«خسارت آلودگی هوای تهران از 3/3 میلیارد دلار گذشت.» مردم تهران با اضطراب و ناراحتی، اخبار آلودگی هوا را دنبال می‌کنند. تنفس هوا برای مردم شهر سنگین شده و تعطیلی مشکلات عدیده‌ای را برای شهروندان نگران ایجاد کرده است.
میزان غلظت مونو اکسیدکربن، دی اکسید نیتروژن و ذرات معلق افزایش یافته و غلظت دو آلاینده دی اکسید نیتروژن و ذرات معلق فراتر از حد مجاز بوده و شاخص کیفیت هوا در شرایط «هشدار» است.
در بعضی نقاط تهران نیز به لحاظ آلاینده مونو اکسیدکربن هوای این مناطق در شرایط «اضطرار» قرارگرفته است. به راستی چه باید کرد؟ راه چاره این درد کهنه تهران رنجور چیست؟ کارشناسان متفق القول هستند که هر ریال هزینه برای توسعه خطوط مترو، یک گام ما را به شهر پاک نزدیک تر می‌سازد. اما با وجود درک عمیق این واقعیت ساده، چرا برخی هنوز لجوجانه جلوی توسعه مترو را گرفته‌اند؟ به راستی معنای مقاومت در برابر مصوبات قانونی تخصیص اعتبار، به‌رغم پیگیری هزارباره نمایندگان ملت، جز این است که مصایب مردم محزون و تکیده تهران، در این هوای بس ناجوانمرد، اهمیتی کمتر از بعضی کینه‌های سیاسی خودساخته دارد؟ در حال حاضر ظرفیت مترو تهران 5/ 3 میلیون سفر در روز است، اما اکنون روزانه نزدیک به 2 میلیون سفر صورت می‌گیرد. فعلا سالانه تنها با سفرهایی که با مترو در تهران صورت می‌گیرد 350 میلیارد تومان در مصرف سوخت صرفه جویی می‌شود، ضمن آنکه با کاهش تردد خودروهای شخصی از میزان آلودگی هوا و خسارات ناشی از آن نیز به شدت کاسته می‌شود. تعداد سفرهای صورت گرفته با مترو تهران به 3 میلیارد سفر رسیده است.
با تحقق این تعداد سفر با مترو مجموعا حدود 2هزار و 400 میلیارد تومان صرفه‌جویی در اقتصاد کلان کشور صورت گرفته و در صورت تامین واگن‌های مورد نیاز می‌تواند دست‌کم 3 برابر این ارقام را صرفه جویی نماید، اما مسئله و سوال این است که چرا بخشی از محل صرفه‌جویی‌های صورت گرفته به توسعه مترو تخصیص داده نمی‌شود تا هرچه سریعتر شبکه خطوط مترو تکمیل شود و شهروندان بتوانند شاهد ترددهای روان و هوای پاک در تهران باشند. بر اساس آمار بانک جهانی تنها در یک سال، خسارت آلودگی هوا در کشور ما بالغ بر 10 میلیارد دلار بوده است.
در چنین شرایطی که شهروندان در کلان شهرهای کشور به خصوص تهران با مشکل آلودگی هوا دست به گریبانند و تهرانی‌ها 80 تا 90 درصد روزهای سال را هوای ناپاک تنفس می‌کنند کسی به خسارات واقعی آلودگی هوا توجه ندارد و گویا همه به این معضل عادت کرده‌اند. تجربه دنیا نشان می‌دهد که برای ریشه کن کردن معضل ترافیک و آلودگی هوا راهکار اصلی، توسعه حمل ونقل عمومی با محوریت حمل ونقل ریلی انبوه بر است. بیش از 80درصد آلودگی هوای تهران ناشی از حرکت خودروهاست.
اگر تنها نیمی از خودروها در شهر تردد نکنند و شهروندان به جای خودرو شخصی از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنند در واقع ما می‌توانیم تا 40 درصد از آلودگی هوا را کاهش دهیم که این مهم محقق نمی‌شود مگر آنکه شبکه‌ای منسجم و جذاب از وسایل نقلیه عمومی با محوریت مترو در شهر ایجاد شود تا شهروندان خود سفری سریعتر، ارزان‌تر و ایمن تر را با وسایل نقلیه عمومی بر سفر با خودرو شخصی ترجیح دهند.
