آنچه در سال جدید لازم است انجام دهیم
محمود سریع القلم

نکته: با نزدیک شدن به پایان سال از چند تن از اساتید و سیاسیون کشور خواستیم تا چند نکته را که در سال ۹۱ لازم بود مورد توجه قرار گیرد، حال آن که از آن غفلت شد، اما آنقدر اهمیت دارد که سال بعد هم مورد توجه قرار گیرد، برای مخاطبان تابناک بنویسند. عمدتا فرمودند موضوع سختی است! اما فقط یک نفر گفت، موضوع سختی است، اما برایش وقت میگذارم و مینویسم؛ دکتر محمود سریع القلم استاد دانشگاه شهید بهشتی.
وقتی با پیشنهاد تابناک روبهرو شدم، با شش دوست مشورت کردم و دو ساعت فکر. تصمیم گرفتم به جای چندین نکته، یک نکته را مطرح کنم که همه ما در سال ۱۳۹۲ کمتر حرف بزنیم و کمتر قضاوت کنیم.
چرا این نکته؟ به نظر میرسد میانگین ایرانیها تقریبا در مورد هم چیز و هم کس اظهار نظر میکنند؛ بعضا با قاطعیت.
عبارات من نمیدانم، من اطلاع ندارم، من به اندازه کافی اطلاع ندارم، من مطمئن نیستم، من باید سئوال کنم، من باید فکر کنم، من شک دارم، من در این باره مطالعه نکردهام، من این شخص را فقط یک بار دیدهام و نمیتوانم در مورد او قضاوت کنم، من در مورد این فرد اطلاعات کافی ندارم، اجازه دهید من در این رابطه سکوت کنم، فردا پس از مطمئن شدن به به شما خبر میدهم، هنوز این مساله برای من پخته و سنجیده نیست و مشابه این عبارات در ادبیات عمومی ما، بسیار ضعیف است. تصور کنید اگر بسیاری از ما این گونه با هم تعامل کنیم، چقدر کار قوه قضائیه کم میشود. چقدر زندگی ما اخلاقیتر میشود و از منظر توسعه یافتگی چقدر جامعه تخصصیتر میشود.
در چنین شرایطی، خبرنگار تلویزیون در مورد برنامه هستهای، نظر راننده تاکسی را نخواهد پرسید. اقتصاددانی که یک مقاله پزشکی را خوانده، خوددرمانی نخواهد کرد و شیمیدانی که هر روز روزنامهها را میخواند در مورد آینده اقتصاد ایران و وضعیت سیاسی چین اظهار نظر نخواهد کرد؛ چه سکوتی برقرار میشود! و همه به خود و مثبت و منفی برنامههای خود میپردازند و کمتر سراغ سر درآوردن از کارهای دیگران میروند؛ غیبت کم میشود و تهمت و توهین به حداقل میرسد.
حضرت علی (ع) میفرمایند: مومن کسی است که با مردم تعامل کند تا دانا شود، سکوت کند تا سالم بماند و بپرسد تا بفهمد. یک دلیل این که تولید ناخالص داخلی آلمان بیش از دو برابر جمع تولید ناخالص داخلی ۵۵ کشور مسلمان است، این به خاطر تمرکز مردم به کار و فعالیت و کوششهای فردی است.
اتفاقا چون بسیاری از ما برای خود کم وقت میگذاریم و خود را کشف نمیکنیم، به بیرون از خودمان و توجه دیگران نیازمند میشویم. به همین دلیل، نمایش دادن در میان ما بسیار جاری و قدرتمند است، چون در مورد خود نمیتوانیم پنجاه صفحه بنویسیم، از انتقاد حتی انتقادی ملایم، خشمگین میشویم، چون احساسی بار میآییم و بنابراین ضعیف هستیم، اعتماد به نفسمان کم است.
عموما ظاهر خود را میآراییم و در مخزن باطن ما، سه قفله باقی میماند. افراد ضعیف جامعه ضعیف را به ارمغان میآورد.
در برابر کم حرف زدن و کم قضاوت کردن، فکر و دقت قرار میگیرد. ارزش هر انسان مساوی با مقدار زمانی است که برای فکر، کشف خود و خلاقیت اختصاص میدهد. سکوت فراوان بهترین فرآورده کم قضاوت کردن است. در این مسیر، محتاج کتاب خواندن، گفتوگو و مناظره هستیم. با آگاهی و دانش میتوان انسان بهتری بود و به همین دلیل، نیازمند آموزش هستیم. به امید روزی که تلویزیون کشور برای ارائه دیدگاه در ۲۵ موضوع مختلف از یک نفر استفاده نکند.
