اگر چه سال گذشته تعداد دانش‌آموزان معتاد در کشور 30 هزار نفر عنوان شد و وزیر آموزش و پرورش موضع گیری تندی علیه این آمار کرد و از اساس منکر وجود دانش‌آموزان معتاد در مدارس شد و سرانجام این تعداد را 2 هزار و 400 نفر دانست، اما سرانجام تابوی اعلام تعداد دانش‌آموزان معتاد در کشور شکسته شد و در نخستین جشنواره دانش‌آموزی نوجوان سالم، تعداد دانش‌آموزان معتاد در کشور نیم دهم درصد عنوان شد و آموزش و پرورش نیز بر خلاف روال عادی این وزارتخانه هیچ تکذیبیه‌ای در این باره منتشر نکرد.
طبق آمار اعلام شده اگر تعداد کل دانش‌آموزان کشور 12 میلیون و 500 هزار نفر باشد 6 هزار و 250 نفر از آنها به مواد مخدر معتاد هستند. این آمار در حالی گفته می‌شود که در جلسه مشترک کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با مسئولان آموزش و پرورش و ستاد مبارزه با مواد مخدر کشور آماری از تعداد دانش‌آموزان معتاد در کشور ارائه شد که قرار گذاشتند این آمار مسکوت و محرمانه بماند و بعید به نظر می‌رسد درخواست محرمانه بودن آمار 6 هزار نفری دانش‌آموزان معتاد دور از واقع باشد. این در حالی است که سال گذشته این تعداد 30 هزار نفر عنوان و محرمانه نیز تلقی نشده بود.
محمود حسینی دولت آبادی،نماینده مردم شاهین شهر در خانه ملت و عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با تهران امروز دلیل محرمانه گذاشتن آمار اعتیاد دانش‌آموزان را اینگونه شرح می‌دهد: «مسکوت گذاشتن آمار اعتیاد دانش‌آموزان فقط به دلیل آبروداری است، چرا که به هیچ وجه نمی‌توان اعتیاد در مدارس را انکار کرد.» اگر چه سالهای زیادی است که وجود اعتیاد در مدارس کشور انکار می‌شود، اما تحقیقاتی که کارشناسان خبره با وجود تمام مخالفت‌های آموزش و پرورش در این زمینه انجام داده‌اند، نشان می‌دهد که برخلاف ادعای مسئولان آموزش و پرورش که سیاستی مبتنی بر انکار اعتیاد در بین دانش‌آموزان دارند، موضوع اعتیاد در مدارس جدی است. آنطور که سعدالله نصیری قیداری، سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس می‌گوید: «رواج مواد مخدر صنعتی نظیر شیشه و کراک در بین دانش‌آموزان در وضعیت هشدار قرار دارد و 30 درصد از دانش‌آموزان نیز در معرض کشیدن سیگار هستند.»
فقدان آموزش‌های پیشگیرانه
به گفته کارشناسان وجود آموزش‌های پیشگیرانه در کشور می‌تواند در عدم اعتیاد نوجوانان و جوانان موثر باشد اما فقدان این آموزش‌ها در کشور به گونه‌ای است که طه طاهری، قائم‌مقام ستاد مبارزه با مواد مخدر کشور می‌گوید: «در سفرهای استانی و در محیط‌های پرخطر، با جوانانی روبه‌رو می‌شویم که تمام دارایی‌شان را در 15 ـ 10 سال گذشته از دست داده‌اند و وقتی واکاوی در شرایط این جوانان انجام می‌شود، مشاهده می‌شود که اگر این جوانان در این زمینه آموزش‌های پیشگیرانه دریافت می‌کردند و توانمند می‌شدند، در حال حاضر در این وضعیت به سر نمی‌بردند.»
