با رشد فوتبال به عنوان یک صنعت در دهه های اخیر و سرمایه گذاری های هنگفت در بازار بزرگ این ورزش، باشگاه ها نیز همانند سایر بنگاه های تجاری، در معرض همان تلاطم های بازار های مالی جهان قرار می گیرند. بحران مالی اخیر جهان نیز در برابر فوتبال، به خصوص در کشورهای پیشرو، استثنا قائل نخواهد شد.به گفته کارشناسان اقتصادی بحران مالی می تواند به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر فوتبال اثر بگذارد.
به نوشته اعتماد، تاثیر مستقیم موقعی ممکن است که باشگاه از بازار سرمایه پول قرض گرفته باشد، به عنوان مثال دریافت وام برای سرمایه گذاری در زیرساخت ها مانند استادیوم.
با توجه به بحران فعلی، این کار ممکن است دشوارتر شود یا با یک نرخ بهره بالاتر صورت گیرد؛ مشکلی که کشور آفریقای جنوبی، میزبان جام جهانی 2010 نیز با آن مواجه است. به گفته دنی جردن رئیس کمیته برگزاری جام جهانی 2010، به دنبال بحران مالی جهان، تامین مالی پروژه های ساخت و ساز و اقدامات زیربنایی حالا «بزرگ ترین چالش» پیش روی آنهاست. به گفته هورست اشمیت خزانه دار فدراسیون فوتبال آلمان و مشاور ویژه فیفا در جام جهانی 2010، افزایش قیمت آهن و سیمان می تواند برای این پروژه ها در آفریقای جنوبی دردسرساز شود و باید سیستم های نظارتی و اقدامات کنترل کننده یی در نظر گرفته شوند. شکل دیگر تاثیر مستقیم رکود اقتصادی، می تواند خود را در کاهش درآمدها از محل فروش حق پخش تلویزیونی نشان دهد.
هواداران فقیرتر، فوتبال ضعیف تر
در شرایط رکود اقتصادی امکان کاهش مشتری و حتی ورشکستگی شبکه های تلویزیونی وجود دارد که منجر به کاهش مبلغ پیشنهادی آنها و به تبع آن کاهش درآمد باشگاه ها می شود.بحران در بازار های مالی به شکل غیرمستقیم هم بر باشگاه ها اثرگذار است. کاهش قدرت خرید هواداران (مصرف کنندگان)، یکی از پیامد های بحران مالی است که روی درآمدزایی باشگاه ها تاثیر می گذارد. به عقیده کارشناسان، در چنین شرایطی همه با احتیاط بیشتر پول خرج می کنند و به دنبال راه هایی جدید برای پس انداز هستند. در این صورت مخارج مربوط به اوقات فراغت، از جمله هواداری در فوتبال، ممکن است اولین بخشی باشد که مصرف کننده در آن صرفه جویی می کند. این ممکن است باعث کاهش درآمد باشگاه از محل فروش اقلام تجاری هواداری و کاهش فروش بلیت شود. از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید باعث کاهش تعداد مشتریان شبکه های پولی تلویزیونی می شود که عمدتاً صاحبان اصلی حقوق پخش تلویزیونی لیگ های بزرگ هستند و این باز روی درآمد باشگاه ها از محل فروش حق پخش اثر می گذارد.
بحران مالی برای باشگاه هایی که در مالکیت اشخاص هستند نیز می تواند یک تهدید باشد. در این صورت، از آنجا که سرمایه باشگاه از ثروت شخصی این افراد حاصل می شود، اگر مشکلی پیش بیاید، فوتبال اولین قربانی خواهد بود. این نوع مالکیت بیشتر در ایتالیا و انگلستان وجود دارد. در میان چهار لیگ بزرگ فوتبال جهان، به نظر می رسد بحران اقتصادی اخیر برای لیگ برتر انگلستان و سری A ایتالیا، به دلیل ساختار متفاوت شان، تهدید بزرگ تری نسبت به بوندس لیگای آلمان و لالیگای اسپانیا باشد.