بر اساس طرح جامع حمل و نقل عمومی باید 430 کیلومتر مترو در تهران احداث شود که از این میزان 8 خط خطوط داخلی به طول 250 کیلومتر مترو و 4 خطوط حومه‌ای به طول 180 کیلومتر قطعا لازم است و این خطوط هر چه زودتر ساخته شود، به نفع همه شهروندان و دولت است.
در حال حاضر 120 کیلومتر مترو با 70 ایستگاه به بهره برداری رسیده است. برای آنکه شهر تهران بتواند کمی نفس بکشد و ترافیک کمی روان تر شود باید در اولویت اول 225 کیلومتر از خطوط داخلی مترو تکمیل شود که باید 100 کیلومتر دیگر نیز با سرعت احداث شود. برای ساخت هر کیلومتر مترو حدود 50 میلیارد تومان باید هزینه شود که بر این اساس ساخت 100کیلومتر مترو دیگر حدود 5 هزار میلیارد تومان هزینه در برخواهد داشت.
اعتبارات مورد نیاز مترو هزینه نیست، بلکه سرمایه‌گذاری ملی است که در کوتاه‌ترین زمان به اقتصاد کشور باز می‌گردد. تنها از ابتدای سال تاکنون با سفرهایی که در مترو تهران صورت گرفته یک میلیارد و 500 میلیون لیتر صرفه جویی در سوخت صورت گرفته است در چنین شرایطی سرمایه‌گذاری برای توسعه مترو را نمی‌توان هزینه دانست.
با تاسف باید گفت از مجموع اعتبارات تصویبی مجلس، تا به امروز فقط 10درصد پرداخت شده است. هزار میلیارد تومان از حساب ذخیره ارزی، 450 میلیارد تومان بودجه عمرانی، جمعا1450میلیارد تومان مصوب مجلس است که تابه‌حال 145میلیارد تومان پرداخت شده است.
در تمام ابر شهرهای دنیا مانند تهران، بدون استثنا توسعه حمل ونقل عمومی با محوریت مترو که انبوه بر است، به عنوان راهکار حل معضل ترافیک و آلودگی هوا مورد توجه بوده است و ما باید از تجربه دنیا استفاده کنیم.
تجربه کوتاه استفاده از مترو در تهران نیز نشان از آن دارد که همه شهروندان از هر قشر و طبقه‌ای در صورتی‌که وسایل نقلیه عمومی مناسب در اختیارشان قرار داشته باشد، از آن استقبال می‌کنند و در مورد مترو ازدحام جمعیت در تمام ایستگاه‌ها با وجود کمبود قطار نیز نشان از استقبال بسیار خوب شهروندان دارد. اگر امروز نمایندگان شریف مجلس شورای اسلامی حرفی می‌زنند و اعتراضی دارند، مظلوم نمایی نیست، بلکه حرف مردم است و مظلومیت مردم و مشکلاتی که با آن دست به گریبانند، زیرا تنفس هوایی پاک و ترددهای آسان جزو حقوق اولیه هر شهروندی است.
مترو متعلق به قالیباف نیست، مترو متعلق به مردم است عدم ساخت آن ظلم به مردم است و اگر با توسعه مترو مشکلات مردم حل شود، این افتخار از آن جمهوری اسلامی است و رفاه مردم فراهم می‌شود. شرکت مترو نمی‌تواند روند ساخت و توسعه مترو را متوقف کند و این شرکت باید بر اساس طرح جامع حمل و نقل و همچنین قانون حمل ونقل و مدیریت مصرف سوخت توسعه مترو را با سرعت ادامه دهد تا 30 درصد از سفرهای شهری با مترو محقق شود.
به یاد داشته باشیم هر سفر با مترو حدود 6 دهم لیتر صرفه جویی در مصرف سوخت و 27 دقیقه صرفه جویی در وقت را به دنبال دارد. همه شرایط برای توسعه روزافزون مترو مهیا است. آنهایی که چوب لای چرخ مترو میگذارند، در این روزهای سنگین تهران خاکستری و تب آلود، باید چشم در چشم مردم بدوزند و پاسخ دهند. مردم پاسخ می‌خواهند، خوشبختانه امروز دیگر مشکل مترو مسائل فنی و اجرایی نیست و تنها تخصیص اعتبارات کافی مشکل اصلی مترو محسوب می‌شود.
ساز و کارهای موجود برای رفع مشکلات مترو تامین اعتبارات کافی است و تنها این مهم با همکاری و همدلی دولت با مجلس و مدیریت شهری قابل حل است که مجلس و شورای اسلامی شهر تهران با تصویب طرح برداشت مترو از صندوق ذخیره ارزی آن هم با اکثریت آرا نشان داد که از توسعه مترو حمایت‌های همه جانبه میکند. امروز ساخت مترو عین عدالت است.