موضوع آموزش‌های پیشگیرانه، از موضوعاتی است که در آموزش و پرورش باید توجه زیادی به آنها شود اما معمولا به بهانه کمبود اعتبار از ارائه این آموزش‌ها در مدارس خبری نیست. کمبود اعتبار در خصوص پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و کمبود مربیان بهداشت در محیط‌های آموزشی از دلایلی است که آموزش و پرورش برای کم کاری‌هایی که در خصوص آسیب‌های اجتماعی در مدارس صورت می‌گیرد عنوان می‌کند. به گفته حسن ضیاء الدینی،مدیرکل دفتر سلامت وزارت آموزش و پرورش: «آموزش و پرورش تنها 4 میلیارد تومان اعتبار در این خصوص در اختیار دارد که این میزان اعتبار برای مبارزه با اعتیاد در مدارس کافی نیست.»
تقویت برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد در مدارس
ستاد مبارزه با مواد مخدر چند سالی است که به منظور تقویت برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد در مدارس اعتباری را به آموزش و پرورش اختصاص داده است. حمید صرامی، مدیرکل فرهنگی و پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر در گفت‌وگو با تهران امروز در خصوص اعتبار اختصاص داده شده به مدارس در خصوص پیشگیری از اعتیاد می‌گوید: «ستاد مبارزه با مواد مخدر در سالهای 81 تا 89 اعتباری بالغ بر 21 میلیارد تومان و در سال جاری نیز 3 میلیارد تومان اعتبار کمکی به ستاد آموزش و پرورش به منظور پیشگیری اولیه از اعتیاد اختصاص داده است.» وی درباره شیوه انتقال مفاهیم پیشگیری از اعتیاد به دانش‌آموزان می‌گوید: «نحوه انتقال مفاهیم پیشگیری از اعتیاد به دانش‌آموزان باید به گونه‌ای باشد که زمینه کنجکاوی دانش‌آموزان را نسبت به مصرف مواد فراهم نکند. همچنین عدم ارائه دانش کافی به دانش‌آموزان نیز زمینه ساز شکل گیری اطلاعات غلط در بین آنها نشود، چرا که دسترسی دانش‌آموزان به سایت‌های مختلف اینترنتی که برخی از آنها ترویج دهنده مصرف مواد هستند آسان است و تبلیغات متعددی برای جذب مشتریان در این سایت‌ها انجام می‌شود.» لزوم توسعه ابزارهای جایگزین سیگار، مواد مخدر و توهم زا از دیگر موضوعاتی است که صرامی به آنها اشاره کرده و می‌گوید: «دانش‌آموزان باید مدل و سبک زندگی را از طریق فعالیت‌های جایگزین مانند ورزش و شرکت در جشنواره‌های مختلف بیاموزند.» وی تقویت باورهای دینی را یکی از عوامل مهم پیشگیری از اعتیاد عنوان کرده و می‌گوید: «اگر دانش‌آموزی بخواهد در برابر آسیب‌های اجتماعی مانند الکل، اعتیاد و روابط سوء اخلاقی مصون باشد، باید باورهای دینی خود را تقویت کند.»
اعتبار کافی نیست
اسفندیار اختیاری، نماینده مردم یزد در خانه ملت نیز در گفت‌وگو با تهران امروز با اشاره به این نکته که فقط با اختصاص اعتبار نمی‌توان با اعتیاد در مدارس مقابله کرد، می‌گوید: «اعتیاد دانش‌آموزان یکی از دغدغه‌های نمایندگان مردم و موضوعی اجتماعی و فرهنگی است اما حاشیه‌هایی هم دارد و فقط با اختصاص اعتبار نمی‌شود با آن مقابله کرد بلکه مبارزه با این کار نیازمند یک عزم ملی است.» توجه به مسائل فرهنگی نکته دیگری است که اختیاری به آن اشاره می‌کند و می‌گوید: «علاوه بر توجه به مسائل فرهنگی باید به نارسایی‌ها و مشکلات اجتماعی نیز توجه کرد و آنها را دراولویت کاری قرار داد، همچنین به مشکلات اجتماعی نیز باید با دید کلان نگاه کرد تا بتوان راه حلی برای آنها پیدا کرد.» به عقیده وی «برای درمان بیماری باید وجود آن بیماری را قبول کرد در غیر این صورت با انکار کردن نمی‌توان به دنبال درمان یک بیماری رفت.»
