پیامدهای وام خرید مسکن
فرهاد بیضایی در مطلبی در «دنیای اقتصاد» نوشت: یکی از وظایفی که قانون اساسی بر عهده دولت‌ها گذاشته است تامین مسکن متناسب با نیاز برای خانوارهای فاقد مسکن است. دولت‌ها همیشه با سیاست‌های مختلف سعی بر حمایت از خانوار برای تامین این کالای اساسی داشته‌اند. یکی از این سیاست‌ها که قدمت بسیاری در کشور دارد، سیاست افزایش تسهیلات خرید مسکن است. معتقدان به سیاست افزایش تسهیلات خرید، علاوه بر توانمندی خانوار به دنبال خروج بازار مسکن از رکود نیز بوده‌اند. چرا که تولید کالای مسکن در کشور می‌تواند بسیاری از صنایع وابسته به خود را فعال کند که به تبع آن رشد اقتصادی و اشتغال را به دنبال دارد. اما باید دید که این سیاست دقیقا می‌تواند 2 هدف برشمرده شده را محقق کند؟
در سالیان گذشته همواره یکی از سیاست‌های اصلی اتخاذ شده برای خروج از دوران رکود، تحریک بازار از ناحیه تقاضا و تخصیص و افزایش سقف وام‌های خرید مسکن بوده است. عملکرد این تحریک به ‌گونه‌ای است که بازار را با فشار تورمی از رکود خارج می‌کند؛ زیرا با تخصیص و افزایش سقف تسهیلات بانکی، تقاضای خرید مسکن افزایش می‌یابد و با رونق نسبی حاصل از این افزایش تقاضا، تقاضای سرمایه‌ای به این بخش وارد شده و از آنجا که زمین از عناصر اصلی تشکیل‌‌دهنده قیمت مسکن است، این پدیده، افزایش تقاضا برای زمین را به‌ دنبال دارد. افزایش تقاضا در بازار زمین باعث بالا رفتن قیمت زمین شده و از آنجا که زمین جزء جدایی ‌ناپذیر مسکن است، قیمت مسکن نیز افزایش می‌یابد. بنابراین ممکن است افزایش وام خرید بازار مسکن را در یک دوره کوتاه مدت از رکود خارج کند، اما به علت تورم ناشی از این سیاست بازار را در رکود عمیق‌تری فرو خواهد برد.
این روزها در فضای سیاست اقتصاد کشور نقش منابع بانک مرکزی در ایجاد تورم آن‌چنان اهمیت یافته است که مسوولان در مقابل خاصیت تورم‌زا بودن تسهیلات خرید عنوان می‌دارند از آنجا که این تسهیلات از منابع بانک مرکزی استفاده نمی‌شود تورم‌زا نیست. اما باید توجه داشت که تنها رشد پایه پولی از طریق استفاده از منابع بانک مرکزی نیست که منجر به تورم در بازار یا منجر به افزایش قیمت در برخی از کالاها می‌شود. افزایش وام خرید از 3 منظر دیگر منجر به بروز تورم در بازار مسکن و در نهایت در کل اقتصاد خواهد شد. بررسی نحوه عملکرد تسهیلات خرید و ساخت بر تورم نیازمند بررسی هر یک از این سیاست‌ها بر عوامل اصلی شکل‌دهنده تورم، شامل «افزایش تقاضا نسبت به عرضه»، «انتظارات غیرعقلایی یا تورمی» و «افزایش هزینه نهاده‌های تولید» است.
در شرایط افزایش تقاضا نسبت به عرضه، سیاست‌های تحریک تقاضا، عدم تعادل میان عرضه و تقاضا را به دنبال دارد. در حال حاضر با توجه به اینکه شاخص تراکم خانوار در واحد مسکونی بیش از عدد یک است و فاصله میان عرضه و تقاضا وجود دارد، اتخاذ سیاست پرداخت وام خرید منجر به افزایش تقاضای مصرفی و تقاضای سوداگرانه به صورت توامان خواهد شد که نتیجتا عامل موثری در افزایش تقاضا نسبت به عرضه و تورم در بخش مسکن به شمار می‌آید. وجود تسهیلات خرید، افزایش سقف تسهیلات و به دنبال آن افزایش تقاضا الزاما به معنای افزایش موجودی مسکن و عرضه آن به بازار نیست. فرآیند تخصیص وام خرید مسکن به‌گونه‌ای است که هیچ‌گونه تضمینی مبنی بر ایجاد واحدهای جدید در بازار مسکن نخواهد داشت. 
بنابراین در چنین شرایطی هرگونه تحریک بازار از ناحیه تقاضا منجر به تشدید فاصله عرضه و تقاضا و افزایش قیمت زمین و مسکن خواهد شد و افزایش تورم در کل اقتصاد را در پی دارد. انتطارات غیرعقلایی یا تورمی هر‌چند که در اقتصاد کشور سابقه‌ای طولانی دارد، اما بروز و ظهور آن در بازار مسکن شدیدتر است. بسیاری از کارشناسان نیز همواره بر اهمیت انتظارات تورمی در بازار مسکن تاکید داشته‌اند و متعقدند که هر‌گونه افزایش تسهیلات خرید منجر به افزایش قیمت در بازار مسکن خواهد شد.  به دلیل وجود دوره‌های رکود و رونق تورمی در طول چهار دهه گذشته، تورم غیر عقلایی یا انتظاری در بخش مسکن با شروع تحریک تقاضا شدت گرفته و منجر به افزایش پلکانی قیمت زمین و مسکن می‌شود. در نتیجه بروز این انتظارات، بازار به سوی عدم تعادل، نوسان و بحران سوق می‌‌یابد. در چنین شرایطی بازگشت به شرایط طبیعی دشوار شده و تورم شکل می‌گیرد. (اطهاری، کمال؛ نقش انتظارات غیرعقلایی در نوسانات بازار مسکن، فصلنامه اقتصاد مسکن، شماره 31 )
به دلیل شرایط خاص بازار زمین مانند غیرقابل تجارت بودن، محدود بودن، ناهمگن بودن و غیرقابل جانشین بودن، این بازار مستعد پدیده شکست است. بنابراین با توجه به این ویژگی‌ها، قاعده افزایش عرضه متنوع در شرایط افزایش تقاضا صادق نیست. افزایش تقاضا ناشی از سیاست تحریک تقاضا منجر به شروع دوره رونق تورمی و ورود سرمایه‌های سرگردان به این بخش خواهد شد و این در حالی است که عرضه مسکن، متناسب با افزایش سرمایه تحریک نشده و به سبب افزایش قیمت زمین، عرضه آن به بازار گران خواهد بود. بنابراین پس از هر دوره رکود و رونق تورمی، سهم زمین از قیمت نهایی مسکن افزایش یافته و به نسبت دوره قبل سرمایه بیشتری جذب بازار زمین می‌شود. از سوی دیگر با رونق نسبی حاصل از این افزایش تقاضا، تقاضای سرمایه‌ای به این بخش وارد شده و از آنجا که زمین از عناصر اصلی تشکیل ‌دهنده قیمت مسکن است، این پدیده، افزایش تقاضا برای زمین را به‌ دنبال دارد.
پيامدهاي وام خريد مسكن