جلوگیری از توسعه و استفاده از ظرفیت‌های آن، ظلم مضاعف است. حمایت تمام و کمال نمایندگان ملت در مجلس شورای اسلامی و شورای اسلامی شهر تهران، فرصت مغتنمی است وتلاش جدی جناب آقای دکتر قالیباف برای توسعه مترو قابل تقدیر است. فقط کمک قانونی دولت به مترو می‌تواند این حمایت‌ها و تلاش‌ها را به نتیجه مطلوب برساند.
*مدیرعامل شرکت راه‌آهن شهری تهران
میزان غلظت مونو اکسیدکربن، دی اکسید نیتروژن و ذرات معلق افزایش یافته و غلظت دو آلاینده دی اکسید نیتروژن و ذرات معلق فراتر از حد مجاز بوده و شاخص کیفیت هوا در شرایط «هشدار» است.
در بعضی نقاط تهران نیز به لحاظ آلاینده مونو اکسیدکربن هوای این مناطق در شرایط «اضطرار» قرارگرفته است. به راستی چه باید کرد؟ راه چاره این درد کهنه تهران رنجور چیست؟ کارشناسان متفق القول هستند که هر ریال هزینه برای توسعه خطوط مترو، یک گام ما را به شهر پاک نزدیک تر می‌سازد. اما با وجود درک عمیق این واقعیت ساده، چرا برخی هنوز لجوجانه جلوی توسعه مترو را گرفته‌اند؟ به راستی معنای مقاومت در برابر مصوبات قانونی تخصیص اعتبار، به‌رغم پیگیری هزارباره نمایندگان ملت، جز این است که مصایب مردم محزون و تکیده تهران، در این هوای بس ناجوانمرد، اهمیتی کمتر از بعضی کینه‌های سیاسی خودساخته دارد؟ در حال حاضر ظرفیت مترو تهران 5/ 3 میلیون سفر در روز است، اما اکنون روزانه نزدیک به 2 میلیون سفر صورت می‌گیرد. فعلا سالانه تنها با سفرهایی که با مترو در تهران صورت می‌گیرد 350 میلیارد تومان در مصرف سوخت صرفه جویی می‌شود، ضمن آنکه با کاهش تردد خودروهای شخصی از میزان آلودگی هوا و خسارات ناشی از آن نیز به شدت کاسته می‌شود. تعداد سفرهای صورت گرفته با مترو تهران به 3 میلیارد سفر رسیده است.
با تحقق این تعداد سفر با مترو مجموعا حدود 2هزار و 400 میلیارد تومان صرفه‌جویی در اقتصاد کلان کشور صورت گرفته و در صورت تامین واگن‌های مورد نیاز می‌تواند دست‌کم 3 برابر این ارقام را صرفه جویی نماید، اما مسئله و سوال این است که چرا بخشی از محل صرفه‌جویی‌های صورت گرفته به توسعه مترو تخصیص داده نمی‌شود تا هرچه سریعتر شبکه خطوط مترو تکمیل شود و شهروندان بتوانند شاهد ترددهای روان و هوای پاک در تهران باشند. بر اساس آمار بانک جهانی تنها در یک سال، خسارت آلودگی هوا در کشور ما بالغ بر 10 میلیارد دلار بوده است.
اگر تنها نیمی از خودروها در شهر تردد نکنند و شهروندان به جای خودرو شخصی از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنند در واقع ما می‌توانیم تا 40 درصد از آلودگی هوا را کاهش دهیم که این مهم محقق نمی‌شود مگر آنکه شبکه‌ای منسجم و جذاب از وسایل نقلیه عمومی با محوریت مترو در شهر ایجاد شود تا شهروندان خود سفری سریعتر، ارزان‌تر و ایمن تر را با وسایل نقلیه عمومی بر سفر با خودرو شخصی ترجیح دهند.
بر اساس طرح جامع حمل و نقل عمومی باید 430 کیلومتر مترو در تهران احداث شود که از این میزان 8 خط خطوط داخلی به طول 250 کیلومتر مترو و 4 خطوط حومه‌ای به طول 180 کیلومتر قطعا لازم است و این خطوط هر چه زودتر ساخته شود، به نفع همه شهروندان و دولت است.