بیمه دانش‌آموزان در برابر اعتیاد
ستاد مبارزه با مواد مخدر از سال گذشته برنامه‌های فرهنگی و آگاه‌سازی والدین را با توجه به مهارتهای زندگی و برنامه سالم کار پیشگیری از اعتیاد در مدارس را از سال گذشته آغاز کرده و در سال جاری یک و نیم میلیون دانش‌آموز و یک میلیون نفر از والدین تحت پوشش برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد قرار گرفته‌اند و 4 هزار مربی نیز در آموزش و پرورش به همین منظور تربیت شده‌اند. طه طاهری، قائم‌مقام دبیر کل ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به طرح بیمه کردن دانش‌آموزان در برابر اعتیاد به تهران امروز می‌گوید: «امسال بعد از دو دهه سیستمی برای پیشگیری دانش‌آموزان از اعتیاد مورد استفاده قرار گرفت تا دانش‌آموزان در برابر اعتیاد بیمه شوند.» وی با ابراز امیدواری برای کنترل اعتیاد در مدارس می‌گوید: «امیدواریم بتوانیم با برنامه‌ریزی های انجام شده میزان اعتیاد در مدارس را کنترل کنیم و این نیم دهم درصد را درمان کنیم.» وی در عین حال تصریح می‌کند: «روند شیوع اعتیاد در مدارس کمتر از جامعه است و معتقدیم باید اقدامات پدافندی را از مدارس آغاز کنیم.» طاهری با انتقاد از برخی کم کاری‌ها در حوزه پیشگیری از اعتیاد می‌گوید: «متاسفانه در برنامه چهارم توسعه مشکل همگرایی وجود داشت و برخی مخالفت‌ها باعث شد تا به اهداف پیش بینی شده دست پیدا نکنیم اما در برنامه پنجم توسعه با طراحی های متوازن شاهد برنامه های جدی تری در مقابله با مواد مخدر هستیم.»
منبع: تهران امروز
طبق آمار اعلام شده اگر تعداد کل دانش‌آموزان کشور 12 میلیون و 500 هزار نفر باشد 6 هزار و 250 نفر از آنها به مواد مخدر معتاد هستند. این آمار در حالی گفته می‌شود که در جلسه مشترک کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با مسئولان آموزش و پرورش و ستاد مبارزه با مواد مخدر کشور آماری از تعداد دانش‌آموزان معتاد در کشور ارائه شد که قرار گذاشتند این آمار مسکوت و محرمانه بماند و بعید به نظر می‌رسد درخواست محرمانه بودن آمار 6 هزار نفری دانش‌آموزان معتاد دور از واقع باشد. این در حالی است که سال گذشته این تعداد 30 هزار نفر عنوان و محرمانه نیز تلقی نشده بود.
محمود حسینی دولت آبادی،نماینده مردم شاهین شهر در خانه ملت و عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با تهران امروز دلیل محرمانه گذاشتن آمار اعتیاد دانش‌آموزان را اینگونه شرح می‌دهد: «مسکوت گذاشتن آمار اعتیاد دانش‌آموزان فقط به دلیل آبروداری است، چرا که به هیچ وجه نمی‌توان اعتیاد در مدارس را انکار کرد.» اگر چه سالهای زیادی است که وجود اعتیاد در مدارس کشور انکار می‌شود، اما تحقیقاتی که کارشناسان خبره با وجود تمام مخالفت‌های آموزش و پرورش در این زمینه انجام داده‌اند، نشان می‌دهد که برخلاف ادعای مسئولان آموزش و پرورش که سیاستی مبتنی بر انکار اعتیاد در بین دانش‌آموزان دارند، موضوع اعتیاد در مدارس جدی است. آنطور که سعدالله نصیری قیداری، سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس می‌گوید: «رواج مواد مخدر صنعتی نظیر شیشه و کراک در بین دانش‌آموزان در وضعیت هشدار قرار دارد و 30 درصد از دانش‌آموزان نیز در معرض کشیدن سیگار هستند.»
