مدرنیته و تهدید سلامت ما

با خود بیندیشیم چند بار در روز در کشاکش پر استرس دنیای ماشینی، روی به خدا کرده و از این که چشم‌هایمان می‌بیند و گوش‌هایمان می‌شنود و دست‌هایمان قوت و پاهایمان توان دارد و ذهنمان فعّال است و بوی همه چیز را حس ّ می‌کنیم و مزّه همه چیز را می‌چشیم و توان خوردن و خوابیدن و لذّت بردن از نعمت‌های الهی را داریم، او را سپاس گفته‌ایم؟
تا کسی بر بالین بیمار دیالیزی، شاهد درد و رنج او نباشد، قدر کلیه‌های خود را نمی‌داند و هیچ گاه خدا را به خاطر عملکرد خوب کلیه‌هایش شکر نمی‌گوید و از همین نوع فراوانند بیماران اعصاب و روان و قلبی و تنفسی که در هر بار تنفس‌های سخت و جانفرسا، مرگ را پیش چشم خود می‌بینند و ما به راحتی نفس می‌کشیم و هیچ گاه به خاطر این نعمت ثناگوی خدا نیستیم. یا نابینایانی که در حسرت دیدن خلقت‌های خدا و چهره اطرافیان و گل‌های نورسته بهاری و خورشید عالمتاب و هزاران صحنه مهیّج می‌سوزند و می‌سازند... .
از امروز هفته سلامت (22-18 فروردین) آغاز می‌شود. چقدر خوب است که در این هفته به پاس سلامت خود و خاندانمان، سری به بیماران فامیل و حتّی ناشناس بزنیم و اگر کاری در حق آنها از دستمان برمی‌آید، دریغ نکنیم.
از بلاهای مدرنیته که متأسفّانه، به طور ثانیه‌ای از شمار ساکنان کره زمین می‌کاهد و چون اژدها، گوهر زندگی انسان‌ها را پیاپی می‌بلعد و سیر نمی‌شود، کم تحرّکی، رژیم‌های غذایی نامناسب، استفاده از غذاهای آماده یا زود پخت و پر چرب و پر نمک، مصرف انواع دخانیات و مواد مخدّر و ... است.
روزگاری مردان ما برای انجام کارهای خود و رفتن به سر کار، مسافت‌های نسبتا طولانی را پای پیاده می‌رفتند و اکنون دریغ از دو قدم پیاده‌روی! برای خرید یک کیلو گوجه از میوه فروشی سر کوچه هم باید سوار خودرو شویم!
زنان ایرانی، روزگاری با انجام فعالیت‌های فیزیکی متنوع، سلامت خود را تضمین می‌کردند.
فرزندانمان تا دیروز اوقات فراغت خود را با قایم باشک و فوتبال و بازی‌های فعّال می‌گذراندند و امروز پس از خوردن پیتزا و لازانیا و ساندویچ کالباس و سوسیس و سیب زمینی با پنیر پیتزا و سالاد پوشیده شده با سس‌های چرب و پرادویه (که همگی مضرّ و تهدید کننده سلامتی هستند) و با همراهی شاه نوشیدنی مضر ّ عالم وجود! یعنی نوشابه‌های پر از قند و گاز، به جای دست‌کم دویدن و فعالیت و بازی‌های اکتیو، پای رایانه‌ها دراز می‌کشند یا می‌نشینند و مهمترین فعالیت فیزیکی‌شان، چرخاندن یک «موس» است که برای اینکه ضرر در ضرر شود، تازه دست دیگرشان که آزاد است در پاکت چیبس و پفک است.
باید با احترام به تکنولوژی و استفاده درست از آن، به یاد داشته باشیم که سلامت خودمان را هم که مهمترین سرمایه هر انسانی است، حفظ کنیم و به ویژه سلامت روانی خود و دیگران را پاسداری کنیم.
این چند نکته را در این هفته به یاد بسپاریم و با رعایت آنها به ارتقای سلامت خود و دیگران کمک رسانیم و به ویژه تأکید می‌کنم که به بهداشت روان ـ که متأسفانه در کشور ما همیشه از آن غفلت شده است ـ بیشتر بها دهیم.
هیچ تردید نکنید، در جامعه‌ای که به بهداشت روان بها داده شود، بسیاری از بیماری‌هایی خطرناک و مرگ آفرین کاهش محسوس می‌یابد. چون بدون هیچ بزرگ‌نمایی، مادر همه بیماری‌ها در عصر جدید، «استرس و تنش‌های روحی و روانی» است که با کمی تلاش و همّت و تمرین و تقویت قوای معنوی و تسلّط بر خود، می‌توانیم خود و اطرافیانمان را از خطر این بیماری‌ها در امان نگهداریم. باور کنید که شدنی است.
نکاتی را که دکتر مخبر دزفولی برای رعایت بهداشت روان ـ به مناسبت هفته بهداشت ـ برای «تابناک» ارسال نموده‌اند، در ستون یادداشت بخوانید.