با افزایش تقاضا برای زمین، مالکان زمین در انتظار افزایش قیمت از عرضه زمین خودداری می‌کنند و به تبع آن قیمت زمین مجددا افزایش می‌یابد که این امر در نهایت منجر به افزایش هزینه نهاده‌های تولید و در نهایت منجر به افزایش تورم عمومی کشور می‌شود، از آنجا که خاصیت وام خرید تورم‌زایی است. هرچند در ظاهر منجر به توانمندی اولیه خانوار در بازار مسکن خواهد شد، اما در نهایت به علت تورم ایجاد شده در اقتصاد و همچنین بازار مسکن، خانوار توانمندی خود را از دست خواهد داد. بررسی تجربه گذشته افزایش وام خرید در بازار مسکن نیز به‌گونه‌ای بوده است که نه تنها منجر به افزایش توانمندی خانوار نشده است، بلکه تاثیرات نامناسبی نیز بر کل اقتصاد کشور تحمیل کرده است. بنابراین دولت هیچ‌گاه نتوانسته بر اساس سیاست افزایش وام خرید، توانمندی خانوار را در بازار مسکن افزایش دهد.
بنابراین همان‌گونه که از جدول قابل استنباط است، اتخاذ این سیاست تنها به مثابه انداختن کبریت در باروت بازار مسکن خواهد بود و تجربه نشان داده در شرایط فعلی بازار مسکن و اقتصاد کشور، این سیاست به صلاح نیست.

