مرضیه محمدی
روز بدون نایلکس
از همان زمان که نخستین اختراعات بشر پا در زندگی انسان بازکرد نخستین زمزمه‌های نابودی محیط زیست و طبیعت هم به میان آمد. بین سال‌های 1870 و 1908 بود که سیر تکامل تولید پلاستیک و نایلکس به اوج خود رسید و به موازات آن سرعت نابودی محیط زیست هم بیش‌تر شد. در سال 1870، پلاستیکی به نام سلولوئید وارد بازار شد که از طریق نرم کردن نیتروسلولز با کافور به دست آمده بود. این ماده شفاف، سفت و قالب‌پذیر در تهیه اشیای مصنوعی مانند برس و شانه، الیاف، لاک و … کاربرد دارد. پلاستیکهایی که کاملا بصورت سنتزی ساخته می‌شوند، در سال 1908 تولید شدند.
از همان زمان به بعد بود که نیمی از وسایل خانه و محل کار را پلاستیک‌ها و نایلون‌هایی پر کرده که منفعت آن خیلی کمتر از ضررهایش است. در جایی که مصرف سرانه پلاستیک در ایران، 15/1 درصد از تولید زباله جهان است، حرکت‌هایی نیاز است تا استفاده از پلاستیک کنترل شود. بر این اساس روز 21 تیرماه، روز بدون نایلکس نامگذاری شده است. شعار این روز «یک کیسه پلاستیکی کمتر است. » این حرکت برای جلب مشارکت‌های مردمی در استفاده کمتر از کیسه‌های نایلونی انجام می‌شود.
یکی از راه‌های اساسی در کنترل مواد غیرقابل تجزیه همت و تلاش استفاده‌کننده‌ها است تا به این وسیله میزان مصرف این نوع مواد را به حداقل ممکن برسانند. فروشندگانی که به نام احترام به مشتری خریدهای او را داخل نایلون می‌گذارند و به دست مشتری می‌دهند نخستین استارت این بی‌همتی را می‌زنند. نایلون‌هایی که تنها مسیر مغازه تا خانه را طی می‌کنند و سپس به سطل زباله انداخته می‌شوند نمی‌توانند معنای واقعی این احترام را برای محیط زیست هم به همراه داشته باشند.
میزان پلاستیک تولیدی در ایران بیش از 177 هزار تن در سال برآورد می‌شود که این رقم معادل 500 تن در هر روز است. بر اساس آمارهای جهانی روزانه 5/ 3 میلیون تن زباله در سراسر دنیا تولید می‌شود که سهم ایران از این تولید به 40 هزار تن در روز می‌رسد. این میزان،15/1درصد تولید زباله جهان است. مسئولان شهرداری تهران معتقدند با مصرف نکردن یک کیسه پلاستیکی در هفته در هر خانواده ایرانی می‌توان از مصرف حدود 816 میلیون کیسه پلاستیکی در سال جلوگیری کرد.
تاثیر منفی پلاستیک بر باوری زنان
به گفته متخصصان، نایلکس و ظروف پلاستیکی علاوه بر آثار مخرب محیط زیست بر سلامت هم اثر گذار است به‌طوریکه مرکز تحقیقات صارم در گزارشی اعلام کرده است که استفاده از پلاستیک‌ها بر عملکرد جنسی و تولید مثل زنان تاثیر منفی دارد. ابوطالب صارمی با اعلام این مطلب می‌افزاید: پلاستیک‌ها دارای ترکیب‌های مختلفی هستند که برای سلامت افراد مضر هستند، اما برخی از آنان به‌طور مستقیم بر عملکرد سیستم جنسی زنانه و مردانه آثار منفی بر جای می‌گذارد.
به گفته صارمی، شاخص‌ترین تاثیر این مواد بر هورمون استروژن (هورمون جنسی زنانه) است که می‌تواند بر عملکرد جنسی و تولید مثل زنان تاثیر منفی بگذارد. او می‌افزاید: یافته‌های پژوهشی نشان داده است، جنین‌هایی که در معرض BPA حتی با مقدار کم قرار می‌گیرند، سال‌ها بعد با احتمال بیش‌تر به سرطان سینه مبتلا می‌شوند.
روز خرید بدون نایلکس تداوم یابد
به گفته کارشناسان محیط زیست عمر پلاستیک‌ها و نایلکس‌های مصرفی هنوز از زمان اختراعشان به میزانی نرسیده است که بتوان آن را پیش بینی کرد. اسماعیل کهرم کارشناس محیط زیست در این رابطه به «ملت ما» می‌گوید: نامگذاری یک روز به نام روز بدون نایلکس و پلاستیک از جمله حرکت‌های مثبتی است که تاثیرات خوبی برجای می‌گذارد. او با بیان این‌که امروز در بسیاری از کشورهای اروپایی نایلون و پلاستیک به‌طور کلی از چرخه زندگی حذف شده است می‌گوید:
انگلستان از سال 2012 و سوئیس از سال 2010 این تصمیم را گرفته‌اند به این معنا که اگر در فروشگاه ‌های این کشورها برای خرید مراجعه کنید به شما نایلون و پلاستیک نمی‌دهند و به جای آن اجناس خریداری شده را داخل پاکت‌های پنبه‌ای و کتانی که از جنس پارچه هستند قرار می‌دهند این کارشناس محیط زیست در ادامه می‌افزاید:
