یوسف پیامبر؛ روایتی متفاوت
مجید کریمی، از بینندگان «تابناک»، در متن ارسالی خود درباره سریال «یوسف پیامبر» چنین نوشته است: چند سالی است که رویکرد صداوسیما نسبت به فیلم‌های تاریخی ـ مذهبی تغییرات عمده‌ای پیدا کرده است. این تحول با مجموعه به یادماندنی امام علی (ع) آغاز شد و پس از آن تنهاترین سردار (امام حسن ـ ع)، ولایت عشق (امام رضا ـ ع)، مسافر ری (عبدالعظیم حسنی) و در این روزها سریال یوسف پیامبر، سیر تکاملی آثار تاریخی ـ مذهبی را در رسانه ملی ایران می‌‌گذراند. مجموعه دیگری به نام مختارنامه که مربوط به وقایع پس از عاشورا و قیام مختار است، در حال ساخت است که سومین اثر تاریخی داوود میرباقری پس از امام علی (ع) و مسافر ری است.
مجموعه «یوسف پیامبر» داستان زندگی این پیامبر را از زمان تولد تا میانسالی روایت می‌کند و جمعه‌ها از شبکه یک پخش می‌شود. فیلمبرداری این پروژه چهل قسمتی از اوایل خرداد 83 آغاز شد و بنا به گفته تهیه‌کننده آن، هزینه‌ای بالغ بر شش میلیارد تومان در بر داشته است. در این مجموعه، بیش از 180 بازیگر ایفای نقش داشته‌اند.

هر چند در مقایسه با دیگر آثار تاریخی جهان این مجموعه در رده‌های پایین قرار می‌گیرد، لیکن با توجه به بضاعت سینمای ایران درخور ستایش است. در ساخت این‌گونه موضوعات شاید درصد بالایی از موفقیت مجموعه به طراحی صحنه و بهره‌گیری از جلوه‌های ویژه وابسته باشد. در «یوسف پیامبر» برای ساخت دکورهای مربوط به زمان مصر باستان دقت فراوان به کار رفته و بناهای بزرگی تهیه شده است، ولی حرکات دوربین آنچنان که بایدوشاید نتوانسته این شکوه و عظمت را در ذهن بیننده منعکس کند که این کاستی به خاطر نبود امکانات تصویربرداری پیشرفته در کشور است!
سریال «یوسف پیامبر» دو بعد تاریخی و قرآنی دارد که در هیچ‌ کدام از این دو حیطه حق مطلب به خوبی ادا نشده است و به عبارتی، ذهن بیننده در طول سریال از این شاخه به آن شاخه می‌رود! شیوه نوشتاری فیلمنامه آنچنان دلچسب نیست؛ تقریبا همه بازیگران چه مرد و چه زن از یک شیوه بیان استفاده می‌کنند و نوع کلمات به کار رفته در گفتار بیشتر شخصیت‌ها یکسان است؛ برای مثال، در مورد دوران کودکی یوسف دیالوگ‌های او باور‌پذیر نیست؛ هرچند که او یک پیامبر است، ولی باید ویژگی‌های یک کودک را داشته باشد! که این یک ضعف تلقی می‌شود.
در چنین مجموعه‌هایی از آنجا که بیننده ذهنیت قبلی نسبت به داستان سریال دارد، آنچه بر صفحه تلویزیون نمایش داده می‌شود، در حقیفت تثبیت کننده ذهنیت فرد است و عملا با ساخت فیلم در مورد یک شخصیت مذهبی یا تاریخی، عرصه را برای پویایی ذهن بیننده می‌بندد، چرا که اولا بیننده فکر می‌کند آنچه نمایش داده می‌شود، واقعیت کامل و بی‌عیب و نقص است؛ دوما در کشور ما رسم بر این است که اگر در مورد شخصیتی فیلمی ساخته شد، دیگر در مورد آن موضوع اثری ساخته نخواهد شد؛ هر چند آن مجموعه ساخته شده ضعیف و در سطحی پایین قلمداد شود!
در یکی از نقدهایی که بر این مجموعه نگاشته شده بود، چنین گفته شده بود که برخی قسمت‌های «یوسف پیامبر» بر پایه روایت‌های جعلی خلق شده است! و در ادامه به موضوعاتی خاص اشاره شده بود که در این سریال بازسازی شده است. مواردی همچون این‌که کاروانیان به هیچ وجه حضرت یوسف را در غل و زنجیر نکرده بودند. یا بر پایه فرمایشی از امام محمدباقر(ع) و ابن عباس، آیاتی از قرآن تأیید می‌کند که مادر حضرت یوسف(ع) زنده بوده است و با خاندان حضرت یعقوب(ع)، به مصر منتقل شده، اما در سریال حضرت یوسف مادر یوسف(ع) فوت کرده است.
و در مورد تفاوت سنی یوسف و زلیخا اینچنین توجیه می‌شود: زمانی که حضرت یوسف (ع) وارد کاخ «پوتیفار»، حاکم «تپس» می‌شود، زلیخا حدود ده سال و یوسف(ع) دوازده سال سن دارند. در صورتی که در سریال کاملاً بر خلاف این بیان شده است. بنابراین وقتی یوسف (ع) 22 ساله بوده است، زلیخا زنی 20 ساله بوده که عشق و شهوت یوسف را در دل مخفی نگه داشته بود. اما در سریال زلیخا به جای زنی 20 سال، یک زنی حدود 60 سال نمایش داده می‌شود!
نویسنده در پایان یادآور می‌شود: هزاران شک و تردید دیگر در سریال حضرت یوسف (ع) وجود دارد که بیشتر تحریف شده از طرف مسیحیت و یهود هستند. آیا باید سریالی که از یک پیامبر در کشور اسلامی مثل ایران پخش می‌شود و قرآن سرلوحه حکومت است، بنا بر روایات یهود و میسحیت باشد یا طبق گفته قرآن و امامان و روایات ما؟
به هر حال، این مجموعه طرفداران بسیاری را به خود جذب نموده است و بنا بر گفته اکثریت بیننده‌ها، جذابیت آن بیشتر مربوط به روند تاریخی و کشمکش‌هایی است که در موضوعات گوناگون در بین شخصیت‌های فیلم روی می‌دهد و برای بییندگان تازگی دارد.
ذکر نقاط ضعف این مجموعه، کتمان ارزش این مجموعه نیست، ولی تأمل و بررسی کاستی‌ها باعث خلق آثار بهتری در آینده خواهد شد. انشاالله