چرا این نکته؟ به نظر میرسد میانگین ایرانیها تقریبا در مورد هم چیز و هم کس اظهار نظر میکنند؛ بعضا با قاطعیت.
عبارات من نمیدانم، من اطلاع ندارم، من به اندازه کافی اطلاع ندارم، من مطمئن نیستم، من باید سئوال کنم، من باید فکر کنم، من شک دارم، من در این باره مطالعه نکردهام، من این شخص را فقط یک بار دیدهام و نمیتوانم در مورد او قضاوت کنم، من در مورد این فرد اطلاعات کافی ندارم، اجازه دهید من در این رابطه سکوت کنم، فردا پس از مطمئن شدن به به شما خبر میدهم، هنوز این مساله برای من پخته و سنجیده نیست و مشابه این عبارات در ادبیات عمومی ما، بسیار ضعیف است. تصور کنید اگر بسیاری از ما این گونه با هم تعامل کنیم، چقدر کار قوه قضائیه کم میشود. چقدر زندگی ما اخلاقیتر میشود و از منظر توسعه یافتگی چقدر جامعه تخصصیتر میشود.
در چنین شرایطی، خبرنگار تلویزیون در مورد برنامه هستهای، نظر راننده تاکسی را نخواهد پرسید. اقتصاددانی که یک مقاله پزشکی را خوانده، خوددرمانی نخواهد کرد و شیمیدانی که هر روز روزنامهها را میخواند در مورد آینده اقتصاد ایران و وضعیت سیاسی چین اظهار نظر نخواهد کرد؛ چه سکوتی برقرار میشود! و همه به خود و مثبت و منفی برنامههای خود میپردازند و کمتر سراغ سر درآوردن از کارهای دیگران میروند؛ غیبت کم میشود و تهمت و توهین به حداقل میرسد.
حضرت علی (ع) میفرمایند: مومن کسی است که با مردم تعامل کند تا دانا شود، سکوت کند تا سالم بماند و بپرسد تا بفهمد. یک دلیل این که تولید ناخالص داخلی آلمان بیش از دو برابر جمع تولید ناخالص داخلی ۵۵ کشور مسلمان است، این به خاطر تمرکز مردم به کار و فعالیت و کوششهای فردی است.
اتفاقا چون بسیاری از ما برای خود کم وقت میگذاریم و خود را کشف نمیکنیم، به بیرون از خودمان و توجه دیگران نیازمند میشویم. به همین دلیل، نمایش دادن در میان ما بسیار جاری و قدرتمند است، چون در مورد خود نمیتوانیم پنجاه صفحه بنویسیم، از انتقاد حتی انتقادی ملایم، خشمگین میشویم، چون احساسی بار میآییم و بنابراین ضعیف هستیم، اعتماد به نفسمان کم است.
عموما ظاهر خود را میآراییم و در مخزن باطن ما، سه قفله باقی میماند. افراد ضعیف جامعه ضعیف را به ارمغان میآورد.
در برابر کم حرف زدن و کم قضاوت کردن، فکر و دقت قرار میگیرد. ارزش هر انسان مساوی با مقدار زمانی است که برای فکر، کشف خود و خلاقیت اختصاص میدهد. سکوت فراوان بهترین فرآورده کم قضاوت کردن است. در این مسیر، محتاج کتاب خواندن، گفتوگو و مناظره هستیم. با آگاهی و دانش میتوان انسان بهتری بود و به همین دلیل، نیازمند آموزش هستیم. به امید روزی که تلویزیون کشور برای ارائه دیدگاه در ۲۵ موضوع مختلف از یک نفر استفاده نکند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
درد دل حقیر را زیبا و راست به قلم درآورده اید!
آسیبی که این کشور از قضاوت نابه جا به خود دیده است به جرأت از چیز دیگری ندیده است و اگر کسی باور نداشته باشد قضاوت نابه جا را تشخیص نمی دهد. همان مولای مظلومی که نوشته ی خود را به کلامشان آراستید دو کلام دیگر هم دارند: نخست آنکه "المؤمنُ کیّس" واین بیانگر آن است که مؤمن باید تحلیل داشته باشد(ببو نباشد!) امّا نه آنکه قضاوت را به جای تحلیل بنشاند! چیزی که بسیار رایج است و قابل مثال آوردن نیست!
کلام گهربار دوم که بسیار به کارتان مب آید آنکه "ان سَکَتَ الجاهل مااختَلَفَ النّاس" و چه بسیارند امثال من جاهل که سکوت نکرده و باعث اختلاف شده اند از صدر اسلام تا کنون.