ما را دنبال کنید

به اشتراک گذاری این مطلب!
مطالب مرتبط
نظرات
کاربر مهمان -> 1392/10/15
پاسخ

با همین وام و همین قیمتها محاسبه کرده بودم اوایل تابستون صاحب خونه میشم. ولی اینطور که بوش میاد، بازم باید تو قافله مستاجرین باشم.

کاربر مهمان -> 1392/10/15
پاسخ

مسئولان فقط به فکر اشتغالزایی در این حوزه هستند البته به قیمت فقیرتر کردن مصرف کنندگان واقعی

محمد -> 1392/10/15
پاسخ

من نمی دونم والا این وام مسکن هم الکیه نمیدن که.الان من یه جوان 28 ساله رفتم خونه خریدم شریکی با یکی دیگه کلا 110 میلیون یه خونه 43 متری 22 سال ساخت تو خیابان خوش حالا دنبال وام هستم که بقیه پولش رو بدم بانک مسکن میگه باید کسر از حقوق بیاری !!! خوب خونه سندش گرویه بانک که هست من از کجا کسر از حقوق بیارم؟.الان کدوم سازمان یا شرکت استخدام رسمی میکنه که کسر از حقوق بده؟ الان یک ماه و نیمه من موندم نمی دونم چی کار بکنم. یه لونه موش خریدیم که 1 سال دیگه دست خانمم رو بگیرم برم سر زندگیم تا اخر عمر هم باید پول وام بدم و پول رهن خونه رو به شریک خونه.واقعا عالیه. بعد دنبال حقوق شهروندی هستیم.

کاربر مهمان -> 1392/10/15
پاسخ
کاربر مهمان -> 1392-10-15 08:26:31

با همین وام و همین قیمتها محاسبه کرده بودم اوایل ت...

بااین اوضاع بدون افسارقیمت مسکن 10تابستان دیگه هم نمیشه خونه خریدچرابسازبفروش بدون ضابطه میتونه این همه قیمت مسکن ودچارنوسان کنه؟

مرتضی -> 1392/10/15
پاسخ

یکی به داد ما جوان ها برسه.اخه دولتمردان رو چه حسابی تصمیم میگیرند؟باز هم خانه گران میشه.باید وام مسکن ثابت بمونه تا مانع از افزایش قیمت مسکن شد.

علی -> 1392/10/15
پاسخ

وام مسکن باید افزایش پیدا کنه که بتوانیم با این مصالح گران خانه مورد نظر خود را بسازیم .

جلالی -> 1392/10/15
پاسخ

اقای نویسنده دو موضوع مهم را فراموش کرده اند : 1- از سال 87 به بعد وام خرید مسکن افزایش نیافته پس جرا قیمت مسکن چند برابر شده است. 2- ایشان فراموش کرده اند که افزایش وام خرید در گذشته پس از افزایش قیمتها بوده و نه قبل از آن . پس علت افزایش قیمت را در سایر عوامل باید جستجو کرد . 3- اعطای وام خرید در قبال سپرده گذاری است .یعنی ابتدا نقدینگی در قالب سپرده گذاری جمع آوری و در زمانهای بعدی به وام خرید اختصاص میابد که خود اثر ضد تورمی دارد . 4- راه کار لازم جهت خروج از این وضعیت اتخاذ سیاستهای توام طرف عرضه و تقاضاست .یعنی هم وامها افزایش یابد و هم طرف عرضه با اتخاذ سیاستهای تشویقی تحریک شود 5-متاسفانه وزارت مسکن بر طبل سیاستهای گذشته خود میکوبد غافل از اینکه شرایط امروز با 12 سال پیش تغییر یافته است . 6- باید بانک مسکن را بعنوان تنها بانک بخش مسکن تقویت نمود و با ابزارسازی مناسب و بلند مدت منابع آن را تقویت کرد نه اینکه بگوییم بانک مسکن و..... است و مشکل ساز شویم