ما را دنبال کنید

به اشتراک گذاری این مطلب!
مطالب مرتبط
نظرات
کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

با سلام برخورد منصفانه یعنی اینکه در مقابل نقاط ضعف بر نقاط قوت تاکید گردد متاسفانه در نقدهای مربوط به این سریال تنها و به طور کلی و بدون ذکر مدارک عیوبی بیان می شود و برای خالی نبودن عریضه در پایان یک خط هم در تقدیر از این سریال می نویسند به هر حال باید طوری برخورد نشود که دیگر کسی جرات رفتن به سمت این مضامین را نداشته باشد.

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

کاملا"درست انتقاد شده است . اهمیت خویشتنداری یوسف(ع)زمانی می تواند در حدی باشد که در قرآن از آن به بزرگی یاد شود که در مقابل درخواست زلیخای جوان وزیبا صورت گرفته باشد و نه در مقابل زنی که حکم مادر ویا حتی مادر بزرگ او را دارد.

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

نویسنده محترم قطعاً در جهت خیرخواهی و از سر دلسوزی این متن را نگاشته که قابل تقدیر است, ولی این گفته که "این مجموعه اکثراً بنا بر روایات تحریف شده از طرف یهود و مسیحیت است ." جای بحث بسیار دارد و خیلی از ایراداتی که گرفته میشود به دلیل اختلاف در نقل این جریان در منابع مختلف است . ضمن اینکه در منابع محکم و مستدل شیعی هم اختلافات زیادی در نقل این ماجرا وجود دارد و بدون مدرک و بررسی دینی نباید گفت که از منابع "تحریف شده" استفاده شده است .

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

با سلام قسمتی راجع به خواب شاه مصر وتبعیر ان بود بسیار زیبا طراحی شده بود افرین بر کارگردان وبازیگران

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

با سلام .سریال حضرت یوسف (ع) یکی از زیباترین سریالهای ساخته شده در کشور است و به علت پایین بودن امکانات فیلم برداری نمی توان بر آنان خرده گرفت .هدف از ساختن این سریال آشنایی مردم با زندگی حضرت یوسف است و فرهنگهای عقب مانده آن زمان و قومیتهای مختلف که حضرت یوسف (ع) سعی در اصلاح آنان به یکتا پرستی داشت .از شما منتقدان خواهش میکنم زحمات این کارگردان بزرگ را زیر سوال نبرید. هر کس در ایران فکر میکند میتواند سریالی به زیبایی این بسازد بسم الله این گوی و این میدان.وسلام