فقدان آموزش‌های پیشگیرانه
به گفته کارشناسان وجود آموزش‌های پیشگیرانه در کشور می‌تواند در عدم اعتیاد نوجوانان و جوانان موثر باشد اما فقدان این آموزش‌ها در کشور به گونه‌ای است که طه طاهری، قائم‌مقام ستاد مبارزه با مواد مخدر کشور می‌گوید: «در سفرهای استانی و در محیط‌های پرخطر، با جوانانی روبه‌رو می‌شویم که تمام دارایی‌شان را در 15 ـ 10 سال گذشته از دست داده‌اند و وقتی واکاوی در شرایط این جوانان انجام می‌شود، مشاهده می‌شود که اگر این جوانان در این زمینه آموزش‌های پیشگیرانه دریافت می‌کردند و توانمند می‌شدند، در حال حاضر در این وضعیت به سر نمی‌بردند.»
موضوع آموزش‌های پیشگیرانه، از موضوعاتی است که در آموزش و پرورش باید توجه زیادی به آنها شود اما معمولا به بهانه کمبود اعتبار از ارائه این آموزش‌ها در مدارس خبری نیست. کمبود اعتبار در خصوص پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و کمبود مربیان بهداشت در محیط‌های آموزشی از دلایلی است که آموزش و پرورش برای کم کاری‌هایی که در خصوص آسیب‌های اجتماعی در مدارس صورت می‌گیرد عنوان می‌کند. به گفته حسن ضیاء الدینی،مدیرکل دفتر سلامت وزارت آموزش و پرورش: «آموزش و پرورش تنها 4 میلیارد تومان اعتبار در این خصوص در اختیار دارد که این میزان اعتبار برای مبارزه با اعتیاد در مدارس کافی نیست.»
تقویت برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد در مدارس
ستاد مبارزه با مواد مخدر چند سالی است که به منظور تقویت برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد در مدارس اعتباری را به آموزش و پرورش اختصاص داده است. حمید صرامی، مدیرکل فرهنگی و پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر در گفت‌وگو با تهران امروز در خصوص اعتبار اختصاص داده شده به مدارس در خصوص پیشگیری از اعتیاد می‌گوید: «ستاد مبارزه با مواد مخدر در سالهای 81 تا 89 اعتباری بالغ بر 21 میلیارد تومان و در سال جاری نیز 3 میلیارد تومان اعتبار کمکی به ستاد آموزش و پرورش به منظور پیشگیری اولیه از اعتیاد اختصاص داده است.» وی درباره شیوه انتقال مفاهیم پیشگیری از اعتیاد به دانش‌آموزان می‌گوید: «نحوه انتقال مفاهیم پیشگیری از اعتیاد به دانش‌آموزان باید به گونه‌ای باشد که زمینه کنجکاوی دانش‌آموزان را نسبت به مصرف مواد فراهم نکند. همچنین عدم ارائه دانش کافی به دانش‌آموزان نیز زمینه ساز شکل گیری اطلاعات غلط در بین آنها نشود، چرا که دسترسی دانش‌آموزان به سایت‌های مختلف اینترنتی که برخی از آنها ترویج دهنده مصرف مواد هستند آسان است و تبلیغات متعددی برای جذب مشتریان در این سایت‌ها انجام می‌شود.» لزوم توسعه ابزارهای جایگزین سیگار، مواد مخدر و توهم زا از دیگر موضوعاتی است که صرامی به آنها اشاره کرده و می‌گوید: «دانش‌آموزان باید مدل و سبک زندگی را از طریق فعالیت‌های جایگزین مانند ورزش و شرکت در جشنواره‌های مختلف بیاموزند.» وی تقویت باورهای دینی را یکی از عوامل مهم پیشگیری از اعتیاد عنوان کرده و می‌گوید: «اگر دانش‌آموزی بخواهد در برابر آسیب‌های اجتماعی مانند الکل، اعتیاد و روابط سوء اخلاقی مصون باشد، باید باورهای دینی خود را تقویت کند.»