در حال حاضر 120 کیلومتر مترو با 70 ایستگاه به بهره برداری رسیده است. برای آنکه شهر تهران بتواند کمی نفس بکشد و ترافیک کمی روان تر شود باید در اولویت اول 225 کیلومتر از خطوط داخلی مترو تکمیل شود که باید 100 کیلومتر دیگر نیز با سرعت احداث شود. برای ساخت هر کیلومتر مترو حدود 50 میلیارد تومان باید هزینه شود که بر این اساس ساخت 100کیلومتر مترو دیگر حدود 5 هزار میلیارد تومان هزینه در برخواهد داشت.
اعتبارات مورد نیاز مترو هزینه نیست، بلکه سرمایه‌گذاری ملی است که در کوتاه‌ترین زمان به اقتصاد کشور باز می‌گردد. تنها از ابتدای سال تاکنون با سفرهایی که در مترو تهران صورت گرفته یک میلیارد و 500 میلیون لیتر صرفه جویی در سوخت صورت گرفته است در چنین شرایطی سرمایه‌گذاری برای توسعه مترو را نمی‌توان هزینه دانست.
با تاسف باید گفت از مجموع اعتبارات تصویبی مجلس، تا به امروز فقط 10درصد پرداخت شده است. هزار میلیارد تومان از حساب ذخیره ارزی، 450 میلیارد تومان بودجه عمرانی، جمعا1450میلیارد تومان مصوب مجلس است که تابه‌حال 145میلیارد تومان پرداخت شده است.
در تمام ابر شهرهای دنیا مانند تهران، بدون استثنا توسعه حمل ونقل عمومی با محوریت مترو که انبوه بر است، به عنوان راهکار حل معضل ترافیک و آلودگی هوا مورد توجه بوده است و ما باید از تجربه دنیا استفاده کنیم.
تجربه کوتاه استفاده از مترو در تهران نیز نشان از آن دارد که همه شهروندان از هر قشر و طبقه‌ای در صورتی‌که وسایل نقلیه عمومی مناسب در اختیارشان قرار داشته باشد، از آن استقبال می‌کنند و در مورد مترو ازدحام جمعیت در تمام ایستگاه‌ها با وجود کمبود قطار نیز نشان از استقبال بسیار خوب شهروندان دارد. اگر امروز نمایندگان شریف مجلس شورای اسلامی حرفی می‌زنند و اعتراضی دارند، مظلوم نمایی نیست، بلکه حرف مردم است و مظلومیت مردم و مشکلاتی که با آن دست به گریبانند، زیرا تنفس هوایی پاک و ترددهای آسان جزو حقوق اولیه هر شهروندی است.
مترو متعلق به قالیباف نیست، مترو متعلق به مردم است عدم ساخت آن ظلم به مردم است و اگر با توسعه مترو مشکلات مردم حل شود، این افتخار از آن جمهوری اسلامی است و رفاه مردم فراهم می‌شود. شرکت مترو نمی‌تواند روند ساخت و توسعه مترو را متوقف کند و این شرکت باید بر اساس طرح جامع حمل و نقل و همچنین قانون حمل ونقل و مدیریت مصرف سوخت توسعه مترو را با سرعت ادامه دهد تا 30 درصد از سفرهای شهری با مترو محقق شود.
به یاد داشته باشیم هر سفر با مترو حدود 6 دهم لیتر صرفه جویی در مصرف سوخت و 27 دقیقه صرفه جویی در وقت را به دنبال دارد. همه شرایط برای توسعه روزافزون مترو مهیا است. آنهایی که چوب لای چرخ مترو میگذارند، در این روزهای سنگین تهران خاکستری و تب آلود، باید چشم در چشم مردم بدوزند و پاسخ دهند. مردم پاسخ می‌خواهند، خوشبختانه امروز دیگر مشکل مترو مسائل فنی و اجرایی نیست و تنها تخصیص اعتبارات کافی مشکل اصلی مترو محسوب می‌شود.
جلوگیری از توسعه و استفاده از ظرفیت‌های آن، ظلم مضاعف است. حمایت تمام و کمال نمایندگان ملت در مجلس شورای اسلامی و شورای اسلامی شهر تهران، فرصت مغتنمی است وتلاش جدی جناب آقای دکتر قالیباف برای توسعه مترو قابل تقدیر است. فقط کمک قانونی دولت به مترو می‌تواند این حمایت‌ها و تلاش‌ها را به نتیجه مطلوب برساند.
*مدیرعامل شرکت راه‌آهن شهری تهران