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

تولید و کارگردانی چینین مجموعه های مهم و ارزشمندی رو باید به مصطفی عقادها و یا میرباقری ها سپرد تا برای همیشه در اذهان مردم جاوادن و ماندگار بماند. موسیقی بسیار بسیار ضعیف و نامناسب با مجموعه و بدون توجه به موسیقی ملیت و ضعیف بودن متن سریال این مجموعه را تبدیل به یک سریال پیش پا افتاده کرده. اگر اهم مردم مرتباً سریال را دنبال می کنند به خاطر نوع مذهبی بودن سریال و عشق به انبیاء است که میخواهند زندگی پیامبران در در قالب فیلم ببینند و نه به خاطر جذابیت ساختار فیلم باعث تأسف است این چنین بودجه هایی رو به هدر می دهند در حقیقت نکته مثبت در ساخت این فیلم چیست ؟

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

با سلام ، انتقاد سالم کار بسیار خوبی است اما باید برای سخنان خود اسناد و منابع معتبر نیز ارایه نمود . متاسفانه انتقاد این برادر دلسوز بدون منبع است مثلا در کجای قرآن و یا اسلام آمده است که حضرت یوسف سن 10 یا 20 سال داشته است و یا حتی زلیخا ، در کجای قرآن آمده است زلیخا 10 سال یا 60 سال بوده است که نمایش آن مورد انتقاد واقع شود .

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

سلام امیدوارم که این نظر نیز همانند نظر فوق به نمایش گذاشته شود در سریال یوسف در بعضی جاها اشتباهات تارخی فراوان به چشم میخورد دوستانی که کتاب سینوهه بزرگترین پزشک مصر را خوانند به خوبی این را میدانند که سینوهه در زمان آمنهوتب یک جوان و آنهم مشغول تحصیل بوده که در سریال یوسف چیزی خلاف این موضوع به نمایش گذاشته شد. همانطوری که میدانید این کتاب یک کتاب کاملا معتبر است و تقریبا به 60 زبان از جمله زبان فارسی نیز ترجمه شده سینوهه به خوبی در کتاب خود گفته که آمنهوتب شوم با شدت یافتن بیماری توسط یکی از ماهرترین پزشکان مصر مورد عمل جراحی قرار میگیرد که این پزشک استاد سینوهه بوده و نه خود سینوهه و صبح فردای بعد از عمل میمیرد که در این سریال این نیز درست بیان نشده همچنین سینوهه در کتاب خود میگوید که آمنهوتب چهارم کاملا با هر گونه خونریزی مخالف بوده و او خدایی را میپرستیده که در همه جا حضور داشته یعنی همان مظاهر اولیه یگانه پرستی را داشته که این نیز تا به الان به درستی نشان داده نشده البته امید است

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

پیشنهاد می شود یک بار ترجمه سوره یوسف و چند تفسیراز علمای برجسته توسط تابناک منتشر شود و قضاوت به بینندگان سپرده شود. بنده شخصاً ترجمه سوره یوسف را خواندم که تفاوت های بسیاری با فیلم داشت و همین باعث شد دیگر تمایلی به دیدن این فیلم نداشته و خانواده را هم از دیدن آن منع می کنم. از جمله تفاوت های آشکار اشاره صریح قرآن به حضور مادر یوسف در مصر است آقای سلحشور استدلال می کنند که در عرب مادر و خاله یکسان است آیا در کتاب قرآن که زبان وحی است می توان چنین چیزی را قبول کرد که به جای خاله از کلمه مادر استفاده شود فقط برای اینکه در فرهنگ عرب این دو به هم شبیه هستند؟ در قرآن هیچ اشاره ای به بازشدن درهای خانه زلیخا به امر خدا و فرار یوسف نشده است همچنین هیچ صحبتی از به سخن درآمدن نوزاد نیست بلکه فقط می فرماید یکی از اقوام زلیخا به بیگناهی یوسف شهادت می دهد حال این نکته قابل توجه است که صحبت کردن یک نوزاد که بی شک مانند صحبت کردن فرزند حضرت مریم یک معجزه بزرگ است چرا در قرآن از آن صحبتی نشده است؟

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

آقایی که شخصا ترجمه سوره یوسف را خواندید. بهتر بروید و تفسیر المیزان را یکبار بخوانید.علامه طباطبایی در این تفسیر در مورد کسی که به بیگناهی یوسف شهادت داد چند احتمال مطرح می کند و در پایان احتمال اینکه آن شاهد کودکی در گهواره باشد را بیشتر می داند.در ضمن اگر تفسیر علامه درباره این سوره را بخوانید متوجه می شوید که قران داستان زندگی یوسف را بطور کلی شرح داده و در همین تفسیر برخی از نظریات متفاوت آمده است و احتملا برخی از این نظریات هم نیامدهاست.در پایان اگر شما مفسر قران و یا مورخ هم که باشی به طور قطعی نمی توانید در مورد زندگی یوسف اظهار نظر کنید.