اگربه اندازه ادعاهای زیادمان مطالعه ،تعقل وانصاف داشته باشیم ماهم می توانیم جامعه ای پیشرفته داشته باشیم.
جناب استاد . سپاسگذارم. بسيار عالي و موجز بود . شاگرد با واسطه شما اين بهار رستخيز را شاد باش مي گويد.
مرسی. خیلی خیلی عالی بود.
آقای سریع القلم به وصف عارضه ای پرداخته اند که علل پدید آورنده ، نگه دارنده و سرایت دهنده ی متعدد دارد ، نسخه ای هم که می پیچند « اخلاقی ـ فردی » است .
سلام
خواستم سکوت کنم دیدم نمی شود . خدایا امثال دکتر سریع القلم را زیاد بفرما .
آمین
هر كسي را بهر كاري ساختند مهر او را در دلش انداختند....
به نظر من موضوع بسیار مهمی که از آن طی سال ها غفلت شده است و تعیین نظام اقتصادی کشور است که راهنمای عمل آحاد جامعه است و بر کارهائی مثل پیشنهاد های اقای دکتر اولویت دارد. ملت آلمان به این دلیل صاحب کمالاتی است که ایشان گفته اند چون تکلیفش با مبانی اقتصاد حاکم در کشور مشخص است.
حقیقت بود
بسیار زیبا و آموزنده بود . استفاده کردم انشالله عمل نمایم
عالیه آقا قلم شما. و بیشتر از اون نگاهتون که کمتر بدیل داره... خیلی دوست داشتنی هستین.
خیلی عالی بود. من که لذت بردم.
سلام تشکر ازمطلب جالب شما بنده اغلب مقالات ومطالب شما را میخوانم وتوصیه به حواندن انهامیکنم موفق باشید
سلام، با خواندن نظر آقای دکتر، تصمیم گرفتم که سال 92 را با تغییری در افکار و اندیشه خود، مطابق آنچه که در متن آماده است آغاز کنم اگر چه کار بسیار سختی است. با تشکر
آدم شدن چه مشکل!دانشجوی دکترای تهران
خیلی جلب بود.
مختصر و فوق العاده مفید بود.به یاد روایت حضرت رسول افتاذم که فرموده بودند برای رستگاریت فقط دروغ نگو.بسیار کاربردی است. به امی آنکه بتوانیم اجرت کنیم.رسولی
چند سال با نشستن در کلاس های دکت سریع القلم چیزهای زیادی از ایشان یاد گرفتم و امروز هم با خواندن این مقاله. امیدوارم در راه عملی کردن این توصیه موفق باشم
واقعا باید از آقای دکتر سریع القلم تشکر کرد که برای سال 92 نشستند و فکر کردند و این توصیه را برای مخاطبان تابناک مطرح فرمودند. زمان دانشجویی هم از این توصیه های ارزشمند مطرح می کردند و آدمی را به فکر وا می داشتند. اما از اینجا می خواستم پیامی به دکتر بدهم: آقای دکتر سریع القلم, ما در ایران زندگی می کنیم و همین اکثریتی که شما قبلا در موضوع "سبک زندگی" به نقد کشیده بودید، (یعنی کسانی که در آنها انعکاس اخلاق و معنویت و انسانیت در زندگی و عمل ما بسیار محدود است / ظاهر و باطن میانگین ایرانی بالای 50 درصد شکاف دارد) از همین نکته استفاده کرده و یا به نام خود به دیگران این توصیه را می کنند و یا خود را به این شکل نشان می دهند. حال اگر این توصیه در آنها تاثیری میکرد که خوب بود. متاسفانه نقابی جدید برای تزویر یافته اند.
به امید روزی که ظاهر و باطن افراد یکی شود و مسلمان راستین بدون فخر فروشی و ریاکاری باشیم. با تشکر
فسانه گشت و کهن شد حدیث اسکندر
سخن نو آر که نو را حلاوتی دگر است
ضمن احترام به این استاد محترم؛ تکرار، تکرار و تکرار در این یادداشت موج می زند. بنظر می رسد که کفگیر این استاد شاخص روابط بین الملل به ته دیگ خورده باشد و در دایره خرده گیری ها باقی مانده است. انتظار می رفت در این سرگشتگی سیاسی- فرهنگی و فضای بهم ریخته داخلی و بین المللی، از سوی این اندیشمند با طرح نکته ای متفاوت نقشه راهی ترسیم شود.
سایت تابناک را هم باید ستود که این مطلب بسیار بدیع را در صدر یادداشت های خود قرار داده است!!
