چه زیباست از عید تا عید. عید قربانی هوس‌ها و عید سبز شایستگی ولایت. و بین آن سراسر پر است از رمز و راز.
اگر چه «الیوم أکملت لکم» ابتدای سوره مائده است اما «بلّغ ما انزل الیک» در آیه 67 آن، نشان از تدبیر الهی برای مصونیت ولایت که همان مصونیت قرآن است، دارد. زیرا خداوند ظرفیت بشری را می‌داند که در هر دو زمینه (خوبی و بدی ) انتهایی ندارد و مبادا قرآن نیز به سرنوشت دیگر کتب آسمانی دچار شود.
اما این بار فرق می‌کند. نه قرآن مانند دیگر کتب آسمانی است و نه جانشین پیامبر عظیم‌الشأن (ص) چون حواریون و دیگران است و باید «رضیت لکم الاسلام دینا» جاوید بماند.
مگر این ولایت چه نقطه پرگار و زلف چلیپایی دارد؟ وجه تمایز آن چیست؟
اگر چه پاسخ به این پرسش بس طولانی است، اما می‌تواند کوتاه هم باشد. در عصر ریزپردازه‌ها هم باید پاسخ‌های عمیق علمی وجود داشته باشد و هم برآیند آن جواب در کلامی کوتاه.
کوتاه سخن این‌که در همین سوره مورد اشاره (آیه 55) رازهایی وجود دارد که «اولوالالباب» مروارید‌های کمال و دانش را از آن صید می‌کنند. این آیه به شکل انحصاری، سرپرستی و زعامت مردم را از آن خدا و رسول او محمد مصطفی(ص) و ایمان آوردگان می‌داند.
هرچند «والذین آمنوا» مصداق بارز و کامل آن، امیرالمؤمنین(ع) است و در منابع اهل تسنن و شیعه در شأن نزول این آیه مبارکه، آن را در خصوص آن حضرت می‌دانند و داستانش نیز از این قرار است که:
فردی محتاج به مسجد آمد. استمداد کمک مالی داشت. بعضی‌ها مشغول عبادت و بعض دیگر هم در مسجد نشسته بودند، از جمله آقایان پرمدعا و عده‌ای دیگر.
کسی به این فقیر، جواب مساعد نداد تا آن‌که از بخشش و جوانمردی مسلمانان ناامید شد. در آن هنگام، علی عالی اعلی(ع) همچنان مشغول نماز بود و انگشتر گران‌قیمت خود را به اشاره دست به فقیر عطا کرد.
این‌که خداوند چرا تعبیر به ایمان‌آورندگان دارد، نکات بسیار ظریف و عمیقی دارد. اما نکته‌ای را که می‌توان در اینجا مطرح کرد آن است که دین آخر و جاوید برای تداوم و بقای خود به ابزاری نیازمند است و یکی از این ابزار عبارت است از زعامت و سرپرستی جامعه می‌باشد. امیرالمؤمنین(ع) از این جهت شایستگی دارد که در این آیه مبارکه هر سه عنصر که هر کدام نمادی از شایستگی است، در وجود نازنین او متبلور است.
الف: تدین و تقوی
«یقیمون الصلاة»؛ نماد و سنبل عبادت است. در واقع کامل‌ترین عبادت. یعنی کسانی شایستگی سرپرستی دارند که اهل دین و تقوی باشند و نسبت به انجام عبادات کوتاهی نکنند، اگر چه با وظیفه اجتماعی دیگری هم تداخل کند باعث رها کردن عبادت نمی‌شود ...
ب: شکوفایی اقتصادی
«یؤتون الزکوة» که در این آیه اشاره به بخشش امام علی(ع) است، عام بوده و شامل مسائل مربوط به زکات و راه‌های مصرف آن است که اگر به خوبی جامعه اسلامی از همه توان خود (آب، زمین، نیروی انسانی و ...) استفاده کند، نوبت به این‌که کسی درمانده شود و گدایی کند، نمی‌رسد. وجود فقر در جامعه اسلامی، علل عمده‌ای دارد که فقدان سرپرست کارآمد بزرگترین عامل آن است.
در زکات، عامل فکر، تلاش، تدبیر و توکل بر خداوند قادر متعال وجود دارد. زیرا کشاورز باید از تجربه علمی و عملی خوبی برخوردار باشد تا محصولش به نتیجه برسد و همچنین باید از کار و تدبیر در شرایط مختلف غفلت نورزد، در نهایت هم تسلیم قدرت، حکمت و رضایت حضرت حق جل جلاله باشد.
ج: اهل عمل
«هم راکعون» شاید پس از «یقیمون الصلاة» نیاز نباشد اما در «یقیمون الصلاة» به اصل عبادت توجه شده و در «هم راکعون» به اصل عمل؛ یعنی اینان کسانی‌اند که فقط شعار نمی‌دهند بلکه در میدان عمل هم گوی سبقت را می‌ربایند.
پس عید ولایت، عید شایستگی است که سه عنصر عبادت، فکر (تلاش، تدبیر، شکوفایی اقتصاد و...) و اهل عمل بودن از ارکان آن است.
و در زمان غیبت حضرت حجت ـ ارواحنا لتراب مقدمه الفداء ـ در عرصه‌های مختلف سرپرستی و مدیریتی در جامعه اسلامی باید رعایت شود والا صدارت افراد مختلف در هر سلسله و مرتبه‌ای، مشروعیت نخواهد داشت.