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

روایت به سخن آمدن نوزاد از روایات بسیار ضعیف می باشد که در تفاسیر متذکر شده از این روایت استفاده نگردد. در قرآن متذکر شده از گناه فرارکنید که در فیلم خوب نگاشته شد پاره شدن پیراهن از پشت خود نشان از فرار است.

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

در پاسخ به بیننده محترمی که پاسخ اینجانب را داده اند) من مفسر قرآن یا مورخ نیستم و اتفاقاً نکته همین جاست وقتی در مورد داستان یک پیامبر صحبت میشود باید خیلی مراقب بود. مسئله صحبت کردن کودک در گهواره به طور قطع یک معجزه است که در خصوص حضرت مریم به صراحت در قرآن آمده است. و این یک موضوع فرعی نیست که بشود با احتمال به آن پرداخت پس حداقل در چنین موردی باید فقط و فقط به نص صریح قرآن اکتفا کرد نه تفاسیر گوناگون . همانطو که گفتید علامه طباطبائی چند احتمال را مطرح میکنند پس این موضوع قطعی نیست و نباید در فیلمی که بناست واقعیت داستان را بیان کند مطرح شود. یادمان باشد این فیلم ها در اذهان فرزندان ما نقش می بندد

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

هر سریالی بخصوص سریال هاب مذهبی و تاریخی بدلایل متعدد منتقدین متعددی دارد، فیلم ضمن ایجاد جذابیت باید بتواند پیام های اصلی را برساند به نظر من چندان لازم نیست که همه جزئیات را به تفکیک و به جزء عنوان نماید. خواندن ترجمه قران نیز بدلایل متعدد که منجر به نوشتن تفسیر قران شد برای افرادی مانند ما(که فاقد علم مذهبی بالا هستیم) نمی تواند مبنای اعلام نظر قطعی باشد. به طور کل سریال قابل توجهی است و اینقدر نباید از هر حرکتی ایراد گرفت . نه به اینکه تا سال ها حق انتقاد نداشتیم ونه به اینکه الان که فضای انتقاد ایجاد شده از هر چیزی انتقاد می کنیم و بیشتر سعی می کنیم " چیزی بگوییم، حال چه مفید باشد چه بی فایده!

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

من رمان سینوهه رو کامل خوندم در هیچ جا ی این کتاب معتبر تاریخی هیچ اشاره ای به وجود کسی که ادعای پیامبری کرده باشد نشده البته ثروت مند شدن عده ای به خاطر ذخیره کردن گندم در قحطی وجود دارد. آیا واقعا سینوهه در زمان حضرت یوسف میزیسته یا نه ؟

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

در پاسخ به بیننده محترمی که پاسخ پاسخ اینجانب را داده اند : در قران در مورد شاهد حضرت یوسف آمده است (شهد شاهد من اهلها) این آیه نص صریح نیست چون فقط از آن برداشت می شود که فرد مذکری که از اقوام زلیخا بود شهادت داد.و در مورد کیستی آن فرد توضیحی نمی دهد و در این باره تفاسیر متعدد بحث کرده اند. خودتان را بگذارید جای کارگردان شما باید در فیلم بگویید که این فرد کیست یک دفعه که از آسمون این فرد نمیاد که شهادت بدهد و دوباره بره بالا. در ضمن باید به فرزندمان بگوییم که هر چه را که می بیند و می شنود و می خواند درست نیست(ویا صحیح) و به او فکر کردن را بیاموزیم.

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

آقایی که ادعا می کنید که تفسیر المیزان را خوانده اید .اتفاقا بر عکس تفسیر شما علامه طباطبایی مورد طفل را بسیار ضعیف می داند.بهتر نیست که یکبار دیگر به همان تفسیری که می گویید خوانده اید مراجعه کنید؟ضمنا آیا اعتراض بسیاری از علما در عیان و نهان که بنده خود در محضر بسیاری از ایشان این کلام را شنیده ام برای شما جای تامل نمی آورد؟

کاربر مهمان -> 1387/09/17
پاسخ

قابل توجه عزیزی که گفته اند فقط و فقط باید به نص صریح قرآن اکتفا کرد . بهتر است ایشان به احادیث و روایات فراوانی مبنی بر اینکه حتماً برای فهمیدن آیات قرآن باید نزد امامان رفت توجه کنند و خوب است بدانند که سخنان ائمه (ع) در همین کتب تفسیر است و نباید آنها را ندیده گرفت .