دقيقا انچه كه بر فكر و قلم استاد سريع القلم جاري ميشود عين نياز ضروري جامعه ايراني است كه مسير پيشرفت و عدالت را مي آزمايد
بسيار ممنون استاد و افتخار من است كه شاگردي شما را در پرونده دارم.
فوق العاده است و بسيار آموزنده
اقای دکتر محمود دمت گرم . به خال زدی .
sokhanane elmie in andishmande farzane keshvaram mabnaye amuzehaye dini darad ke amale be an ensan saz ast,va asase andishehai chun emame rahel az hakemiate foghaha va aflatun az hakemiate falasafe va ya fazilate mardane bartare konfesius ta ensane kamele shahid motahary bar bonyanhaye ghavie tafakor va aghlaniatist ke ostad mahmoud sariolghalam niz be bayane sade ama amighan asib shenasane baraye melat va keshvari sokhan miguyad ke be an eshgh mivarzad va motaghed ast sezavare shan va jaygahi bartar ba fazilathaye bishtar az anche hast ke darad zira dar tule tarikh pishgame tafakor va tahavol bude ast
خیلی عالی بود تشکر
به فرمایش مولا اگر نادان سکوت کند مشکل حل میشود یا دنیا اباد میشود
صحبتاتون خیلی جالب بود ولی تیکه آخری رو بد اومدی
با تشکر عالی بود
در چنین شرایطی، خبرنگار تلویزیون در مورد برنامه هستهای، نظر راننده تاکسی را نخواهد پرسید...
احسنت بر عزيز دل سريع القلم... احسنت
جناب آقای دکتر
با سلام
در جامعه ایران افرادی که آگاهانه کمتر اظهار نظر می کنند متهم به بی سوادی می شوند و افرادی که در همه چیز اظهار نظر می کنند حتی به غلط بیشتر مور احترام و ... می باشند.با این چه کنیم؟
بسیار عالی بود
عالی بود. کیف کردم.
دکتر سریع القلم مرد دانا و پخته ای است مثل او کم داریم
با سلام
در ارتباط با اين موضوع مهم پس چرا هيچ اظهار نظرى را درج نگرديد!؟ حتماً دليلش اين نيست كه اظهار نظرى براى شما ارسال نشده است. ميخواهم عرض كنم كه وقت مردم ارزشمنداست .
درود و سپاس از بیان شما که براستی بزرگترین مشکل ما چنین است
واقعا توصیه ای طلایی
با سلام و درود به این استاد فرزانه
واقعا به نکته ظریفی پرداختن. انشاء الله سال نو سال همدلی و ارزش دادن به نظرات افراد متخصص بوده و بتوانیم تا مشکلات ناشی از اظهار نظرهای نسنجیده و نا پخته در مورد نخبه گان و افراد دلسوز را به حداقل ممکن کاهش دهیم.
بسیار خوب و کاربردی بود . استاد سریع القلم به نکات مهمی اشاره میکنند. مانند مقاله شان در مورد سبک زندگی ایرانیان.
ممنون، شاید یکی از اساسی ترین مشکلات در جا زدن ما همین موضوعی است که آقای دکتر به آن اشاره کردند. به امید آنکه در سال نو، نو شویم.
ابوسعید ابوالخیر برمنبرفرا آمد...
جمعیت پشت در پشت نشسته بودند و جا تنگ. مردی از میان برخاست و فریاد زد خدارحمت کند هرکس را که برخیزد و گامی فراپیش نهد.
چون جمعیت برخاستند و جلوآمدند، شیخ گفت:"سخن همین بود که این مرد گفت" و از منبر فرو شد.
خداوند به آقای سریع القلم، نصیب خیر دهد که "کم گفت و گزیده گفت"
ایشان بعد از مشورت با کسانی از دوستانش که لابد مثل خود ایشان اهل معرفت اند، و نیز.دو ساعت تامل و تفکر، یک دقیقه سخن گفت و تمام حرف همان بود که او گفت.
ای کاش بسیاری از مسوولین و سخنگویان کشور که به هرسال ، هزاران ساعت گوش مردم را می نوازند(!)یاد بگیرند که دقیقه ای هم فکر کنند.
