این روزها آمار و ارقام مختلفی درباره میانگین بالای سنی بازیکنان لیگ برتری منتشر میشود که از کمتوجهی مربیان و باشگاهها به مقوله جوانگرایی حکایت دارد.دلیل شکلگیری چنین روندی کاملا آشکار است؛
فوتبال ما نتیجهگرا شده و اگر تیمها نتیجه نگیرند، مدیران و مربیان جایگاه خود را از دست میدهند. از طرفی عمر مدیریتی کم است و به تبع آن عمر مربیگری در فوتبال ایران طولانی نیست و به همین دلیل کسی نمیتواند با بکار گرفتن بازیکنان جوان، یک پروسه بلند مدت را به سرانجام برساند.
به همین دلیل از مربیانی و استفاده میشود که بتوانند زود بازده باشند و اگر در کوتاه مدت نتیجهای حاصل نشد، سریعا جایگزینی صورت میگیرد. این به معنی تغییرات زیاد و عدم برنامهریزی صحیح است و اگر برنامهریزی نباشد، چرخه بازیکنسازی درست عمل نمیکند.
البته سن، ملاک عمل بازیکنان نیست، بلکه آمادگی آن بازیکن ملاک عمل است. بهطور مثال یک بازیکن اروپایی با برنامهریزی وقتی به 21 و 22 سالگی میرسد تقریبا در اوج آمادگی خود به سر میبرد.وقتی در رابطه با پیشرفت فوتبال برنامهریزی درستی نداشته باشیم سرعت پیشرفت بازیکن کم میشود و بازیکنان در سالهای بعد با تجربهای که کسب میکنند به آمادگی لازم میرسند. بنابراین بازیکن در اروپا در 20 سالگی به اوج آمادگی میرسد اما در ایران به بازیکن 25 ساله میگوییم جوان است و باید کسب تجربه کند. به همین دلیل فوتبالیستهای ایرانی در 27 تا 30 سالگی به اوج پختگی و آمادگی خود میرسند.
اگر برنامهریزی درستی نداشته باشیم و بخواهیم با همان سبک و سیاق گذشته به تربیت بازیکنان بپردازیم و باشگاهها به صورت جزیرهای با آکادمیهای خود برخورد کنند، در نتیجه هیچ بازیکنی تولید نمیشود. از طرفی باید به پیشرفت و آموزش مربیان هم فکر کنیم چون وقتی مربی به پیشرفت خود فکر نکند و دانش کافی را نداشته باشد، چطور میخواهد باعث پیشرفت بازیکنان شود. مربیان حال حاضر آکادمیها از تجربیات گذشته خود برای بازیکنان تعریف میکنند و دانشهای قدیمی خود را به بازیکنان انتقال میدهند؛ در صورتی که آموزش بازیکنان باید آکادمیک و به روز باشد. در کشور امارات باشگاهها را ملزم به استفاده از بازیکنان جوان کردند اما این کشور بنا به دلایلی همچون نبود منابعانسانی این کار را انجام داد. باشگاهها باید خود را ملزم به استفاده از بازیکنان جوان کنند؛ مثل باشگاه چلسی که در حال حاضر با بازیکنان بالای 32 سال قرارداد نمیبندد.استفاده از بازیکنان جوان باید سیاست خود باشگاهها باشد.
کسی نمیتواند به باشگاهی بگوید که از فلان بازیکن استفاده کند. اگر باشگاهها را ملزم به استفاده از بازیکنان جوان کنیم بازیکنان تلاش میکنند به هر ترتیبی و با استفاده از رابطهها در باشگاهها با عنوان بازیکن جوان بازی کنند. با طرح اینگونه بحثها حضور دلالها و رابطهگری در فوتبال بیشتر میشود. به نظرم اگر قصد داریم لیگ را جوانتر کنیم، باید آموزش بازیکنان از سنین پایه را آغاز کنیم. باید برای آینده بکاریم تا بتوانیم برداشت کنیم. باید بازیکنان را از لحاظ تکنیکی و فیزیکی و همینطور اجتماعی آموزش بدهیم. این مسیری است که کشورهای صاحب فوتبال مثل آلمان، انگلیس و ایتالیا طی کردهاند و نتیجه هم گرفتهاند.
مربی سابق پرسپولیس