مهدی -> 1392/10/15
پاسخ

سلام . من نمی فهمم که چرا در تمام کشورهای دنیا وام مسکن باعث افزایش قیمت مسکن ، نمی شود ؟ ولی در ایران هر موقع که صحبت از کمک به مردم برای خانه دار شدن می شود ، اقتصاددانان محترم از تورم می ترسند ! ما کشوری استثناء هستیم !!!!!

فرشاد -> 1392/10/15
پاسخ

معلوم نیست چرا درمورد وام خرید مسکن اینقدر بحث های بیمورد صورت میگیرد؟موضوع برخلاف آنکه عده ای آنرا پیچیده جلوه میدهند و بنا به دلایلی ازجمله حمایت بی چون وچرا از بورس حاضر به پذیرش ضرورت اجتناب ناپذیر افزایش وام خرید مسکن نیستند، بسیار ساده است :"وام خریدمسکن یا بعبارت دیگر قدرت خرید مردم سالهاست که به بهانه جلوگیری از افزایش قیمت مسکن افزایش یا ترمیم نیافته و مبلغ وام کنونی(20میلیون تومان)به هیچ وجه جوابگوی نیاز مردم نیست وبدون کوچکترین تردیدی باید در اسرع زمان ممکن مورد بازنگری قرارگیرد. این تنها راه برون رفت از رکود موجود در بازار مسکن است از طرف دیگر بدلیل ایجاد مشاغل جدید اینکار بسیار مهم وضروریست

کاربر مهمان -> 1392/10/15
پاسخ
کاربر مهمان -> 1392-10-15 08:26:31

با همین وام و همین قیمتها محاسبه کرده بودم اوایل ت...

بنده خدا زودتر بخر با وام بیشتر از بانک های خصوصی که دیر بجنبی بازم باید بری چهار سال دیگه اونم اگه دوباره بالا نره

علی -> 1392/10/15
پاسخ

با اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانه ها و افزایش قیمت حاملهای انرژی همه چیز دوباره گران می شود از جمله مصالح ساختمانی پس وام مسکن و ساخت باید افزایش یابد تا مرحمی بر درد مردم باشد .

کاربر مهمان -> 1392/10/15
پاسخ

اگه مقدار وام مسکن بالا نره نمی تونیم خونه بخریم چون مرتب هرسال قیمت ها بالا می ره اما حقوق ها و دستمزدها تقریبا ثابته بنابراین هر چه قدر هم صرفه جویی کنیم مرتب هر سال در همان پله ی سال قبل هستیم تورم جلوتره و پولمون برای خرید خونه کمه بنابراین اگه وام بالا بره سریع تر خونه را می خریم فقط دقدقه وامش می مونه حداقل ازبابت خونه خیالمان راحت میشه

علی -> 1392/10/15
پاسخ

من در اجرای مسکن مهر جزو مجریان بودم تنها ایرادی که به این طرح داشتم و دارم این است که نباید ساخت و ساز این مسکن ها را به دست هیات مدیره شرکتهای تعاونی میدادند که آنه هم خدای ناخواسته بده بستانی با پیمانکاران داشته باشند بله صحیح این بود که کار ساخت آنها را از طرف مسکن و شهر سازی و بنیاد مسکن به پیمانکاران سپرده می شد.