روز بدون نایلکس اگر تنها در حد یک روز باقی نماند و برای روزهای دیگر هم تداوم داشته باشد و بتوانیم نایلکس را به‌طور کلی همچون کشورهای دیگر حذف کنیم هم خودمان تمیزتر و با آرامش بیش‌تر زندگی می‌کنیم و هم نسل‌های آینده آرام خواهند بود. کهرم معتقد است: هرچند می‌گویند نایلکس بیش از 500 سال عمر دارد اما این موضوع به‌طور قطعی قابل بیان نیست چراکه هنوز این میزان از عمر اختراع این ماده نگذشته است بنابراین ممکن است عمر آن خیلی بیش از اینها باشد و تنها در حد حدس و گمان بیان شده است.
این کارشناس محیط زیست با اشاره به این‌که هیچ باکتری و ویروسی وجود ندارد که بر نایلکس اثر بگذارد می‌گوید: آهن هم اگر مدت طولانی در رطوبت و محیط باقی بماند زنگ می‌زند و با برخورد آب و باران کم کم بعد از چندین سال نابود می‌شود اما نایلکس ماده‌ای است که هیچ ماده‌ای بر نابودی آن اثر نمی‌گذارد چراکه نه اکسیده می‌شود و نه با ازت ترکیب می‌شود.
او می‌گوید: شاید 200 سال آینده باکتری نایلون خوری به وجود بیاید اما تا آن زمان پلاستیک و نایلون یعنی وبال حال نسل‌های آینده. کهرم می‌افزاید: به وجود آمدن و نامگذاری چنین روزهایی از جمله حرکت‌های شایسته‌ای است که بر وظیفه و رسالت مراکز اطلاع‌رسانی و مطبوعات و رسانه‌ها می‌افزاید تا آموزش استفاده نکردن از این مواد مضر را همه گیر کنند.
خرید بدون کیسه نایلونی در 5 میدان اصلی
21تیر شهروندان تهرانی برای نخستین‌بار خرید بدون کیسه نایلونی و بدون ظروف یک‌بارمصرف پلیمری را در پنج میدان اصلی میوه ‌و‌ تره‌بار شهرداری و هفت فروشگاه شهروند تجربه می‌کنند. مدیریت شهری با این اقدام نخستین گام به سوی حذف کیسه نایلونی و ظروف یک‌بارمصرف پلیمری را برداشته است، با این امید که با مشارکت شهروندان به‌تدریج حذف این ظروف از چرخه خرید نهادینه شود.
پنج میدان اصلی میوه ‌و تره‌بار(آزادگان، صادقیه، جلال‌آل‌احمد، لواسانی و غیبی) و هفت فروشگاه شهروند (میدان آرژانتین، فرمانیه، آل‌احمد، حکیمیه، صادقیه، شهرری و شهرک قدس) امسال به‌صورت داوطلبانه مجری این طرح زیست‌محیطی شده‌اند اما پس از اجرای این طرح‌، قرار است با بررسی بازخوردها، چگونگی نهادینه شدن آن در تمامی فروشگاه‌های زنجیره‌ای شهروند و میادین میوه‌و‌تره‌بار پایتخت فراهم شود.
خیلی از کارشناسان محیط زیست بر این موضوع تاکید می‌کنند که یکی از آثار مخرب مواد پلاستیکی از جمله شیشه نوشابه، نایلکس وغیره بر جنگل‌ها و درختان به‌ویژه جنگل‌های شمال است.
پلاستیک تجزیه‌پذیر نیست
کاظم نصرتی کارشناس محیط زیست در حوزه جنگل‌ها در این رابطه به«ملت ما» می‌گوید: وجود نایلکس به یکی از معضلات طبیعت ایران تبدیل شده است. او می‌افزاید: در هر رودخانه و جاده‌ای نایلکس مشاهده می‌کنیم به‌ویژه این نایلون‌ها در جنگل‌های شمال کشور به وفور دیده می‌شوند که در دراز مدت صدمات جبران‌ناپذیری به بار می‌آورند.
نصرتی با اشاره به خاصیت پایداری مواد پلاستیکی و نایلونی در طبیعت می‌افزاید: این نوع مواد علاوه بر آلوده کردن پایدار و دراز مدت، طبیعت را بد منظر می‌کند و چون خاصیت ثبات دارد با باد به نقاط مختلفی حرکت می‌کند. این کارشناس محیط زیست می‌افزاید: اگر از این مواد استفاده می‌شود باید جمع‌آوری شود چراکه متاسفانه هر چیز که وارد کشور می‌شود فرهنگ استفاده از آن وارد نمی‌شود اگر این موضوع تحقق یابدخودمان در کنترل این مشکل نقش مهمی خواهیم داشت.
در ادامه می‌گوید: در گذشته عادت درستی وجود داشت که فروشنده‌ها مواد خریداری شده را داخل پاکت قرار می‌دادند این وسیله که کاغذی بود امکان تجزیه سریع داشت اما اکنون از گذشته عقب مانده‌ایم و مواد مخرب را جایگزین آن کرده‌ایم.
منبع: ملت ما

ما را دنبال کنید

به اشتراک گذاری این مطلب!
مطالب مرتبط

نظر شما

نظرهای حاوی توهین، افترا یا نوشته‌شده با حروف لاتین (فینگلیش) منتشر نمی‌شوند.

نظرسنجیآرشیو
نظرسنجی
آخرین اخبار
پربازدیدترین عناوین