علمای علم سیاست در تبیین رابطه شفاف میان دولت ـ ملت، بر این باور استوارند که «چنانچه حکومتی بخواهد استحکام خود را تضمین کند، سیاستمدارانش باید در اتاق های شیشه ای بنشینند»؛ این سخن نمادین، بدین معناست که اعمال و رفتار سیاستمداران و به طور کل، اصحاب قدرت، باید پیش چشم مردم باشد تا جامعه بتواند دولتمردان خود را همیشه رصد کند و از کم و کیف تصمیمات آنان آگاه شوند.
همچنین در برشمردن سازوکارهای برپایی این اتاق شیشه ای، به مواردی همچون آزادی رسانه ها و تقویت نهادهای نظارتی در چهارچوب قانون اشاره می کنند که با آنها می توان تضمین هایی برای شفافیت هر چه بیشتر مواضع و عملکردهای مسئولان به دست آورد.
بی تردید، جامعه ما نیز از این قاعده جدا نیست. ملت بزرگ ایران، سهمی اساسی در تشکیل نظام جمهوری اسلامی داشته و نقش بی بدیلی در پیروزی انقلاب اسلامی، نهادسازی پس از انقلاب، مقاومت در برابر دشمن در هشت سال دفاع مقدس و مقابله با مشکلات ناشی از تحریم های اقتصادی و کمبودها داشته است.
از این روی، ملت، حق بزرگی بر گردن حاکمیت دارد. دولتمردان و اصحاب قدرت در بدنه اجرایی باید بدانند که وجدان آگاه ملت، همه مواضع و رفتار آنان را زیر ذره بین خود دارد و علت این حساسیت، بدیهی است، چرا که ملت به سرنوشت خود و فرزندانش منطقا نمی تواند بی تفاوت باشد و پیگیری سعادت و رفاه و تعالی جامعه و پاسداری از اصول و ارزش های انقلابی را حق و وظیفه خود می داند.
براستی، اگر ملت، محرم دولت تلقی نشود، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟
1 - آفت سیاست زدگی جامعه: نبود شفافیت در فضای مدیریت کشور، موجب گسترش فضای بدبینی و گرمی بازار شایعات در جامعه شده و حقایق واژگونه می شود. این آفت، به گونه ای تهدیدآمیز به همه چیز رنگ امنیتی و سیاسی می دهد تا آنجا که حتی امور روزمره همچون رخدادهای ورزشی، اقتصادی و اجتماعی ساده نیز از این آفت در امان نخواهد ماند. البته آفت سیاست زدگی تا اندازه بسیاری، ریشه تاریخی در کشور ما دارد.
در این باره باید گفت، در جامعه سیاست زده، همواره حاشیه بر متن غلبه دارد و هوش و حواس مردم به امور فرعی و بی اهمیت مشغول شده و از مسائل اصلی و دارای اولویت غفلت می شود که این امر موجب زیان بزرگی است.
2 - ایجاد شکاف میان ملت و دولت (بحران اعتماد): اگر ملت احساس کند که دولت او را نامحرم می انگارد و او را از اخبار و اطلاعات و آگاهی هایی که حق اوست، دور نگه می دارد، رفته رفته اعتماد خود را به دولت از دست می دهد تا آنجا که برای گرفتن اخبار از مسائل درونی، به منابع رسانه یی خارجی روی می آورد؛ برای نمونه، وقتی رسانه ها در اطلاع رسانی خود گزینشی رفتار کنند (آن هم در عصر ارتباطات و دهکده جهانی)، مردم ناگزیر به منابعی روی می آورند که زاویه نگاه آنها نمی تواند در راستای منافع ملی ما باشد.
این آسیب چنان خطرناک است که می تواند به تضعیف پایه های نظام سیاسی منجر شود، چرا که در فرآیند بحران اعتماد، مردم که اصلی ترین پشتوانه نظام هستند، به تدریج اتکای خود را به منابع داخلی از دست داده و در تور اخبار و تحلیل هایی می افتند که با اهداف و مقاصدی خاص تهیه شده اند. نتیجه این وضعیت، فاصله گرفتن ملت از دولت و تضعیف تفاهم و وحدت ملی است.