انگلستان در تنگنا
در لیگ برتر انگلستان، به دلیل قوانین آزادی که دارد، سرمایه گذاری های زیادی در سال های اخیر انجام شده است. به همین خاطر هم بحران مالی بیشتر از سایر کشورها دامن لیگ این کشور را گرفته است. در پی این سرمایه گذاری ها و خریداری باشگاه ها با سرمایه های شخصی، بدهی های سنگینی به بار آمده که حالا در بحران مالی عواقب شان مشهودتر به نظر می رسد.
در واقع با این بحران بود که توجه سران فوتبال جهان به مسائلی چون بدهی و نوع مالکیت باشگاه ها جلب شد. اخیراً دیوید تریسمن رئیس فدراسیون فوتبال انگلستان اعلام کرد بدهی باشگاه های انگلیسی به حدود سه میلیارد پوند رسیده که یک سوم آن، حدود 950 میلیون پوند به منچستر یونایتد، چلسی، آرسنال و لیورپول، چهار باشگاه بزرگ این کشور مربوط است. این رشدی 12 درصدی در بدهی ها را نشان می دهد. به دنبال آن، دیوید تیلر دبیرکل اتحادیه فوتبال اروپا در لندن هشدار داد باشگاه هایی که بدهی های سنگین دارند، از شرکت در رقابت های اروپایی محروم خواهند شد. او گفت که یوفا مشغول تنظیم مقررات مالی مشخصی برای باشگاه هاست تا آنها را وادار کند که منابع مالی خود را درست مدیریت کنند و بقای خود را به خطر نیندازند.
اما به اعتقاد کارشناسان، برای بررسی وضعیت مالی باشگاه ها و اعطای مجوز حضور در رقابت های اروپایی توسط یوفا، مکانیسم دقیقی باید طراحی شود که نوع بدهی ها و توان باشگاه در بازپرداخت آنها را در نظر بگیرد. به عنوان مثال، میان بدهی باشگاه های آرسنال و چلسی با بدهی های منچستر یونایتد و لیورپول تفاوت است.
تقریباً کل بدهی 170 میلیون دلاری چلسی به رومن آبراموویچ مالک باشگاه برمی گردد که در بازیکنان گران قیمت سرمایه گذاری کرده است، و این وضعیت همانند آن است که شخصی به خودش بدهکار باشد. بدهی 550 میلیون دلاری آرسنال نیز عمدتاً به دلیل ساخت استادیوم جدیدش است که دارایی ملموسی محسوب می شود. این نوع بدهی نیز نباید مد نظر قرار بگیرد.
منچستریونایتد و لیورپول؛ نگران تر
این بدهی ها بیشتر به این خاطر حاصل شده اند که افرادی که باشگاه را خریده اند، پول زیادی برای این کار قرض کرده و بدهی را روی دوش باشگاه یا یک شرکت وابسته به باشگاه که تامین منابع مالی باشگاه را به عهده دارد، گذاشته اند. این بدهی برای خرید یک دارایی به وجود نیامده و تنها به خاطر اینکه خانواده گلیزر بتواند منچستریونایتد را بخرد، به دست آمده است. حالا باشگاه باید سالانه 60 میلیون دلار برای بازپرداخت آن هزینه کند. پرداخت این مبلغ مادامی که همانند فصل پیش باشگاه سودآور باشد، مشکلی پیش نمی آورد اما اگر این طور نباشد و بحران مالی فعلی روی درآمدهای باشگاه تاثیر بگذارد، مشکل زا خواهد بود.
بدهی باشگاه لیورپول نیز با خریداری آن توسط جرج جیلت و تام هیکس مشابه است. این باشگاه به دلیل بحران مالی حتی برنامه هایش برای ساخت استادیوم جدید 350 میلیون پوندی خود را نیز فعلاً متوقف کرده است. ریک پری مدیرعامل لیورپول اعلام کرد ساخت این استادیوم تا زمانی که اوضاع بهبود یابد، ادامه نخواهد یافت. طبق برنامه قرار بود ساخت این استادیوم 60 هزار نفره تا آگوست 2011 تمام شده باشد.
در این میان این باشگاه قدیمی وستهام یونایتد بود که آثار بحران مالی جهانی را بلافاصله حس کرد. بیورگولفور گودموندسون مالک این باشگاه، ایسلندی ا ست که رئیس و سهامدار عمده «لندس بانکی» دومین بانک بزرگ ایسلند است. این بانک یکی از بانک هایی بود که در ایسلند در پی بحران مالی ورشکستگی خود را اعلام کرد و پس از آن توسط دولت خریداری شد.
با ملی کردن «لندس بانکی» گودموندسون از ریاست برکنار شد و طبق برآوردها 230 میلیون پوند از دست داد. با این وجود اسگیر فریدگیرسون نایب رئیس باشگاه در گفت وگو با روزنامه تایمز اعلام کرد گودموندسون سرمایه اش را از باشگاه خارج نخواهد کرد، اما این اتفاقات سرمایه گذاری های باشگاه در این فصل را محدود خواهد کرد. از جان فرانکو زولا مدیر و سرمربی تیم خواسته شده 10 بازیکن از تیم 34 نفره اش کم کند. البته فریدگیرسون تضمین کرد که بحران اقتصادی کشور ایسلند بر تعهدات بلندمدت او به وستهام تاثیر نخواهد گذاشت.
تهدید بزرگ برای ایتالیا
بحران بین المللی مالی، برای باشگاه های ایتالیا هم که بدهی های سنگینی دارند، می تواند اثرات شدیدی داشته باشد. آدریانو گالیانی نایب رئیس باشگاه آث میلان چندی پیش گفت بحران مالی فوتبال ایتالیا را نیز در امان نخواهد گذاشت و او بیش از هر چیز بابت قرارداد با اسپانسرها و درآمدهای تلویزیونی نگران است.
بدهی باشگاه های ایتالیا بیشتر به خاطر ساخت استادیوم های جدید به جای استادیوم های قدیمی و فرسوده شان است. اما ولخرجی باشگاه ها و مالکان جاه طلب شان هم در این بدهی ها بی تاثیر نیستند همانند آنچه چند سال پیش در لاتزیو اتفاق افتاد و این باشگاه را تا آستانه ورشکستگی پیش برد. بر اساس تحلیلی که به تازگی منتشر شده، باشگاه های دسته اولی ایتالیا سالانه به طور متوسط از اسپانسر اصلی شان 9/3 میلیون یورو درآمد کسب می کنند. کوچک ترین کاهش در این درآمد، تاثیر منفی زیادی روی بودجه باشگاه ها خواهد گذاشت. به ویژه اینکه خودروسازان ایتالیا بیش از سایر صنایع اسپانسر باشگاه ها هستند، و آنها از کاهش تقاضا و سفارش خبر داده اند. شاخص سهام سهامداران اصلی مثل فیات برای یوونتوس و موسسه رسانه یی مدیا ست برای آث میلان نیز سقوط کرده است. باشگاه های کوچک تر قصد دارند بیشتر از هر چیز در دستمزد بازیکنان صرفه جویی کنند.
رئال و بارسا با خیال آسوده
در لیگ اسپانیا، دو باشگاه بزرگ رئال مادرید و بارسلونا از لحاظ درآمدزایی با سایر باشگاه ها قابل مقایسه نیستند. منابع درآمدی این باشگاه ها هم به گونه یی است که اثرات بحران مالی را محدود می کند.