شهبازی -> 1392/10/15
پاسخ

به اعتقاد من در کشور ما باید مثل تمام دنیا دولت در این بخش با استفاده از توان سرمایه داران داخلی وحتی خارجی با تضمین سود مناسب وارد عمل بشه وبا استفاده از روشهای نوین به میزان انبوه ساخت وساز انجام شود ومردم به جای اینکه از تسهیلات بانکی استفاده کنند بدهکار دولت باشند واقساط خود را به دولت پرداخت کنند . این باعث میشه که بجای اینکه یک نفر یک عمر اجاره نشین باشه از همان اول صاحب خانه میشه و از طرفی پولی را که برای اجاره پرداخت میکرد را برای اقساط خانه خودش پرداخت میکنه.ساخت وساز وصنایع وابسته به آن هم رونق پیدا میکنه . از شوک های دوره ای وبدون حساب وکتاب قیمتی هم جلوگیری میشه.

کاربر مهمان -> 1392/10/15
پاسخ

دست اندر کاران باید واقع بین باشند عمرا با این وامها بشه خونه خرید

حمید -> 1392/10/15
پاسخ

به نظر همه احاد مردم با افزایش وام مسکن قیمتها بالا میرود چون انبوه سازان میدانندکه دست مردم پول است

کاربر مهمان -> 1392/10/15
پاسخ

اشکال نداره قراره جمعیت زیاد بشه همه مشکلات حل بشه

مصطفی -> 1392/10/15
پاسخ

بازم افزایش قیمت مسکن بازم مستاجری ، مطمئنا افزایش وام منجر به افزایش قیمت مسکن میشه . الان یه مدتی ثابت بود باز یکمی امید بود.

وحید ازتهران -> 1392/10/15
پاسخ

باسلام من خودم کارمند ومستاجرهستم اما باافزایش وام مسکن شدیدا" مخالفم چون تجربه نشان داده هروقت وام مسکن افزایش یافته منجربه افزایش قیمت ودرنهایت افزایش تورم شده است بنابراین مسئولین باید ریشه ای این مشکل مسکن راحل کنند.

فرهاد -> 1392/10/15
پاسخ

تابی جون افزایش تسهیلات خرید مسکن تنها مولفه تاثیرگذار بر قیمت مسکن نیست یکی از مولفه هاست که البته وزن قابل توجهی داره این رو هم در نظر بگیرید تسهیلات کنونی کمکی زیادی به خانه دار شدنمون نمکنه.با تشکر

ناشناس -> 1392/10/15
پاسخ
جلالی -> 1392-10-15 09:09:05

اقای نویسنده دو موضوع مهم را فراموش کرده اند : 1...

از سال 87 تا سال 91 نیز قیمت مسکن ثایت بوده است. افزایش قیمتی که از سال 91 به بعد اتفاق افتاد ناشی از افزایش قیمت ارز بوده که در تمامی کالاها قابل مشاهده است

مهربان توسی -> 1392/10/15
پاسخ

انشاا... وام مسکن زیاد بشه و رونق ساخت وساز بیشتر بشه

جمشید -> 1392/10/15
پاسخ

افزایش وام یعنی افزایش قیمت مسکن حداقل به اندازه افزایش وام مسکن گرون می شه تکرار میکنم این حداقله

حسین -> 1392/10/15
پاسخ

واقعی شدن قیمت املاک در اداره امور مالیاتی و حذف قیمت منطقه ای املاک جهت وصول مالیات و اخذ مالیات از کسانی که خانه های زیاد دارند و نمی فروشند و نیز ثبت الکترونیکی معاملات مشاورین املاک برای جلوگیری از فرار مالیاتی هم جلو فساد و افزایش قیمت را می گیرد هم شفافیت مالی و بالا بردن درآمد مالیاتی دولت می شود .

نظر شما

نظرهای حاوی توهین، افترا یا نوشته‌شده با حروف لاتین (فینگلیش) منتشر نمی‌شوند.

نظرسنجیآرشیو
نظرسنجی
پربازدیدترین عناوین