، از جمله نامه‌ای از گیوک‌خان مغول (نوه‌ی چنگیزخان) به پاپ اینوسنت چهارم (معروف به اینوسان یا اینوکنتیوس)که به زبان پارسی در سال ۱۲۴۶ میلادی نوشته‌شده است،.
به گزارش تابناک، هشتصد سال پیش، زمانی که سواران بیابانگرد دشت قبچاق بخش وسیعی از جهان را زیر سلطه خود درآوردند، دربار واتیکان گروهی را برای بررسی اوضاع به شرق دور اعزام کرد. پاپ اینوسنت چهارم، که از سال ۱۲۴۳ تا ۱۲۵۴ بر مسند پاپی تکیه زده بود، رهبری کلیسای کاتولیک را در دوره‌ای پرتنش بر عهده داشت.
او که با نام اصلی "سینبالدو فیِسکی" زاده شده بود، از خانواده‌ای اشرافی در جنوا برخاسته و پیش از پاپ شدن، به‌عنوان حقوق‌دان و دیپلمات در خدمت کلیسا فعالیت می‌کرد. اینوسنت چهارم پس از دریافت گزارش گروه اعزامی، که از قدرت و گستردگی امپراتوری مغول حکایت داشت، نامه‌ای به سوی خان بزرگ مغول، گیوک‌خان، ارسال کرد و او را به پذیرفتن دین مسیحیت دعوت نمود.
گیوک‌خان، که از سال ۱۲۴۶ تا ۱۲۴۸ به‌عنوان سومین خان بزرگ امپراتوری مغول سلطنت کرد، فرزند اوگتای‌خان (دومین خان بزرگ) و نوه‌ی چنگیزخان، بنیان‌گذار این امپراتوری عظیم، بود.
او در زمانی به قدرت رسید که مغول‌ها پس از فتوحات پدربزرگش، در حال تثبیت قلمرو خود از چین تا اروپای شرقی بودند. گیوک‌خان، که در قراخوروم، پایتخت مغول‌ها، تاج‌گذاری کرد، با چالش‌هایی چون اختلافات داخلی میان خاندان چنگیزی و ادامه‌ی سیاست‌های توسعه‌طلبانه روبه‌رو بود.
گیوک‌خان در پاسخ به دعوت پاپ، نامه‌ای نگاشت که در دو نسخه تهیه شد: نسخهی نخست به زبان اویغوری (یکی از زبان‌های ترکی میانه) و نسخهی دوم به زبان پارسی. نسخهی اویغوری ظاهراً گم شده است، اما نسخهی پارسی همچنان در بایگانی واتیکان حفظ شده و تصویر آن همراه این متن ارائه می‌شود. استفاده از زبان پارسی در این نامه به این دلیل بود که در آن زمان، این زبان یکی از زبان‌های کلیدی و بین‌المللی به شمار می‌رفت و دبیران دربارها، از مغولستان گرفته تا واتیکان، با آن آشنا بودند.
گیوک‌خان در این نامه، دعوت پاپ به مسیحیت را رد کرد و در عوض، از اینوسنت چهارم و همه‌ی پادشاهان اروپا خواست تا به درگاهش آمده و سرسپردگی و فرمان‌برداری خود را اعلام کنند. او که خود را وارث مشروعیت الهی و قدرت مطلق چنگیزخان می‌دانست، هشدار داد که سرپیچی‌کنندگان از این فرمان را به‌عنوان دشمن خواهد شناخت
متن نامه نواده چنگیز مغول به پاپ چنین است:
به نیروی آسمان ابدی، و کل مردم بزرگ،
فرمان خان:
این فرمانیست که به نزد پاپ اعظم فرستاده شد. برای اینکه بداند و بفهمد به دو زبان نوشته شد. پیغام ایلی (بیعت) و بندگی شما بتوسط نمایندگانتان در مجلس شاهان شنیده شد. هنگامی که این پیغام ما رسید خود تو پاپ بزرگ شخصاً باتفاق همه شاهان اروپایی به خدمت ما بیایید. آنگاه تمام فرامین (یاسا) را به شما توجیه می‌کنیم.
دیگر گفته‌اید که تعمید برای من آینده نیکی خواهد آورد این مطلب را فهمیدیم. تقاضایی (دعایی) فرستادی، این تقاضا (دعای) ترا نفهمیدیم.
سخن دیگری فرستادی که «ولایتهای مجارستان و کشورهای مسیحی را گرفتید، تعجب می‌کنم که گناه ایشان چیست، به ما بگویید» این سخن ترا هم نفهمیدیم. چنگیز خان و قاآن هر دو فرمان خدا را برای اطلاع آنها فرستادند؛ ولی آنها به فرمان خدا اعتماد نکردند (وقعی ننهادند)، همچون سخن تو ایشان نیز متکبر بوده‌اند، گردن کشی کرده‌اند، رسولان و نمایندگان ما را کشتند.