کاربر مهمان -> 1387/09/18
پاسخ

می خواستم از دوستی که گفته اند: "این کتاب [سینوهه] یک کتاب کاملا معتبر است" بپرسم که سند اعتبار آن چیست؟ زیرا خودم این کتاب را خوانده ام ولی اعتبار آن برایم زیر سوال است. امیدوارم صرف ترجمه آن به زبان های مختلف دلیل اعتبار این کتاب نباشد.

کاربر مهمان -> 1387/09/18
پاسخ

ظاهراایشان تسلط کافی بر مباحث سینمایی ندارند اول اینکه آقای میر باقری سریالی هم درباره وقایع دوران پس از امام حسین ساختند و دوم اینکه نقد ایشان منصفانه و فنی نیست.

کاربر مهمان -> 1387/09/18
پاسخ

متاسفانه سایت شما فقط نظرات مخالفین را منتشر میکند.در دفاع از سریال خبری از نظری نیست

کاربر مهمان -> 1387/09/18
پاسخ

به عنوان کسی که زبانشناسی خوانده عرض می کنم با توجه به محبوبیت این سریال نزد نوجوانان و جوانانٰ جناب آقای سلحشور فرصتی طلایی را برای پاسداشت و ترویج زبان فارسی معیار از دست دادند. گفتگوها(دیالوگ ها)ی بسیاری از شخصیت ها درست بمانند آن است که دو همسایه در تهران 1387 در کنار یکدیگر ایستاده و سرگرم صحبت با گویش بسیار خودمانی با هم سخن می گویند و یا حتی جوانان محل در پاتوق با یکدیگر به سبک فارسی کاملا امروزین صحبت میکنند(نحوه سخن گفتن برادران یوسف،زنان خانواده یعقوب، شخصیت کاری ماما و یا برخی کاهنان معبد خطاب به فرمانروا به هنگام تعبیر خواب). خلاصه اینکه جناب سلحشور با وجود همه مخارج انجام شده از به کار گرفتن یک ویراستار کار آزموده غافل شدند. بکار بردن زبان با سبک مناسب گفتاری نیز درست مثل حرکات دوربین نقش به سزایی را در القاء حس مناسب به مخاطبان دارد که سریال یوسف پیامبر از آن در بسیاری از موارد بی بهره است. البته برخی شخصیت ها نظیر بوتیفار یا آمن هوتب جوان به گونه ای خودجوش سعی در اصلاح متن گفتارهای خود کرده اند ولی به طور کلی همگن نبودن سبک گفتاری این مجوعه تلویزیونی با سبک گفتاری مورد انتظار در زمان وقوع داستان از جمله نقاط تاریک این اثر ارزشمند است.

کاربر مهمان -> 1387/09/18
پاسخ

در زمانهای گذشته دختران در سنین بسیار پایین ازدواج می کردند و زمانی که چند سال از ازدواج آنها گذشته بود تازه به سن ایده آل کنونی می رسیدند. در روایات آمده است که زلیخا و عزیز مصر دارای فرزند نبودند و عزیز مصر از زلیخا خواست که یوسف را به عنوان فرزند نزد خود نگهدارد پس طبیعتا نمی توان گفت در زمان ورود حضرت یوسف به قصر عزیز مصر زلیخا ده ساله بوده حتی اگر منطقی نیز به این مسئله نگاه شود حداقل سن برای زلیخا را می توان 20 سال در نظر گرفت که در زمان واقعه با احتساب 10 سن زلیخا به 30 می رسد که هنوز یک زن در اوج شادابی و جوانی است- مخصوصا اشراف زادگان- و اما در مورد مادر حضرت یوسف همانگونه که در کتاب قصص الانبیا آمده است مادر ایشان فوت نموده و خاله به جای مادر سرپرستی یوسف را به عهده گرفت و حتی در زمان ورود به مصر خاله حضرت با پدرش و دیگران برادران به حضرت تعظیم نمودند و اینگونه بود که یوسف به پدرش گفت که خواب او تعبیر شده است.

نظر شما

نظرهای حاوی توهین، افترا یا نوشته‌شده با حروف لاتین (فینگلیش) منتشر نمی‌شوند.

نظرسنجیآرشیو
نظرسنجی
آخرین اخبار
پربازدیدترین عناوین