رئال مادرید پردرآمدترین باشگاه جهان، به گفته خوزه آنخل سانچز مدیرعامل باشگاه، به لطف وضعیت مالی باثباتی که دارد، تحت تاثیر بحران مالی جهانی قرار نگرفته است. رئال فصل گذشته سود خالصی بالغ بر 97 میلیون یورو داشت و برای سومین فصل پیاپی در رده بندی سالانه یی که شرکت مشاوره «دلوئت» در لندن منتشر می کند، به عنوان پردرآمدترین باشگاه جهان انتخاب شد.
قراردادی که رئال با شرکت «مدیاپرو» بابت فروش حق پخش تلویزیونی مسابقاتش بسته و سالانه 157 میلیون یورو عاید این باشگاه می کند و همچنین قرارداد با کمپانی آدیداس برای تامین البسه ورزشی تیم، به این باشگاه اجازه می دهد این بحران را بدون مشکل حادی پشت سر بگذارد.بارسلونا، رقیب رئال نیز وضعیت پایدار مشابهی دارد.
این باشگاه نیز برای فروش حقوق پخش تلویزیونی با شرکت کاتالانی «مدیاپرو» قرارداد بسته است و سالانه تا سال 2013 ، 144 میلیون یورو دریافت می کند. کمپانی نایک نیز در قرارداد جدیدی که با بارسا بسته است، سالیانه 37 میلیون یورو به این باشگاه می پردازد.
این دو قرارداد در مجموع 40 درصد درآمدهای بارسا در بودجه سالانه اش را تشکیل می دهند و در چند سال آینده به باشگاه برای برنامه ریزی امنیت می دهند.برخلاف این دو باشگاه بزرگ، برخی دیگر از باشگاه های اسپانیا را خطر ورشکستگی تهدید می کند. در این باشگاه ها فعالان بخش ساخت و ساز سرمایه گذاری کرده اند و از آنجا که این بخش رونق سال های گذشته را پشت سر گذاشته و دچار رکود شده، بقای باشگاه نیز به خطر افتاده است.
بوندس لیگا، سالم تر از بقیه
بوندس لیگای آلمان نسبت به سایر لیگ ها با خیال راحت تری به بحران مالی جهان نگاه می کند. ساختار فوتبال این کشور و منابع درآمدی باشگاه ها که پایدارترند، باعث شده اند تلاطم های بازار مالی تاثیر کمتری بر وضعیت آنها داشته باشد.
بنا بر تحقیقی که شرکت تحقیقاتی «اشپورت مارکت» انجام داده است، بخش مالی 14 درصد اسپانسرهای بوندس لیگا را تشکیل می دهند. هارتموت زاستروف مدیر «اشپورت مارکت» به خبرگزاری آلمان گفت فوتبال آلمان و در کل ورزش آلمان به بانک ها وابسته نیستند.
درآمد باشگاه های دسته اولی از محل اسپانسرها در سال گذشته حدود 370 میلیون یورو بود که 50 میلیون آن از بخش مالی به دست آمد. به اعتقاد زاستروف حتی در صورتی که 50 درصد حامیان از بخش مالی هم بروند، باز مشکل خاصی پیش نخواهد آمد و به عنوان مثال ممنوعیت تبلیغات الکل برای ورزش آلمان، تاثیر به مراتب شدیدتری خواهد داشت.
در آلمان به دلیل پخش زیاد مسابقات از شبکه های آزاد تلویزیونی (Free-TV) که برای همه قابل مشاهده هستند، درآمد از محل اسپانسرینگ نسبت به سایر لیگ ها سهم بیشتری در کل درآمدها دارند، ضمن اینکه بوندس لیگا با متوسط حدود 40 هزار تماشاگر در هر بازی، پرتماشاچی ترین لیگ اروپاست و از این لحاظ هم درآمد پایداری دارد.از نظر زاستروف بحران مالی یک اثر معکوس هم می تواند داشته باشد.
او معتقد است بانک ها حالا قاعدتاً باید با بازاریابی خوب مشتریان شان را وادارند تا بیشتر پس انداز کنند. برای همین اسپانسرینگ در فوتبال و ورزش در کوتاه مدت و همین طور بلندمدت همچنان نقشی مرکزی در آینده بازاریابی بانک ها خواهد داشت.
به نوشته اعتماد، تاثیر مستقیم موقعی ممکن است که باشگاه از بازار سرمایه پول قرض گرفته باشد، به عنوان مثال دریافت وام برای سرمایه گذاری در زیرساخت ها مانند استادیوم.
با توجه به بحران فعلی، این کار ممکن است دشوارتر شود یا با یک نرخ بهره بالاتر صورت گیرد؛ مشکلی که کشور آفریقای جنوبی، میزبان جام جهانی 2010 نیز با آن مواجه است. به گفته دنی جردن رئیس کمیته برگزاری جام جهانی 2010، به دنبال بحران مالی جهان، تامین مالی پروژه های ساخت و ساز و اقدامات زیربنایی حالا «بزرگ ترین چالش» پیش روی آنهاست. به گفته هورست اشمیت خزانه دار فدراسیون فوتبال آلمان و مشاور ویژه فیفا در جام جهانی 2010، افزایش قیمت آهن و سیمان می تواند برای این پروژه ها در آفریقای جنوبی دردسرساز شود و باید سیستم های نظارتی و اقدامات کنترل کننده یی در نظر گرفته شوند. شکل دیگر تاثیر مستقیم رکود اقتصادی، می تواند خود را در کاهش درآمدها از محل فروش حق پخش تلویزیونی نشان دهد.
هواداران فقیرتر، فوتبال ضعیف تر
در شرایط رکود اقتصادی امکان کاهش مشتری و حتی ورشکستگی شبکه های تلویزیونی وجود دارد که منجر به کاهش مبلغ پیشنهادی آنها و به تبع آن کاهش درآمد باشگاه ها می شود.بحران در بازار های مالی به شکل غیرمستقیم هم بر باشگاه ها اثرگذار است. کاهش قدرت خرید هواداران (مصرف کنندگان)، یکی از پیامد های بحران مالی است که روی درآمدزایی باشگاه ها تاثیر می گذارد. به عقیده کارشناسان، در چنین شرایطی همه با احتیاط بیشتر پول خرج می کنند و به دنبال راه هایی جدید برای پس انداز هستند. در این صورت مخارج مربوط به اوقات فراغت، از جمله هواداری در فوتبال، ممکن است اولین بخشی باشد که مصرف کننده در آن صرفه جویی می کند. این ممکن است باعث کاهش درآمد باشگاه از محل فروش اقلام تجاری هواداری و کاهش فروش بلیت شود. از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید باعث کاهش تعداد مشتریان شبکه های پولی تلویزیونی می شود که عمدتاً صاحبان اصلی حقوق پخش تلویزیونی لیگ های بزرگ هستند و این باز روی درآمد باشگاه ها از محل فروش حق پخش اثر می گذارد.
بحران مالی برای باشگاه هایی که در مالکیت اشخاص هستند نیز می تواند یک تهدید باشد. در این صورت، از آنجا که سرمایه باشگاه از ثروت شخصی این افراد حاصل می شود، اگر مشکلی پیش بیاید، فوتبال اولین قربانی خواهد بود. این نوع مالکیت بیشتر در ایتالیا و انگلستان وجود دارد. در میان چهار لیگ بزرگ فوتبال جهان، به نظر می رسد بحران اقتصادی اخیر برای لیگ برتر انگلستان و سری A ایتالیا، به دلیل ساختار متفاوت شان، تهدید بزرگ تری نسبت به بوندس لیگای آلمان و لالیگای اسپانیا باشد.
انگلستان در تنگنا
در لیگ برتر انگلستان، به دلیل قوانین آزادی که دارد، سرمایه گذاری های زیادی در سال های اخیر انجام شده است. به همین خاطر هم بحران مالی بیشتر از سایر کشورها دامن لیگ این کشور را گرفته است. در پی این سرمایه گذاری ها و خریداری باشگاه ها با سرمایه های شخصی، بدهی های سنگینی به بار آمده که حالا در بحران مالی عواقب شان مشهودتر به نظر می رسد.
در واقع با این بحران بود که توجه سران فوتبال جهان به مسائلی چون بدهی و نوع مالکیت باشگاه ها جلب شد. اخیراً دیوید تریسمن رئیس فدراسیون فوتبال انگلستان اعلام کرد بدهی باشگاه های انگلیسی به حدود سه میلیارد پوند رسیده که یک سوم آن، حدود 950 میلیون پوند به منچستر یونایتد، چلسی، آرسنال و لیورپول، چهار باشگاه بزرگ این کشور مربوط است. این رشدی 12 درصدی در بدهی ها را نشان می دهد. به دنبال آن، دیوید تیلر دبیرکل اتحادیه فوتبال اروپا در لندن هشدار داد باشگاه هایی که بدهی های سنگین دارند، از شرکت در رقابت های اروپایی محروم خواهند شد. او گفت که یوفا مشغول تنظیم مقررات مالی مشخصی برای باشگاه هاست تا آنها را وادار کند که منابع مالی خود را درست مدیریت کنند و بقای خود را به خطر نیندازند.
اما به اعتقاد کارشناسان، برای بررسی وضعیت مالی باشگاه ها و اعطای مجوز حضور در رقابت های اروپایی توسط یوفا، مکانیسم دقیقی باید طراحی شود که نوع بدهی ها و توان باشگاه در بازپرداخت آنها را در نظر بگیرد. به عنوان مثال، میان بدهی باشگاه های آرسنال و چلسی با بدهی های منچستر یونایتد و لیورپول تفاوت است.
تقریباً کل بدهی 170 میلیون دلاری چلسی به رومن آبراموویچ مالک باشگاه برمی گردد که در بازیکنان گران قیمت سرمایه گذاری کرده است، و این وضعیت همانند آن است که شخصی به خودش بدهکار باشد. بدهی 550 میلیون دلاری آرسنال نیز عمدتاً به دلیل ساخت استادیوم جدیدش است که دارایی ملموسی محسوب می شود. این نوع بدهی نیز نباید مد نظر قرار بگیرد.
منچستریونایتد و لیورپول؛ نگران تر
این بدهی ها بیشتر به این خاطر حاصل شده اند که افرادی که باشگاه را خریده اند، پول زیادی برای این کار قرض کرده و بدهی را روی دوش باشگاه یا یک شرکت وابسته به باشگاه که تامین منابع مالی باشگاه را به عهده دارد، گذاشته اند. این بدهی برای خرید یک دارایی به وجود نیامده و تنها به خاطر اینکه خانواده گلیزر بتواند منچستریونایتد را بخرد، به دست آمده است. حالا باشگاه باید سالانه 60 میلیون دلار برای بازپرداخت آن هزینه کند. پرداخت این مبلغ مادامی که همانند فصل پیش باشگاه سودآور باشد، مشکلی پیش نمی آورد اما اگر این طور نباشد و بحران مالی فعلی روی درآمدهای باشگاه تاثیر بگذارد، مشکل زا خواهد بود.
بدهی باشگاه لیورپول نیز با خریداری آن توسط جرج جیلت و تام هیکس مشابه است. این باشگاه به دلیل بحران مالی حتی برنامه هایش برای ساخت استادیوم جدید 350 میلیون پوندی خود را نیز فعلاً متوقف کرده است. ریک پری مدیرعامل لیورپول اعلام کرد ساخت این استادیوم تا زمانی که اوضاع بهبود یابد، ادامه نخواهد یافت. طبق برنامه قرار بود ساخت این استادیوم 60 هزار نفره تا آگوست 2011 تمام شده باشد.