اين دومين مقاله اي است كه من از استاد سريع القلم ميخوانم. مقالات ايشان معضلات فردي- اجتماعي ما اكثريت ايراني را بدون تعارف ايراني بازگو ميكند و چه بهتر است كه اين نوع نوشتهها هر چه بيشتر جلوي چشم ما قرار گيرد تا شايد آن نخوت حباب گونه خود را بزداييم و در فكر اصلاح رفتارهاي فردي و اجتماعي خود برآييم
ای کاش مدیریت رسانه ملی به این نکته پی می برد که بخشی از مشکلات جامعه ما به نحوه برخورد رسانه ملی به مشکلات کنونی کشور است که نتوانست که با درایت ، افکار عمومی را هدایت و مردم کمتر توهین به حکومت کنند . قضاوتی که امروز تلویزیون ارائه می دهد از سطح فکر مردم عادی هم پایین تر است .
به درستي اشاره فرموديد كه درد جامعه درد تربيت است. اين فرهنگي كه شما به آن اشاره داشته ايد امروز در برخي جوامع پياده سازي شده و سيستم تربيتي( با تاكيد بر تربيت بجاي آموزش) انسان كارآمدتر را به درون جامعه مي فرستد. مطالعه جامعه اي همچون چين كه سابقه تمدني مشابه ما دارد گوياي همين مطلب است. در چين كمتر مي شنويد و بيشتر نتيجه كارها را مي بينيد. دولتمردان كوتاه سخن مي گويند و اخيرا نيز كوتاه تر . چين را مثال زدم تا برايمان ملموستر باشد چگونه مي توان يك كشوررا در سه دهه به اوج قدرت و ثروت رساند. كشوري كه هيچيك از آموزه هاي كاربردي دين ما را هم نداشه و بيشتر به سخنان بزرگان كم حرف و عملگرايش تمركز داشته است. ما بيش از هر چيز نيازمند تربيت هستيم. تا نپذيريم مشكلات بنيادي داريم ، آماده تربيت نمي شويم.
كاش تابناك براي خود يك مطلب هم مثبت منفي ميگذاشت تا نوشته هايي مثل اين مثبت بارون بشن...
من به سهم خودم و به عنوان يك عضو اي جامعه از حس مسوليت جناب سريع القلم بزرگوار كه حقيقتا عميق القلم هم هستند تشكر مبكنم والبته از تابناك هم كه در تهيه و نشر اين مطالب هميشه جزو اولين ها بوده و هست...
و تلاش ميكنم فارغ از اينكه ديگران چقدر اينطور رفتار ميكنند به سهم خودم به اين توصيه كليدي عمل كنم...
تو نگو همه به جنگند و ز صلح من چه آيد
تو يكي نه اي! هزاري! تو چراغ خود بيفروز
این نکته ای که استاد فرمودن مدتهاست که ذهن منو مشغول کرده، یک مثال بارزش همین انتخاباته، اگه دم انتخابات دقت کنین می بینین که همه و همه از باسواد و بیسواد میشن تئوریسیون سیاسی و اقتصادی، بدون خوندن حتی یک کتاب درباره سیاست و اقتصاد و اجتماع انواع و اقسام تحلیل ها رو راجع به انتخابات و کاندیداها انجام میدن!
اگر خواهى سخن گويى ، سخن بشنو سخن بشنو.
زبان آن كس تواند زد كه اول گوش گردد او.
فرمايشات استاد به جا و بيان كننده خلا فرهنگى موجود جامعه كمتر توسعه يافته و جهان سومى است كه اميدوارم در آينده هركسى در حوضه آگاهى تخصصى خود اظهار نظر كند . سال نو را هم به نوبه خودم تبريك عرض ميكنم
اگر خواهى سخن گويى ، سخن بشنو سخن بشنو.
زبان آن كس تواند زد كه اول گوش گردد او.
فرمايشات استاد به جا و بيان كننده خلا فرهنگى موجود جامعه كمتر توسعه يافته و جهان سومى است كه اميدوارم در آينده هركسى در حوضه آگاهى تخصصى خود اظهار نظر كند . سال نو را هم به نوبه خودم تبريك عرض ميكنم
salam
Aali bud. Omidvaram az in lahzeh in mozu ro dar raftaram made nazar gh@arar bedam.
دکتر عزیز! این که ما راجع به هر مساله ای نظر می دهیم دست کم یک دلیل آن می تواند عدم امکان نظر دادن در طول تاریخ باشد به عبارت دیگر تا به حال کسی از مردم ایران یعنی، همان رعیت نظری نپرسیده بود و نظری نخواسته بود حالا به برکت بسط آگاهی و تکنولوژی عده ای و لو برای خالی نبودن عریضه یا هم گامی با مسیر رسانه ها در عالم، رجوع به افکار عمومی می کنند این قدر خرده نگیرید رفته رفته این پروسه با آزمون و خطا اصلاح خواهد شد
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.