اعتبار کافی نیست
اسفندیار اختیاری، نماینده مردم یزد در خانه ملت نیز در گفت‌وگو با تهران امروز با اشاره به این نکته که فقط با اختصاص اعتبار نمی‌توان با اعتیاد در مدارس مقابله کرد، می‌گوید: «اعتیاد دانش‌آموزان یکی از دغدغه‌های نمایندگان مردم و موضوعی اجتماعی و فرهنگی است اما حاشیه‌هایی هم دارد و فقط با اختصاص اعتبار نمی‌شود با آن مقابله کرد بلکه مبارزه با این کار نیازمند یک عزم ملی است.» توجه به مسائل فرهنگی نکته دیگری است که اختیاری به آن اشاره می‌کند و می‌گوید: «علاوه بر توجه به مسائل فرهنگی باید به نارسایی‌ها و مشکلات اجتماعی نیز توجه کرد و آنها را دراولویت کاری قرار داد، همچنین به مشکلات اجتماعی نیز باید با دید کلان نگاه کرد تا بتوان راه حلی برای آنها پیدا کرد.» به عقیده وی «برای درمان بیماری باید وجود آن بیماری را قبول کرد در غیر این صورت با انکار کردن نمی‌توان به دنبال درمان یک بیماری رفت.»
بیمه دانش‌آموزان در برابر اعتیاد
ستاد مبارزه با مواد مخدر از سال گذشته برنامه‌های فرهنگی و آگاه‌سازی والدین را با توجه به مهارتهای زندگی و برنامه سالم کار پیشگیری از اعتیاد در مدارس را از سال گذشته آغاز کرده و در سال جاری یک و نیم میلیون دانش‌آموز و یک میلیون نفر از والدین تحت پوشش برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد قرار گرفته‌اند و 4 هزار مربی نیز در آموزش و پرورش به همین منظور تربیت شده‌اند. طه طاهری، قائم‌مقام دبیر کل ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به طرح بیمه کردن دانش‌آموزان در برابر اعتیاد به تهران امروز می‌گوید: «امسال بعد از دو دهه سیستمی برای پیشگیری دانش‌آموزان از اعتیاد مورد استفاده قرار گرفت تا دانش‌آموزان در برابر اعتیاد بیمه شوند.» وی با ابراز امیدواری برای کنترل اعتیاد در مدارس می‌گوید: «امیدواریم بتوانیم با برنامه‌ریزی های انجام شده میزان اعتیاد در مدارس را کنترل کنیم و این نیم دهم درصد را درمان کنیم.» وی در عین حال تصریح می‌کند: «روند شیوع اعتیاد در مدارس کمتر از جامعه است و معتقدیم باید اقدامات پدافندی را از مدارس آغاز کنیم.» طاهری با انتقاد از برخی کم کاری‌ها در حوزه پیشگیری از اعتیاد می‌گوید: «متاسفانه در برنامه چهارم توسعه مشکل همگرایی وجود داشت و برخی مخالفت‌ها باعث شد تا به اهداف پیش بینی شده دست پیدا نکنیم اما در برنامه پنجم توسعه با طراحی های متوازن شاهد برنامه های جدی تری در مقابله با مواد مخدر هستیم.»
منبع: تهران امروز