در این میان این باشگاه قدیمی وستهام یونایتد بود که آثار بحران مالی جهانی را بلافاصله حس کرد. بیورگولفور گودموندسون مالک این باشگاه، ایسلندی ا ست که رئیس و سهامدار عمده «لندس بانکی» دومین بانک بزرگ ایسلند است. این بانک یکی از بانک هایی بود که در ایسلند در پی بحران مالی ورشکستگی خود را اعلام کرد و پس از آن توسط دولت خریداری شد.
با ملی کردن «لندس بانکی» گودموندسون از ریاست برکنار شد و طبق برآوردها 230 میلیون پوند از دست داد. با این وجود اسگیر فریدگیرسون نایب رئیس باشگاه در گفت وگو با روزنامه تایمز اعلام کرد گودموندسون سرمایه اش را از باشگاه خارج نخواهد کرد، اما این اتفاقات سرمایه گذاری های باشگاه در این فصل را محدود خواهد کرد. از جان فرانکو زولا مدیر و سرمربی تیم خواسته شده 10 بازیکن از تیم 34 نفره اش کم کند. البته فریدگیرسون تضمین کرد که بحران اقتصادی کشور ایسلند بر تعهدات بلندمدت او به وستهام تاثیر نخواهد گذاشت.
تهدید بزرگ برای ایتالیا
بحران بین المللی مالی، برای باشگاه های ایتالیا هم که بدهی های سنگینی دارند، می تواند اثرات شدیدی داشته باشد. آدریانو گالیانی نایب رئیس باشگاه آث میلان چندی پیش گفت بحران مالی فوتبال ایتالیا را نیز در امان نخواهد گذاشت و او بیش از هر چیز بابت قرارداد با اسپانسرها و درآمدهای تلویزیونی نگران است.
بدهی باشگاه های ایتالیا بیشتر به خاطر ساخت استادیوم های جدید به جای استادیوم های قدیمی و فرسوده شان است. اما ولخرجی باشگاه ها و مالکان جاه طلب شان هم در این بدهی ها بی تاثیر نیستند همانند آنچه چند سال پیش در لاتزیو اتفاق افتاد و این باشگاه را تا آستانه ورشکستگی پیش برد. بر اساس تحلیلی که به تازگی منتشر شده، باشگاه های دسته اولی ایتالیا سالانه به طور متوسط از اسپانسر اصلی شان 9/3 میلیون یورو درآمد کسب می کنند. کوچک ترین کاهش در این درآمد، تاثیر منفی زیادی روی بودجه باشگاه ها خواهد گذاشت. به ویژه اینکه خودروسازان ایتالیا بیش از سایر صنایع اسپانسر باشگاه ها هستند، و آنها از کاهش تقاضا و سفارش خبر داده اند. شاخص سهام سهامداران اصلی مثل فیات برای یوونتوس و موسسه رسانه یی مدیا ست برای آث میلان نیز سقوط کرده است. باشگاه های کوچک تر قصد دارند بیشتر از هر چیز در دستمزد بازیکنان صرفه جویی کنند.
رئال و بارسا با خیال آسوده
در لیگ اسپانیا، دو باشگاه بزرگ رئال مادرید و بارسلونا از لحاظ درآمدزایی با سایر باشگاه ها قابل مقایسه نیستند. منابع درآمدی این باشگاه ها هم به گونه یی است که اثرات بحران مالی را محدود می کند.
رئال مادرید پردرآمدترین باشگاه جهان، به گفته خوزه آنخل سانچز مدیرعامل باشگاه، به لطف وضعیت مالی باثباتی که دارد، تحت تاثیر بحران مالی جهانی قرار نگرفته است. رئال فصل گذشته سود خالصی بالغ بر 97 میلیون یورو داشت و برای سومین فصل پیاپی در رده بندی سالانه یی که شرکت مشاوره «دلوئت» در لندن منتشر می کند، به عنوان پردرآمدترین باشگاه جهان انتخاب شد.