مردمان آن ولایت‌ها را خدای ابدی کشت و نیست گردانید؛ و گرنه جز از فرمان خدا کسی چگونه تواند با قوت خویش بکشد و بگیرد؟ تو که همچنان می‌گویی «من مسیحی هستم، خدا را می‌پرستم و زاری می‌کنم» مگر تو چه دانی که خدای که را می‌آمرزد و در حق که مرحمت می‌فرماید؟ تو چگونه دانی که این‌گونه سخن می‌گویی؟ ما می‌دانیم که خدا به قوت خود، اختیار تمام ولایت‌ها را از مشرق تا مغرب به ما مسلم کرده‌است. جز از فرمان خدا چگونه کسی می‌تواند این کار را بکند.
اکنون شما به‌راستی بگویید که ایل شویم (بیعت کنیم) و به شما خدمت کنیم، تو شخصاً به‌اتفاق همهٔ شاهان با هم به خدمت و بندگی ما بیایید، ایلی (بیعت) شما آنوقت معلوم خواهد شد؛ و اگر فرمان خدا را قبول نکنید و فرمان ما را انجام ندهید ما شما را یاغی خواهیم دانست و با شما همانگونه رفتار خواهیم کرد. اگر دستور ما را انجام ندهید ما آنرا خواهیم فهمید و خدا هم خواهد دانست.
آخر جمادی‌الثانی سال ششصد و چهل و چهار (مطابق با یازده نوامبر ۱۲۴۶ میلادی)
اصل این نامه در واتیکان نگهداری می شود.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل
نظرات بینندگان
ارتشی از پان ها به راه افتاده در تخریب گوهر ناب فارسی ولی نمی دانند که بزرگان انها فارسی را بهرتر از خوذشان می فهمیدند فارسی و ایرانی افتخار تاریخ است
جالب ترین قسمتش این هست که همه کارشون رو با خدا توجیه می کنند.
به متن نامه کاری ندارم.به این جمله دقت کنید: سواران بیابانگرد!!! بخش وسیعی ازجهان رابه تسلط خود درآوردند!
این نامه شبیه فارسی نیست بیشتر انگار از حروف و کلمات اویغور نوشته شده
ویل دورانت میگه هیچ ملتی اندازه یونانیان به تمدن انسانی خدمت نکرد و هیچ ملتی به اندازه ترکان باعث آسیب به تمدن انسانی نشد
پس چه کسی پیشرفته ترین تمدن های باستان که همان عیلام و سومر بودند را از بین برد
حرفش کاملا حقه
اینکه فارسی نیست چرا خالی بندی میکنید
پس از ٤-٥ ماه اقامت در قاراقوروم هنگامی که نماینده‌گان پاپ قصد بازگشت نمودند گویوک خان از آنها پرسید که آیا پاپ دارای افرادی قادر به خواندن زبان‌های شرق (بنا به منابع مختلف: تورکی، روسی، موغولی و یا تاجیکی (دری، فارسی)) می‌باشد یا نه؟ پس از گرفتن جواب منفی، سه تن از وزرای اویغوری خود (قادان، بالا، چینقای) را مأمور ساخت نامه‌ای به زبان موغولی، در پاسخ نامه‌ی پاپ نوشته آن را به نماینده‌گان پاپ تفهیم کنند تا توسط آنها کلمه به کلمه به لاتینی ترجمه شود (بنا به ژان پول آبل رموسا Jean-Pierre Abel-Rémusat چین‌شناس فرانسوی این نسخهی اصلی به زبان تورکی نوشته شده بود). در آخر نیز به طرزی غیر منتظره یک نامه به تاجیکی (دری، فارسی) با این امید که شاید در واتیکان کسی آشنا به این زبان یافت شود با همان مضامین نگاشته شد. این نامه‌ها در بازگشت توسط کارپینی به پاپ تسلیم شدند (نسخهی لاتینی از همان زمان حفظ و در آرشیو موجود است. نسخهی موغولی مفقود، و نسخهی دری قرن‌ها فراموش و در سال ١٩٢٠ دوباره کشف شد).
سه سطر اول نامه‌ی گویوک‌خان که بر کاغذ خان بالغ نوشته شده به زبان تورکی است. بر این نامه دو آل طمغای یک‌سان (مهر سرخ) نیز زده شده که متن آن به زبان موغولی است. این آل طمغا مهر رسمی امپراتوری موغول است که در اغلب نامه‌های موجود در آرشیوهای ایران، چین، روسیه، فرانسه، واتیکان و .... نیز دیده می‌شود. متن مهر، فورم کامل‌تر عبارت تورکی آغاز فرامین خاقان‌ها، اما به زبان موغولی قدیم و خط کلاسیک موغولی (مقتبس از خط اویغوری) است.