Moslem_soleymani@yahoo.com
اگر چه «الیوم أکملت لکم» ابتدای سوره مائده است اما «بلّغ ما انزل الیک» در آیه 67 آن، نشان از تدبیر الهی برای مصونیت ولایت که همان مصونیت قرآن است، دارد. زیرا خداوند ظرفیت بشری را می‌داند که در هر دو زمینه (خوبی و بدی ) انتهایی ندارد و مبادا قرآن نیز به سرنوشت دیگر کتب آسمانی دچار شود.
اما این بار فرق می‌کند. نه قرآن مانند دیگر کتب آسمانی است و نه جانشین پیامبر عظیم‌الشأن (ص) چون حواریون و دیگران است و باید «رضیت لکم الاسلام دینا» جاوید بماند.
مگر این ولایت چه نقطه پرگار و زلف چلیپایی دارد؟ وجه تمایز آن چیست؟
اگر چه پاسخ به این پرسش بس طولانی است، اما می‌تواند کوتاه هم باشد. در عصر ریزپردازه‌ها هم باید پاسخ‌های عمیق علمی وجود داشته باشد و هم برآیند آن جواب در کلامی کوتاه.
کوتاه سخن این‌که در همین سوره مورد اشاره (آیه 55) رازهایی وجود دارد که «اولوالالباب» مروارید‌های کمال و دانش را از آن صید می‌کنند. این آیه به شکل انحصاری، سرپرستی و زعامت مردم را از آن خدا و رسول او محمد مصطفی(ص) و ایمان آوردگان می‌داند.
هرچند «والذین آمنوا» مصداق بارز و کامل آن، امیرالمؤمنین(ع) است و در منابع اهل تسنن و شیعه در شأن نزول این آیه مبارکه، آن را در خصوص آن حضرت می‌دانند و داستانش نیز از این قرار است که:
فردی محتاج به مسجد آمد. استمداد کمک مالی داشت. بعضی‌ها مشغول عبادت و بعض دیگر هم در مسجد نشسته بودند، از جمله آقایان پرمدعا و عده‌ای دیگر.
کسی به این فقیر، جواب مساعد نداد تا آن‌که از بخشش و جوانمردی مسلمانان ناامید شد. در آن هنگام، علی عالی اعلی(ع) همچنان مشغول نماز بود و انگشتر گران‌قیمت خود را به اشاره دست به فقیر عطا کرد.
این‌که خداوند چرا تعبیر به ایمان‌آورندگان دارد، نکات بسیار ظریف و عمیقی دارد. اما نکته‌ای را که می‌توان در اینجا مطرح کرد آن است که دین آخر و جاوید برای تداوم و بقای خود به ابزاری نیازمند است و یکی از این ابزار عبارت است از زعامت و سرپرستی جامعه می‌باشد. امیرالمؤمنین(ع) از این جهت شایستگی دارد که در این آیه مبارکه هر سه عنصر که هر کدام نمادی از شایستگی است، در وجود نازنین او متبلور است.
الف: تدین و تقوی
«یقیمون الصلاة»؛ نماد و سنبل عبادت است. در واقع کامل‌ترین عبادت. یعنی کسانی شایستگی سرپرستی دارند که اهل دین و تقوی باشند و نسبت به انجام عبادات کوتاهی نکنند، اگر چه با وظیفه اجتماعی دیگری هم تداخل کند باعث رها کردن عبادت نمی‌شود ...
ب: شکوفایی اقتصادی
«یؤتون الزکوة» که در این آیه اشاره به بخشش امام علی(ع) است، عام بوده و شامل مسائل مربوط به زکات و راه‌های مصرف آن است که اگر به خوبی جامعه اسلامی از همه توان خود (آب، زمین، نیروی انسانی و ...) استفاده کند، نوبت به این‌که کسی درمانده شود و گدایی کند، نمی‌رسد. وجود فقر در جامعه اسلامی، علل عمده‌ای دارد که فقدان سرپرست کارآمد بزرگترین عامل آن است.
در زکات، عامل فکر، تلاش، تدبیر و توکل بر خداوند قادر متعال وجود دارد. زیرا کشاورز باید از تجربه علمی و عملی خوبی برخوردار باشد تا محصولش به نتیجه برسد و همچنین باید از کار و تدبیر در شرایط مختلف غفلت نورزد، در نهایت هم تسلیم قدرت، حکمت و رضایت حضرت حق جل جلاله باشد.
ج: اهل عمل
«هم راکعون» شاید پس از «یقیمون الصلاة» نیاز نباشد اما در «یقیمون الصلاة» به اصل عبادت توجه شده و در «هم راکعون» به اصل عمل؛ یعنی اینان کسانی‌اند که فقط شعار نمی‌دهند بلکه در میدان عمل هم گوی سبقت را می‌ربایند.
پس عید ولایت، عید شایستگی است که سه عنصر عبادت، فکر (تلاش، تدبیر، شکوفایی اقتصاد و...) و اهل عمل بودن از ارکان آن است.
و در زمان غیبت حضرت حجت ـ ارواحنا لتراب مقدمه الفداء ـ در عرصه‌های مختلف سرپرستی و مدیریتی در جامعه اسلامی باید رعایت شود والا صدارت افراد مختلف در هر سلسله و مرتبه‌ای، مشروعیت نخواهد داشت.
Moslem_soleymani@yahoo.com