قراردادی که رئال با شرکت «مدیاپرو» بابت فروش حق پخش تلویزیونی مسابقاتش بسته و سالانه 157 میلیون یورو عاید این باشگاه می کند و همچنین قرارداد با کمپانی آدیداس برای تامین البسه ورزشی تیم، به این باشگاه اجازه می دهد این بحران را بدون مشکل حادی پشت سر بگذارد.بارسلونا، رقیب رئال نیز وضعیت پایدار مشابهی دارد.
این باشگاه نیز برای فروش حقوق پخش تلویزیونی با شرکت کاتالانی «مدیاپرو» قرارداد بسته است و سالانه تا سال 2013 ، 144 میلیون یورو دریافت می کند. کمپانی نایک نیز در قرارداد جدیدی که با بارسا بسته است، سالیانه 37 میلیون یورو به این باشگاه می پردازد.
این دو قرارداد در مجموع 40 درصد درآمدهای بارسا در بودجه سالانه اش را تشکیل می دهند و در چند سال آینده به باشگاه برای برنامه ریزی امنیت می دهند.برخلاف این دو باشگاه بزرگ، برخی دیگر از باشگاه های اسپانیا را خطر ورشکستگی تهدید می کند. در این باشگاه ها فعالان بخش ساخت و ساز سرمایه گذاری کرده اند و از آنجا که این بخش رونق سال های گذشته را پشت سر گذاشته و دچار رکود شده، بقای باشگاه نیز به خطر افتاده است.
بوندس لیگا، سالم تر از بقیه
بوندس لیگای آلمان نسبت به سایر لیگ ها با خیال راحت تری به بحران مالی جهان نگاه می کند. ساختار فوتبال این کشور و منابع درآمدی باشگاه ها که پایدارترند، باعث شده اند تلاطم های بازار مالی تاثیر کمتری بر وضعیت آنها داشته باشد.
بنا بر تحقیقی که شرکت تحقیقاتی «اشپورت مارکت» انجام داده است، بخش مالی 14 درصد اسپانسرهای بوندس لیگا را تشکیل می دهند. هارتموت زاستروف مدیر «اشپورت مارکت» به خبرگزاری آلمان گفت فوتبال آلمان و در کل ورزش آلمان به بانک ها وابسته نیستند.
درآمد باشگاه های دسته اولی از محل اسپانسرها در سال گذشته حدود 370 میلیون یورو بود که 50 میلیون آن از بخش مالی به دست آمد. به اعتقاد زاستروف حتی در صورتی که 50 درصد حامیان از بخش مالی هم بروند، باز مشکل خاصی پیش نخواهد آمد و به عنوان مثال ممنوعیت تبلیغات الکل برای ورزش آلمان، تاثیر به مراتب شدیدتری خواهد داشت.
در آلمان به دلیل پخش زیاد مسابقات از شبکه های آزاد تلویزیونی (Free-TV) که برای همه قابل مشاهده هستند، درآمد از محل اسپانسرینگ نسبت به سایر لیگ ها سهم بیشتری در کل درآمدها دارند، ضمن اینکه بوندس لیگا با متوسط حدود 40 هزار تماشاگر در هر بازی، پرتماشاچی ترین لیگ اروپاست و از این لحاظ هم درآمد پایداری دارد.از نظر زاستروف بحران مالی یک اثر معکوس هم می تواند داشته باشد.
او معتقد است بانک ها حالا قاعدتاً باید با بازاریابی خوب مشتریان شان را وادارند تا بیشتر پس انداز کنند. برای همین اسپانسرینگ در فوتبال و ورزش در کوتاه مدت و همین طور بلندمدت همچنان نقشی مرکزی در آینده بازاریابی بانک ها خواهد داشت.