متن عبارت آغازین به زبان تورکی:
"منکو تنکری کوجندا. کور، الغ اولوس‌ننک، تالوی‌نونک خان، یرلغمز"
یکی از دلائلی که عبارت آغازین فرمان‌های خاقانهای موغول به زبان تورکی بود این است که موغولان اندیشه‌ی حاکمیت جهانی را از تورکان اویغور اخذ کرده بودند. بدین سبب عبارت آغاز فرامین خود را که حاکمیت جهانی موغول را اعلام می‌نمود به زبان تورکی می‌نوشتند.
اربرد زبان تورکی در فرامین امپراتوران موغول که قدرت‌مندترین پادشاهان جهان در عصر خود بودند، حتی در فرامینی که به تورکی نبود، به اعتبار زبان تورکی می‌افزود. وجود دلایل اعتقادی (باورهای شامانی) در پس این کاربرد هم، به زبان تورکی نوعی قداست و عمل‌کرد و خصلت دینی بخش می‌کرد.
عبارت تورکی این نامه (یارلیق) و متن موغولی مهر (طمغا) در نوشته‌های فارسی مربوط به این نامه در ایران (مانند رجب‌نیا، مسعود) اغلب آشفته و مغلوط نقل و ثبت و ترجمه شده‌اند. یکی از دلائل این امر، ناآشنائی این محققین فارس با زبان تورکی معاصر و تورکی قدیم و باستان است. حال آنکه اخلاق علمی و کار علمی با کیفیت حکم می‌کند برای خوانش و ثبت صحیح متون تورکی از صاحبان تخصص و تورکی‌شناسان و ادبا و زبان‌شناسان تورک تقاضای کومک و مشورت نمایند. دلیل دیگر نقل مغلوط متون تورکی مانند جملات تورکی نامه‌ی گویوک خان، تلاش برخی از محققین فارس برای تقدیم عامدانه‌ی متن‌های تورکی به صورت ملقمه‌ای از کلمات نامفهوم، به منظور بی‌اعتبارسازی آنها و کلا زبان تورکی است.
بررسی متن فارسی که به سیاق الفبای تورکی اویغوری بدون نقطه، با فونتیک حتی گرامر تورکی نوشته شده و دارای کلمات و عبارات تورکی است نشان می‌دهد که نگارنده‌گان تورک آن بر زبان فارسی مسلط نبوده‌اند و در آن دوره فارسی زبانی مالوف و رایج و یا مهم در میان تورک‌ها و موغول‌ها و سرای‌ها و پایتخت‌هایشان نبوده است. این وضع در مورد واتیکان نیز صادق است، زیرا علی رغم آنکه نامه‌ی لاتینی مورد اعتناء قرار گرفت و در منابع بسیاری بررسی و نقل و ترجمه شد، نامه‌ی فارسی با بی‌اعتنائی مواجه گردید، حتی کسی از وجود ترجمه‌ی فارسی نامه خبر نداشت تا سال ١٩٢٠ که به طور تصادفی در میان آرشیو نسخه‌های خطی عربی واتیکان دوباره پیدا شد.
حتی سلطان سلیمان به زبان فارسی مسلط بوده و شعر به زبان فارسی سروده
فارسی یک گویشی از عربی است که ریشه هندی افغانی (دری) داره
و با ترکی هم ترکیب شده
هیچ ریشه ای نداره
در عصر اطلاعات دیگه نمیتونید تاریخ سازی کنید
بهتره واقعیت قبول کنید و دست از این بازی های بچهگانه بردارید
داداش والا من از حرف های نوه چنگیز خان یه چیزایی ملتفت شدم ولی از صحبت های شما نه
از این نوشته میشه فهمید چه آدم نژاد پرستی هستی
در خود عثمانی تا سالیان سال زبان رسمی فارسی بوده
حتی در زمان فتح قسطنطنیه استانبول کنونی محمد فاتح شعری به زبان فارسی خوانده که اردوغان خودش هم ذکر کرد در مراسم تغییر کاربری آیا صوفیه از موزه به مسجد محض اطلاع شما زبان ترکی استانبولی کنونی با وجود تغییرات بسیار و حذف لغات فارسی و عربی بطوری که سخنرانی های اتاترک سه بار ترجمه شده هنوز مملو از لغات فارسی و عربی هست
چرا این نامه نقطه ندارد؟
کجاش فارسی بود؟؟؟ کجاش عربی؟؟؟
کجاش افغانی؟؟ کجاش ترکی؟؟؟
برای اینکه این نامه با حروف ترکی ایغوری نوشته شده
گفت که پارس یه
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.