حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی در درس اخلاق خود به شرح مبانی سیاست دینی پرداخت و با بیان اینکه کسی بخواهد وارد سیاست شود باید کار و معیشت مردم را تامین کند بر ضرورت خدمت رسانی به مردم به عنوان پایه و اساس سیاست دینی تاکید کردند.
متن کامل این سخنان ارزشمند از نظرتان می گذرد.
*****************
در بخش دوم که فرمایشات حضرت امیر(سلام الله علیه) در نهج‌‌البلاغه است به نامه 53 رسیدیم این نامه 53 همان نامه معروفی است که وجود مبارک حضرت امیر(سلام الله علیه) برای مالک اشتر هنگام اعزام به مصر مرقوم فرمود. چند بحث کلیدی در این نامه هست یکی از آن بحث‌های کلیدی این است که هم به مالک فرمود هم به مردم مصر فرمود که قبل از من این دین اسیر بود «فَإِنَّ هذا الدِّیْنَ قَدْ کَانَ أَسِیْراً فِی أَیْدِی الْأَشْرَارِ یُعْمَلُ فِیْهِ بِالْهَوی وَ تُطْلَبُ بِهِ الدُّنْیَا» این جزء بحث‌های کلیدی این نامه است فرمود قرآن بود تفسیر می‌کردند نماز جمعه و جماعت بود اما همه را به میل خود معنا می‌کردند قانون اسلامی اسیر اینها بود هر طوری که خودشان میفهمیدند عمل می‌کردند بعد می‌گفتند در برابر قانون نایستید «فَإِنَّ هذا الدِّیْنَ قَدْ کَانَ أَسِیْراً فِی أَیْدِی الْأَشْرَارِ یُعْمَلُ فِیْهِ بِالْهَوی وَ تُطْلَبُ بِهِ الدُّنْیَا».
ستون شریعت و سیاست مردم اند
بحث دیگر اینکه فرمود شما که به مصر می‌روی می‌خواهی مردم مصر را اداره کنی باید بدانی بالأخره کشور, خیمه‌ای است این خیمه دو ستون دارد یک ستون شریعت دارد یک ستون سیاست, سیاستِ ما همان شریعت ماست ستون شریعت, نماز است که «الصلاة عمود الدین»[19] ستون سیاست, مردم‌اند که «إِنَّمَا عِمَادُ الدِّیْنِ وَ جِمَاعُ الْمُسْلِمِیْن وَالْعُدَّةُ للْأَعْدَاءِ الْعَامَّةُ مِنَ الْأُمَّةِ» کسی بخواهد مسئولیت سیاسی داشته باشد باید اشتغال مردم, دین مردم, دنیای مردم, آخرت مردم را تأمین کند؛ ستون دین مردم‌اند اگر سیاست, سیاست اسلامی است. ستون شریعت, نماز است ستون سیاست و کشورداری هم مردم‌اند.
وجود مبارک حضرت امیر(سلام اللّه علیه) در همان بیانات نورانی‌اش فرمود: « إِنَّمَا عِمَادُ الدِّیْنِ» تعبیر «عِماد» دارد آن هم با کلمه «إنّما» که تاکید را میرساند «إِنَّمَا عِمَادُ الدِّیْنِ وَ جِمَاعُ الْمُسْلِمِیْن وَالْعُدَّةُ للْأَعْدَاءِ الْعَامَّةُ مِنَ الْأُمَّةِ» فرمود حواست جمع باشد مشکل مردم را حل کنی بیکاری را برطرف کنی، ازدواج را تأمین کنی بارها شنیدید که انبیا مخصوصاً وجود مبارک پیامبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمود من یک حرف تازه آوردم اینکه وجود مبارک حضرت می‌فرماید من یک چیز تازه آوردم یعنی ما انبیا یک چیز تازه آوردیم فرمود: «النکاح سنّتی»[20] خب نکاح اگر به معنای اجتماع نر و ماده باشد که در حیوانات هست به معنای اجتماع مذکر و مؤنث باشد که قبل از اسلام بود بعد از اسلام هست, بعد از اسلام در کفار هست در مشرکین هست در ملحدان هست کدام ملت است که ازدواج مذکر و مؤنث ندارد فرمود من یک چیز تازه آوردم من یعنی انبیا, ما نکاح آوردیم نکاح هم دو عنصر دارد یکی مرد که باید مسکن تهیه کند یکی زن که باید سَکینت را به عهده بگیرد مرد باید هزینه را تأمین کند ﴿وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ﴾[21] زن باید آن‌قدر عفیف و باحجاب و خانه‌دار باشد که آرامش این بیت شریف را به عهده بگیرد فرمود: ﴿خَلَقَ لَکُم مِنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجاً لِتَسْکُنُوا إِلَیْهَا﴾[22] آن وقت این نکاح اگر ـ خدای ناکرده ـ آسیب ببیند می‌شود «أبغض الحلال»[23] بدترین کار حلال, طلاق است فرمود ستون دینِ کشور مردم‌اند خب ما باید به مردم به این جوان‌ها فرهنگ بدهیم, کار بدهیم, نگوییم برای اینکه اینها معتاد نشوند ورزش بکنند بگوییم برای اینکه ورزش نکنند کار به آنها بدهیم .