به هر روی، کسانی که خداوند را در همه امور، ناظر بر اعمال و رفتار خود بدانند، از نظارت ملت بیمناک نیستند؛ مصداق آیه شریفه «یستخفون من الناس و لا یستخفون منالله» (نساء ـ 108).
متقابلا اگر دیوار سیاست، شیشه ای و شفاف باشد، دو دستاورد بسیار مهم در انتظار است:
1- بالا بردن کارآمدی نظام: وقتی ملت خود را در همه امور کشور دخیل بداند و احساس کند دولت او را غریبه نمی داند، قطعا شور و شوق بیشتری برای مشارکت فعالانه تر در اداره امور کشور از خود نشان می دهد.
مشارکت مردم در امور کشور، با ابزارهایی مانند رسانه ها، شوراها، مجالس قانونگذاری و نهادهای مردم نهاد صورت می گیرد؛ اینها سازوکارهایی هستند که به گرفتن رأی مردم و نفوذ دادن نظر کارشناسان و خبرگان ملت در اداره امور کشور کمک می کند. همچنین استواری این نهادها در جامعه اسلامی، می تواند مصداق عمل به توصیه امام علی (ع) باشد که در بیانی زیبا فرمودند: «ضاربوا بعض الرأی به بعض یولدمنه الصواب».
2- تضمین امنیت ملی: بستر هر توسعه ای، وجود امنیت است. امنیت نیز تنها هنگامی شکل می گیرد که فضای روانی سازنده ای در جامعه حاکم باشد. نظرخواهی کردن و رجوع به آرای مردم به آنها این پیام را می رساند که نقش مثبت ایشان در تقویت مبانی نظام جدی گرفته می شود.
از سوی دیگر، حضور مردم در صحنه های گوناگون نظریه پردازی و اجرایی کشور، موجب می شود ضریب امنیت ملی کشور بالا رود.
ملت ایران، همواره ثابت کرده است که در همه میدان ها و بزنگاه های تاریخی همچون کوهی استوار پشت دولت و نظام اسلامی ایستاده است؛ بنابراین، شکرانه این اعتماد مردمی و قدردانی از این ملت، ادای این وظیفه از سوی دولتمردان و جبران کاستی ها و ضعف هاست. دولتمردان باید این شعار را آویزه گوش خود سازند که «ملت نامحرم نیست».
منبع: روزنامه «ملت ما»
همچنین در برشمردن سازوکارهای برپایی این اتاق شیشه ای، به مواردی همچون آزادی رسانه ها و تقویت نهادهای نظارتی در چهارچوب قانون اشاره می کنند که با آنها می توان تضمین هایی برای شفافیت هر چه بیشتر مواضع و عملکردهای مسئولان به دست آورد.
بی تردید، جامعه ما نیز از این قاعده جدا نیست. ملت بزرگ ایران، سهمی اساسی در تشکیل نظام جمهوری اسلامی داشته و نقش بی بدیلی در پیروزی انقلاب اسلامی، نهادسازی پس از انقلاب، مقاومت در برابر دشمن در هشت سال دفاع مقدس و مقابله با مشکلات ناشی از تحریم های اقتصادی و کمبودها داشته است.
از این روی، ملت، حق بزرگی بر گردن حاکمیت دارد. دولتمردان و اصحاب قدرت در بدنه اجرایی باید بدانند که وجدان آگاه ملت، همه مواضع و رفتار آنان را زیر ذره بین خود دارد و علت این حساسیت، بدیهی است، چرا که ملت به سرنوشت خود و فرزندانش منطقا نمی تواند بی تفاوت باشد و پیگیری سعادت و رفاه و تعالی جامعه و پاسداری از اصول و ارزش های انقلابی را حق و وظیفه خود می داند.
براستی، اگر ملت، محرم دولت تلقی نشود، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟
1 - آفت سیاست زدگی جامعه: نبود شفافیت در فضای مدیریت کشور، موجب گسترش فضای بدبینی و گرمی بازار شایعات در جامعه شده و حقایق واژگونه می شود. این آفت، به گونه ای تهدیدآمیز به همه چیز رنگ امنیتی و سیاسی می دهد تا آنجا که حتی امور روزمره همچون رخدادهای ورزشی، اقتصادی و اجتماعی ساده نیز از این آفت در امان نخواهد ماند. البته آفت سیاست زدگی تا اندازه بسیاری، ریشه تاریخی در کشور ما دارد.
در این باره باید گفت، در جامعه سیاست زده، همواره حاشیه بر متن غلبه دارد و هوش و حواس مردم به امور فرعی و بی اهمیت مشغول شده و از مسائل اصلی و دارای اولویت غفلت می شود که این امر موجب زیان بزرگی است.
2 - ایجاد شکاف میان ملت و دولت (بحران اعتماد): اگر ملت احساس کند که دولت او را نامحرم می انگارد و او را از اخبار و اطلاعات و آگاهی هایی که حق اوست، دور نگه می دارد، رفته رفته اعتماد خود را به دولت از دست می دهد تا آنجا که برای گرفتن اخبار از مسائل درونی، به منابع رسانه یی خارجی روی می آورد؛ برای نمونه، وقتی رسانه ها در اطلاع رسانی خود گزینشی رفتار کنند (آن هم در عصر ارتباطات و دهکده جهانی)، مردم ناگزیر به منابعی روی می آورند که زاویه نگاه آنها نمی تواند در راستای منافع ملی ما باشد.
این آسیب چنان خطرناک است که می تواند به تضعیف پایه های نظام سیاسی منجر شود، چرا که در فرآیند بحران اعتماد، مردم که اصلی ترین پشتوانه نظام هستند، به تدریج اتکای خود را به منابع داخلی از دست داده و در تور اخبار و تحلیل هایی می افتند که با اهداف و مقاصدی خاص تهیه شده اند. نتیجه این وضعیت، فاصله گرفتن ملت از دولت و تضعیف تفاهم و وحدت ملی است.
به هر روی، کسانی که خداوند را در همه امور، ناظر بر اعمال و رفتار خود بدانند، از نظارت ملت بیمناک نیستند؛ مصداق آیه شریفه «یستخفون من الناس و لا یستخفون منالله» (نساء ـ 108).
متقابلا اگر دیوار سیاست، شیشه ای و شفاف باشد، دو دستاورد بسیار مهم در انتظار است:
1- بالا بردن کارآمدی نظام: وقتی ملت خود را در همه امور کشور دخیل بداند و احساس کند دولت او را غریبه نمی داند، قطعا شور و شوق بیشتری برای مشارکت فعالانه تر در اداره امور کشور از خود نشان می دهد.
مشارکت مردم در امور کشور، با ابزارهایی مانند رسانه ها، شوراها، مجالس قانونگذاری و نهادهای مردم نهاد صورت می گیرد؛ اینها سازوکارهایی هستند که به گرفتن رأی مردم و نفوذ دادن نظر کارشناسان و خبرگان ملت در اداره امور کشور کمک می کند. همچنین استواری این نهادها در جامعه اسلامی، می تواند مصداق عمل به توصیه امام علی (ع) باشد که در بیانی زیبا فرمودند: «ضاربوا بعض الرأی به بعض یولدمنه الصواب».
2- تضمین امنیت ملی: بستر هر توسعه ای، وجود امنیت است. امنیت نیز تنها هنگامی شکل می گیرد که فضای روانی سازنده ای در جامعه حاکم باشد. نظرخواهی کردن و رجوع به آرای مردم به آنها این پیام را می رساند که نقش مثبت ایشان در تقویت مبانی نظام جدی گرفته می شود.
از سوی دیگر، حضور مردم در صحنه های گوناگون نظریه پردازی و اجرایی کشور، موجب می شود ضریب امنیت ملی کشور بالا رود.
ملت ایران، همواره ثابت کرده است که در همه میدان ها و بزنگاه های تاریخی همچون کوهی استوار پشت دولت و نظام اسلامی ایستاده است؛ بنابراین، شکرانه این اعتماد مردمی و قدردانی از این ملت، ادای این وظیفه از سوی دولتمردان و جبران کاستی ها و ضعف هاست. دولتمردان باید این شعار را آویزه گوش خود سازند که «ملت نامحرم نیست».
منبع: روزنامه «ملت ما»