راه اساسی ستون‌داری
کسی که مشغول کار و زندگی است روزی یک ساعت هم بازی می‌کند ما باید راه اساسی ستون‌داری را حفظ کنیم فرمود ستون سیاستِ دین, مردم‌اند. روز جمعه سیّد ایام، نماز جمعه تهران با آن جلال و شکوه حداکثر دوازده هزار نفر اما آن استادیوم ورزشی صد هزار نفر از صبح بلند می‌شود صبح بی‌نماز, ظهر بی‌نماز, عصر بی‌نماز, شب بی‌نماز، این با بیت‌المال هم دارد اداره می‌شود! این راه نیست ما برای اینکه جلوی اعتیاد را بگیریم و جلوی ورزش و بازی بیش از اندازه را بگیریم, اشتغال و ازدواج را رواج بدهیم فرهنگ را رواج بدهیم خب کسی که دارد زندگی می‌کند کار دارد آبرومند است یک ساعت هم ورزش می‌کند.
وقتی نظام, دینی شد ستون این سیاستِ دینی مردم‌اند
هم از شافعی نقل شده هم از از خلیل بن احمد، نحوی معروف که وقتی گفتند حضرت امیر را معرفی کنید گفت در معرفی حضرت امیر(سلام الله علیه) همین بس که تمام دشمنان صف بستند که نام او را خاموش کنند و تمام دوستان از ترس، قلم را به زمین گذاشتند مع‌ذلک «ملاٴ الخافقین»[24] خافَق یعنی افق، این تثنیه است خافقین یعنی دو افق یعنی افق شرق و افق غرب, شرق و غرب را علی(سلام الله علیه) گرفته حالا اگر گفتند شب سیزدهم شب میلاد حضرت است روز سیزدهم میلاد حضرت است یعنی تولدِ این‌گونه از معارف الهی! فرمود ستون دین, مردم‌اند به ستونِ دین تعبیر کرد فرمود: «إِنَّمَا عِمَادُ الدِّیْنِ» اگر ـ خدای ناکرده ـ سیاست و حکومت و نظام، دینی نباشد خب توقعی نیست اما وقتی نظام, دینی شد ستون این سیاستِ دینی مردم‌اند «إِنَّمَا عِمَادُ الدِّیْنِ وَ جِمَاعُ الْمُسْلِمِیْن وَالْعُدَّةُ للْأَعْدَاءِ الْعَامَّةُ مِنَ الْأُمَّةِ» اینها جزء بحث‌های کلیدی این نامه نورانی حضرت امیر است.
تفکیک قوا در اندیشه امام علی(ع)
تفکیک قوا را هم در این نامه کرده که این تفکیک قوا را در قرن هشتم برخی از جامعه‌شناسان و آنها که علم جامعه‌شناسی دارند این را بررسی کردند و در قرن چهارم در رسائلی که اخوان‌الصفا داشتند بررسی کردند اما در صدر اسلام وجود مبارک حضرت امیر آمده قوا را تفکیک کرده یک عده گروه اجرایی, یک عده گروه تقنینی, یک عده گروه قضایی, منتها گروه تقنینی برای خود ائمه(علیهم السلام) است که از طرف ذات اقدس الهی معارف دریافت می‌کنند
پروردگارا! امر فرج ولیّ‌ات را تسریع بفرما! نظام ما, رهبر ما, مراجع ما, ملت و مملکت ما را در سایه ولیّ‌ات حفظ بفرما! روح مطهر امام راحل و شهدای انقلاب و جنگ را با انبیای الهی محشور بفرما! بیداری اسلامی خاورمیانه را به پیروزی و مقصد نهایی برسان! خطر بیگانگان را به خود آنها برگردان! این کشور ولیّ عصر را تا ظهور آن حضرت از هر خطری محافظت بفرما!
«غفر الله لنا و لکم و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته»